Якоб Отто Дитрих: Нацистік Германияның баспасөз басшысы

Кіріспе

Неміс нацистік рейхінің баспасөз қызметінің басшысы және СС Obergruppenführer (1897–1952)

Якоб Отто Дитрих (31 тамыз 1897 – 22 қараша 1952) – нацистік дәуірдегі неміс СС офицері, нацистік режимнің баспасөз қызметінің басшысы және Адольф Гитлердің жақын серігі.

Өмірбаян

Отто Дитрих Эссен қаласында дүниеге келді, Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметкер болды және І дәрежелі Темір крест орденімен марапатталды. Кейін Мюнхен, Франкфурт-на-Майне және Фрайбург университеттерінде оқыды, 1921 жылы саяси ғылымдар докторы ғылымын қорғады. Дитрих Эссен және Мюнхендегі газеттерде жұмыс істеді. 1929 жылы ол Нацистік партияның (НСДАП) Жеке баспасөз хатшысы ретінде мүше болды. Осы қызметте ол Гитлерді тау-кен өнеркәсібінің әртүрлі салаларындағы маңызды лауазымды тұлғалармен таныстырып, Нацистік партияны қаржыландыруға көмектесті. 1931 жылдың 1 тамызында НСДАП-тың баспасөз басшысы болып тағайындалды, ал келесі жылы СС қатарына қосылды. 1933 жылдың 2 маусымында Гитлер Дитрихті Нацистік партиядағы екінші ең жоғары саяси шені – рейхслитер етіп тағайындады. 1 қарашада Макс Аманның басшылығымен Рейхтік баспасөз палатасының (Reichspressekammer) вице-президенті болып тағайындалды. 1934 жылдың 28 ақпанында Гитлер Дитрихті Нацистік партияның Рейхтік баспасөз басшысы қызметіне көтерді. 1936 жылдың наурыз айында ол Рейхстагқа Нацистік партиядан депутат болып сайланды. 1937 жылдың 26 қарашасында Дитрих Үкіметтің баспасөз басшысы және Рейхтік халықты ағарту және насихат министрлігінің мемлекеттік хатшысы болды. 1941 жылдың 20 сәуірінде ол СС Обергруппенфюрері шеніне көтерілді. 1934 жылдың 28 ақпанындағы Гитлердің жарлығында Рейхтік баспасөз басшысының рөлі былай түсіндірілді: «Ол Менің атымнан Партия баспасөзінің барлық редакциялық жұмысына басшылық ететін принциптерді анықтайды. Сонымен қатар, Менің баспасөз басшым ретінде ол Партияның барлық баспасөз басылымдары мен оның барлық мекемелері үшін жоғары билікке ие». Дитрих Нацистік партияның баспасөз басшысы және кейін Үкіметтің баспасөз басшысы ретінде партияның басылымдарын және газеттерін бақылады. Бұл СС, СА, Гитлер жастары және Неміс еңбек фронтына таратылатын барлық материалды қамтыды. Дитрихтің жұмысы нацистердің Германияда бекінуіне зор үлес қосты. Ол партия мүшелеріне түрлі қоғамдарда билікке келуге және қабылдануға көмектесті, сондай-ақ нацистік идеологияны жұртшылыққа таратуға жәрдемдесті. Оның баспасөз қызметі Йозеф Геббельстің Халықты ағарту және насихат министрлігімен байланысты болды, сондықтан олардың арасындағы келіспеушіліктер туралы көптеген әңгімелер бар. Олар өзара келіспеушіліктерімен әйгілі болды және әрқайсысы екіншісінің қателіктерін «жөндеуге» міндетті деп санады. Дитрих өзін неміс баспасөзінің жоғарғы қолбасшысы деп есептеді және Геббельстің баспасөз бөліміне ықпалын азайтуға тырысты. Дитрих Гитлермен жақын қарым-қатынаста болды. 1938 жылдың желтоқсанынан 1942 жылдың қарашасына дейін Дитрихтің басшылығымен жұмыс істеген неміс баспасөз бөлімінің басшысы Ханс Фрицше берген куәлігінде былай делінген: «Бірнеше жыл бойы ол (Дитрих) баспасөз телеграммаларын қорытындылады, бұл Гитлер үшін маңызды ақпарат көзі болды. Соңында ол Гитлердің сөздерін баспаға дайындағанын өз көзіммен көрдім. Осылайша, доктор Дитрих доктор Геббельске Гитлердің ағымдағы директиваларын жеткізуші де болды». Алайда, соғыс талап еткен құпиялылықта, Гитлердің «ішкі шеңберіне» кірмеген Дитрих Гитлердің қайда екенін білмейтін. Дитрих режимі бойында Фюрердің сенімін сақтап, бірақ 1945 жылдың 30 наурызындағы даудан кейін Гитлер оны жеңілісшілдікке айыптап, белгісіз мерзімге демалысқа жіберді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол британдықтар тарапынан тұтқындалды. 1949 жылы ол Нюрнбергтегі келесі сот процесінде адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны және қылмыстық ұйымға, атап айтқанда СС-ке мүше болғаны үшін айыпты деп танылды және жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Дитрихтің адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталуы оның антисемиттік насихатпен айналысқанына байланысты болды. «Бұл баспасөз және мерзімді басылымдарға қатысты нұсқаулар жай ғана саяси айтыс емес, олар антисемитизмнің мақсатсыз көрінісі емес және олар неміс халқын соғыс күш-жігерінде біріктіруге арналған емес». «Олардың нақты және айқын мақсаты немістерді яһудилерге қарсы ашуландыру, оларға қарсы қолданылған және қолданылатын шараларды ақтау және яһудилерге қатысты нәсілдік қуғын-сүргін шараларының әділдігіне қатысты туындаған кез келген күмәнді жою болды». «Осы арқылы Дитрих саналы түрде бесінші айыптама бойынша яһудилерге қатысты адамзатқа қарсы қылмыстарға қатысты және оларға қатысты түсіндірулер мен ақтаулар берді». Дитрих 1950 жылдың тамызында түрмеден босатылды. 1952 жылдың қарашасында Дюссельдорф қаласында қайтыс болды.

