Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальдмохр – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Кузель ауданының қаласы. Ол Жоғарғы Гланталь қауымдастығына (Verbandsgemeinde) кіреді.
Waldmohr is a town in the Kusel district in Rhineland Palatinate, Germany. It belongs to the Verbandsgemeinde Oberes Glantal.
Орналасқан жері
Муниципалитет Ландштуль батпағының батыс шетінде (төмендік), Саармен мемлекеттік шекарада, Кузельден оңтүстік-батысқа қарай 15 км және Хомбургтен солтүстікке қарай 10 км жерде орналасқан. Глан өзенінің бойымен екі жағындағы төбелерге жайылған Вальдмохр муниципалды ауданы Вальдегельхуттеде (аты "орман кірпіш зауыды" дегенді білдіретін шеткі елді мекен) теңіз деңгейінен 362 метр және Айхелшайдте (тағы бір шеткі елді мекен) теңіз деңгейінен 234 метр биіктікке жетеді. Штайнс, Фуксберг, Болстен, Шахен және Хайденкопф тау тізбегі, Оельбюльмен бірге, оңтүстікке қарай Гланға қарай еңістеп, ал Хаупель, Мюльфельд, Хартель және Креммель тау жоталары солтүстік және шығысқа қарай бірте-бірте тегістеліп, ауыл орталығына апаратын басты жолдар бойында тығыз орналасқан. Landesstraße 355 жолы ауылды шығыс жағынан айналып өтеді және оны Автобасқа қосады. Көршілес Höchen жерінде бастау алатын Глан өзені, Вальдмохр муниципалды шекарасында Branschbach және Mörschbach өзендері Dörrberg шетінде құйылып, суы молаяды. Бірнеше ірі көлдер (Дёрбергвейхер және Мохрмюльвейхер) және көптеген балық шаруашылығы көлдері ландшафтқа көрк қосады. Ескі танк орқашығы Eichelscheiderhof маңында Глан өзенінің табиғи жағдайына келтірілген учаскесі болып табылады.
The municipality lies at the western end of the Landstuhl Marsh (a depression), right at the state boundary with the Saarland roughly 15 km southwest of Kusel, and 10 km north of Homburg. Spreading out along a length of the Glan into the hills on each side, Waldmohr's municipal area reaches elevations of 362 m above sea level at the Waldziegelhütte (an outlying centre whose name means “forest brickworks”) and 234 m above sea level at the Eichelscheid (another outlying centre). The chain of hills, Steines, Fuchsberg, Bolsten, Schachen and Heidenkopf with Oehlbühl, which slope down to the south towards the Glan, and the mountain ridges, Häupel, Mühlfeld, Härtel, and Krämmel, which even out gently towards the north and east, are heavily settled along the greater thoroughfares leading to the heart of the village. Landesstraße 355 bypasses the village to the east and links it to the Autobahn. The river Glan, which rises in neighbouring Höchen, receives considerable contributions at Waldmohr's municipal limit, where the Branschbach and the Mörschbach empty into it at the edge of the Dörrberg. Several big ponds (Dörrbergweiher and Mohrmühlweiher) and many fishing ponds enrich the landscape's appearance. The old tank trench at the Eichelscheiderhof has long been a renaturated stretch of the Glan
Көршілес муниципалитеттер
Waldmohr солтүстігінде Schönenberg Kübelberg қауымымен, шығысында Bruchmühlbach Miesau қауымымен, оңтүстігінде Homburg қаласымен (Homberg қауымымен шатастырмау керек), батысында Bexbach қаласымен және солтүстік-батысында Dunzweiler қауымымен көршілес.
Waldmohr borders in the north on the municipality of Schönenberg Kübelberg, in the east on the municipality of Bruchmühlbach Miesau, in the south on the town of Homburg (not to be confused with the municipality of Homberg), in the west on the town of Bexbach and in the northwest on the municipality of Dunzweiler.
Құрылтайшы қауымдастықтар
Вальдмохрдың құрамына Вальдмохр (басты орталық), Айхелсхайдерхоф (10) және Вальдгегельхутте (112) кіреді. Сондай-ақ, Вальдмохрға Бахнхаус (5), Болстерхоф (14), Эрленхоф (6), Мохрмюле (24), Оельбюлерхоф (2), Вальдхаус (3) және Автобанрастхаус (0) сияқты шалғайдағы шаруашылықтар да жатады. Қасыңдағы сандар 2000 жылғы халық санағы бойынша көрсетілген.
Waldmohr's Ortsteile are Waldmohr (main centre), Eichelscheiderhof (10) and Waldziegelhütte (112). Also belonging to Waldmohr are the outlying homesteads of Bahnhaus (5), Bolsterhof (14), Erlenhof (6), Mohrmühle (24), Oehlbühlerhof (2), Waldhaus (3) and Autobahnrasthaus (0). Figures in parentheses are population figures as of 2000.
Айхельсхайдерхоф
Бастапқыда Цвайбриккен герцогтығына қарасты ақсүйектердің иелігі болған Эйхелсхайдерхоф, бір кезде Ягерсбург муниципалитетінің шегінде орналасқан. 1920 жылы Ұлттар Лигасының мандатымен Саар оккупациялық аймағы құрылғанда, иелік Ягерсбургтен бөлініп Вальдмохрға қосылды. Бұл атау алғаш рет 1587 жылы Тиельманн Стелланың жазбаларында «Айхеншитт» деп кездеседі және аймақтағы емен ағаштарының көптігін көрсетеді (неміс тілінде «Eiche» сөзі «емен» дегенді білдіреді). Эйхелсхайдерхофтың өзі 1704 жылы құрылғанда алғаш рет құжатта көрсетілген. Ягерсбург аңшылық сарайы (Jagdschloss Jägersburg) Гомбург округінің орталығына жақын салынып жатқанда, иелік әйгілі Цвайбриккен тұқымдық шаруашылығына қызмет ететін алып жылқы шаруашылығына айналдырылды және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін осылай қызмет етті. Наполеонның парадтық аты Эйхелсхайдерхофтан шыққан. Жылқы қоралары үлкен ішкі ауласы бар жылқы бақиясы пішіндес етіп салынған, ал кейбір бөліктері тұрғын үйлерге айналдырылған. Иеліктің келбетін қақпа басымдықпен анықтайды. Қоралардың оң жағында бұрынғы шаңырақтың үйі орналасқан. Ягерсбург ауылы толығымен Вальдмохрға қарасты болған. 1918 жылы Саар оккупацияланғанда ғана Ягерсбург Вальдмохрдан бөлініп алынды. Осылайша Ягерсбург өздігінен басқарылатын муниципалитетке айналды, бірақ кейін Хомбургқа қосылды.
Originally a noble estate belonging to the Duchy of Palatine Zweibrücken, the Eichelscheiderhof once stood within Jägersburg's municipal limits. With the formation of the Saar zone of occupation under a League of Nations mandate in 1920, the estate was split from Jägersburg and added to Waldmohr. The name first crops up in Tielemann Stella's writings from 1587 as Eichenschitt, and refers to the wealth of oaktrees in the area (Eiche means “oak” in German). The Eichelscheider Hof itself had its first documentary mention at the time of its founding in 1704. While the Jägersburg Hunting Palace (Jagdschloss Jägersburg) was being built near the district seat of Homburg, the estate was converted into a lordly stud farm, serving the famous Zweibrücken breeding until the end of the Second World War. Napoleon’s parade horse came from the Eichelscheider Hof. The stables are laid out horseshoe shaped with a great inner yard, and parts have been converted to dwellings. The gateway dominates the estate's appearance. To the right of the stables stands the former manor house. The village of Jägersburg belonged wholly to Waldmohr. Only when the Saar was occupied in 1918 was Jägersburg taken away from Waldmohr. Jägersburg thereby became a self administering municipality, although it has since been merged into Homburg.
Қалалық кеңістіктің орналасуы
Көрші ауылдарды байланыстыратын өте ескі жолдар көбінесе сақталып, пайдалануға жарамды. Ағаш кесу және жаяу серуендеу үшін маңызды орман жолдары күтіліп, жақсы жағдайда, ал қалғандары жабайы табиғатқа қайта сіңіп, жоғалып барады. Егістік жерлеріне баратын шаруашылық жолдары да сол егістіктер пайдаланылса ғана жүре алады. 1950 жылдардың соңында өткізілген Flurbereinigung кезінде, түрлі жер участақтары біріктіріліп, көптеген дала жолдары жойылды. 1990 жылы Вальдмоур муниципалитетінің жалпы ормандық жері 563,9 га құрады, оның 365 га мемлекеттік, 159,3 га муниципалдық және 39,6 га жеке меншікте болды. 1983 жылы Вальдмохрдың ауданы 1 307 га болды, оның 363 га немесе 27,2% ауыл шаруашылығына арналған. Муниципалдық жоспарға сәйкес, 18,5 га жер су нысандарына бөлінген. Ауылдық жерлердің әртүрлі кадастрлық атаулары тарихи меншік иелеріне, орналасуына, топырақтың ерекшеліктеріне немесе бұрынғы су нысандарына сілтеме жасайды. Мысалдар: Кирхелборн немесе Киркелборн, Шпикельберг, Варбах, Болстен, Хаупель, Хелигенвальд және т.б. 1901 жылы орман шаруашылығы кеңсесінің ғимараты пайдалануға берілді. Оның құзыретіндегі аймақ бүгінде Палатинаттағы ең ірі аймақтардың бірі. 1257 жылы аймақтағы ең көне диірмендердің бірі – Мохрмюле тұңғыш рет құжатта көрсетілген. 1610 жылға дейін 1645 жылғы Оттыз жылдық соғысқа дейін Германияның бұрынғы президенті Рихард фон Вайцзекердің тікелей ата-бабалары тұрған ескі диірмен қазір мейрамханасы бар демалыс орны. 1960 жылдары 1715 жылы салынған тағы бір ескі диірмен – Вальдморер Мюле (Waldmohrer Mühle) уақыт өте келе тозығып, бұзылыпты. Қазір тек бірнеше ауылдық кадастрлық атаулар (in den Mühlwiesen, auf dem Mühlfeld) ғана сол диірменді еске түсіреді. Ол бір кезде астық диірмені де, ағаш диірмені де болған. Бүгінде үш шаруашылық (Aussiedlerhöfe) әлі де жұмыс істеп тұр. Олар: Oehlbühlerhof (1958 жылы құрылған, 0,9 га аумақ), Bolsterhof (1958 жылы құрылған, 0,9 га аумақ) және Erlenhof (1965 жылы құрылған, 0,8 га аумақ). Oehlbühlerhof-ты Erlenhof иесі күтеді.