Otto Dietrich was born in Essen, he served as a soldier during World War I and was awarded the Iron Cross (First Class). Afterwards he studied at the universities of Munich, Frankfurt am Main and Freiburg, from which he graduated with a doctorate in political science in 1921. Dietrich worked for newspapers in Essen and Munich. In 1929 he became a member of the Nazi Party (NSDAP) as a Personal Press Referent. Here he was able to introduce Hitler to numerous important officials within different sects of the mining industry to help secure funding for the Nazi Party. On 1 August 1931 he was appointed Press Chief of the NSDAP, and the following year joined the SS. On 2 June 1933 Hitler appointed Dietrich a Reichsleiter, the second highest political rank in the Nazi Party. On 1 November, he was named Vice President of the Reich Press Chamber (Reichspressekammer) under Max Amann. On February 28, 1934, Hitler raised Dietrich to the position of Reich Press Chief of the Nazi Party. In March 1936 he was elected as a Nazi member of the Reichstag. On 26 November 1937, Dietrich became the Reich Press Chief of the Government and a State Secretary in the Reich Ministry of Public Enlightenment and Propaganda. On April 20, 1941 he had risen to the rank of SS Obergruppenführer. In the decree from Hitler on February 28, 1934 the role of the Reich Press Chief was loosely explained: "He directs in my name the guiding principles for the entire editorial work of the Party Press. In addition, as my Press Chief he is the highest authority for all press publications of the Party and all its agencies." Dietrich, as the Press Chief of the Nazi Party and later as the Reich Press Chief of the Government, had control over the Nazi party's publications and newspapers. This included anything disseminated to the SS, SA, Hitler Youth, and the German Labor Front. The work done by Dietrich helped to secure the Nazis foothold in Germany. He aided party members to acquire positions of power and general acceptance within different communities and helped to spread Nazi ideology to the public. His job as Press Chief overlapped with Joseph Goebbels's Ministry of Public Enlightenment and Propaganda, and thus many anecdotes exist of their feuds. They were infamous for their disagreements, and both often felt obliged to "repair" the mistakes of the other. Dietrich believed himself to be the supreme commander over the German press and so sought to lessen Goebbels's influence within the Press Department. Dietrich had a close relationship with Hitler. In some testimony from Hans Fritzsche, the head of the German Press Division from December 1938 to November 1942, who worked under Dietrich, he noted that: "For years he (Dietrich) also summarized the press telegrams, which constituted one of the most important sources of information for Hitler. Finally I could see for myself that he elaborated Hitler's speeches for publication. Thus Dr. Dietrich also functioned as the transmitter of Hitler's current directives to Dr. Goebbels." However, in the secrecy mandated by war, Dietrich, who was not in Hitler's "inner circle," often did not truly know of Hitler's whereabouts. Dietrich retained the confidence of the Führer throughout the regime until Hitler accused him of defeatism and placed him on indefinite leave after an argument on 30 March 1945. After the war ended, he was arrested by the British. In 1949, he was tried at the Subsequent Nuremberg Trials, where he was convicted of crimes against humanity and being a member of a criminal organization, namely the SS, and was sentenced to seven years' imprisonment. Dietrich's conviction for crimes against humanity stemmed from anti Semitic propaganda which he broadcast. "These press and periodical directives were not mere political polemics, they were not aimless expressions of anti Semitism, and they were not designed only to unite the German people in the war effort." "Their clear and expressed purpose was to enrage Germans against the Jews, to justify the measures taken and to be taken against them, and to subdue any doubts which might arise as to the justice of measures of racial persecution to which Jews were to be subjected." "By them Dietrich consciously implemented, and by furnishing the excuses and justifications, participated in, the crimes against humanity regarding Jews charged in count five. "Dietrich was released from prison in August 1950. He died in November 1952 in Düsseldorf.

"Мен білген Гитлер" атты мемуар

Ландсберг түрмесінде тұтқында болған Дитрих "Мен білген Гитлер" атты кітабын жазды. Үшінші рейхтің баспасөз басшысының естеліктері, бұл кітап Гитлерді жеке тұлға ретінде өткір сынға алып, нацизм атынан жасалған қылмыстарды қатаң айыптайды. Кітаптың бірінші бөлімінде Дитрихтің Гитлердің мінезіне берген бағалары, оның саясаткер және әскер адамдары ретіндегі ойлары, сондай-ақ оның басшылығына жасаған сын-ескертпелері бар. Екінші бөлімі ("Гитлер өмірінен эпизодтар") Дитрихтің соғысқа дейін және соғыс кезінде Гитлердің күнделікті өмірінен көргендерін баяндайды. Ричард пен Клара Уинстон аударған бұл кітап 1957 жылы Methuen баспасынан шықты, ал 2010 жылы Skyhorse Publishing баспасы тарихшы Роджер Мурхаус жазған жаңа кіріспемен қайта басылым жасады.

Жарияланымдар

Дитрих О. Мен білген Гитлер. Үшінші рейхтің баспасөз қызметінің басшысының естеліктері. Skyhorse Publishing, 2010 жыл.