The very old linking roads to neighbouring villages are mostly still preserved and usable. The economically important forest paths used for logging and hiking are maintained and in good condition, whereas others are being reclaimed by the wilderness and are disappearing. Farm lanes, too, are only passable if the fields that they reach are still being used. During the Flurbereinigung undertaken in the late 1950s, which saw various parcels of land consolidated, many fieldpaths were swept away. As of 1990, the municipality of Waldmohr had all together 563.9 ha of wooded land, of which 365 ha was state owned, 159.3 ha was municipally owned and 39.6 ha was privately owned. As of 1983, Waldmohr had an area of 1 307 ha, of which 363 ha, or 27.2%, was under agricultural use. According to the municipal plan, 18.5 ha is given over to existing bodies of water. Various rural cadastral names point to historical ownership, location, particular soil conditions or former bodies of water. A few examples include: Kirchelborn or Kirckelborn, Spickelberg, Warbach, Bolsten, Häupel, Heiligenwald, etc. In 1901, the forestry office building came into service. The region over which it holds sway is today one of the biggest in the Palatinate. In 1257, the Mohrmühle, one of the oldest mills in the region, had its first documentary mention. The old mill, where from sometime before 1610 until 1645 in the Thirty Years' War direct ancestors of former President of Germany Richard von Weizsäcker lived, is now a destination for outings with a restaurant. In the 1960s, another old mill, the Waldmohrer Mühle, built in 1715, was falling into ever greater disrepair and ended up being torn down. Only a couple of rural cadastral names (in den Mühlwiesen, auf dem Mühlfeld) now recall the actual mill. It was both a gristmill and a sawmill in its time. Three outlying farmsteads (Aussiedlerhöfe) are still worked nowadays. These are Oehlbühlerhof (founded in 1958; area 0.9 ha), Bolsterhof (founded in 1958; area 0.9 ha) and Erlenhof (founded in 1965; area 0.8 ha). The Oehlbühlerhof is tended by the owner of the Erlenhof.
Тарих
830 жылы Валдмор Лорш кодексінде алғаш рет «вилла Мораха» деп тіркелді – «батыл суарлы өзендегі ауыл». 1449 жылы ауыл Цвайбриккен герцогтарының билігіне көшті және герцогтік 1794 жылы Франция революциясының салдарынан жойылғанға дейін олардың басқаруында болды. Франция билігі тұсында Валдмор Сарр департаментіндегі сол аттас кантонның орталығына айналды, осылайша ауылдың әкімшілік орталық ретіндегі тарихы басталды. Франция оккупациясы аяқталғаннан кейін Пфальц Бавария Корольдігіне қарады, Валдмор Киркель мен Глан-Мюнхвайлер арасындағы 57 ауылдың кантондық орталығы мәртебесін сақтап қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Саар бөлінгеннен кейін ғана ол бұл мәртебесінен айырылды. 1920 жылы Валдмор Кузельдегі Безирксамтқа қарады және Безирксамттың бөлімшесіне дейін төмендетілді. 1946 жылы ол жаңадан құрылған Рейнланд-Пфальц штатына қосылды, ал 1971 жылы Вальдмор Verbandsgemeinde-нің орталығы болғанда, жоғалтқан мәртебесінің бір бөлігін қайта иеленді.
In 830, Waldmohr had its first documentary mention in the Lorsch codex as villa Moraha – “village on the boggy brook”. In 1449, the village passed into the lordship of the Dukes of Palatine Zweibrücken and remained under their rule until the duchy itself was swept away by the events of the French Revolution in 1794. Under French rule, Waldmohr became the seat of the like named canton in the Department of Sarre, thus beginning the village's history as an administrative seat. After the French occupation ended, the Palatinate passed to the Kingdom of Bavaria, with Waldmohr retaining its function as the cantonal seat for 57 villages between Kirkel and Glan Münchweiler. It lost its place as such only after the separation of the Saar after the First World War. In 1920, Waldmohr was assigned to the Bezirksamt of Kusel and downgraded to a Bezirksamt branch location. In 1946, it was grouped into the then newly founded state of Rhineland Palatinate, and in 1971, when it became the seat of the Verbandsgemeinde of Waldmohr, it regained some of its lost glory.
Ежелгі дәуір
Құвальдта ("Сиыр орманы") Рейнланд-Пфальц және Саарланд шекарасының екі жағындағы орта және соңғы Халштат дәуіріне (шамамен б.з.д. 550 жыл) қатысты обалар, бүгінге дейін ерте мекендеуге куәлік етеді. 1995 және 1996 жылдары екі обадағы археологиялық қазбалардан кейін, олар тарихқа қызығушылар үшін тартымды орынға айналды. Ескі тас жол бүкіл ұзындығы бойынша әлі де танылады және қарапайым ауылдық жолдан әлдеқайда кең. 14-16 ғасырлардағы әртүрлі сипаттамаларда ол Мохервег немесе Мордан Эрбахқа дейінгі Ландстрассе (Landstraße von Mor nach Erbach) деп аталады, мұндағы Мор немесе Мохр әрқашан Вальдмохрға сілтеме жасайды (Wald префиксі жай ғана "орман" дегенді білдіреді). Ұзақ жылдар бойы қоныстанған ауыл тұрғындары әлі күнге дейін ескі Хомбургер Вег туралы айтады (Эрбах Хомбургқа жақын орналасқан және қазіргі кезде осы қаланың құрамына кіреді), ал Эрбахта ол Вальдморер Вег деп аталады. Бұл шығыс-батыс бағытындағы жолдың тамыры римдік кезеңге, тіпті одан да ертерек кездерге барып тіреледі. V ғасырдың басында римдіктер кеткеннен кейін, аймақ адамдардан дерлік толық босады, және франктар жерді иеленгеннен кейін ғана қайтадан жайлы орналаса бастады. Осы кезеңде Блисгау әкімшілік тұрғыдан Франция құрамына кірді.
The barrows that go back to middle Late Hallstatt times (about 550 BC) on both sides of the Rhineland Palatinate Saarland boundary in the Kuhwald (“Cow Forest”) visibly bear witness even today to early settlement, and after archaeological digs at two of them in 1995 and 1996 they became an attraction for those interested in history. The old highway is still today recognizable along almost its whole length, and much broader than an ordinary country path. In various descriptions from the 14th to the 16th century, it is called the Mohrerweg or Landstraße von Mor nach Erbach (“Highway from Mor to Erbach”), with Mor or Mohr in each case referring to Waldmohr (the prefix Wald— simply means “forest”). Long settled villagers still speak today of the old Homburger Weg (Erbach lies near Homburg, and is today a constituent community of that town), while in Erbach, it is seen as the Waldmohrer Weg. This east west road link is of Roman origin, if not even older. After the Romans withdrew in the early 5th century, the region was almost empty of people, and only once the Franks had come to take the land was it slowly settled once more. In this time, the Bliesgau was grouped administratively into Francia.
Орта ғасырлар
Мораха деген жер атауы ғасырлар бойы қолданылды, тіпті Уолтмор атауы 1418 жылы алғаш рет құжатталғаннан кейін де. 1190 жылдан 1441 жылға дейін Гомбург графтарының вассалдарының арасында "фон Моран" деген рыцарлық отбасы есімдері кездеседі. Графтар бірнеше рет Море ауылы мен сотын, немесе оның бір бөлігін, мысалы, 1383 және 1410 жылдар аралығында Велденц графтарына, ал 1449 және 1475 жылдар аралығында сол ақсүйек үйіне кепілге берген. 1312 жылы Вальдморда қырық шаруа отбасы тұрған. 1475 жылдан 1815 жылға дейін Вальдмоурдың Шултхейзерейі Цвайбриккен Пфальц герцогтығының құрамында болды. 1404 жылы Вальдмохр төменгі соттың орны ретінде айтылған.
The placename Moraha was used for centuries more, even after the name Waltmore had had its first documentary mention in 1418. From 1190 to 1441, a knightly family named “von Moran” was mentioned as being among the vassals of the Counts of Homburg. Several times, the counts pledged the village and court of More, or at least parts thereof, for example, between 1383 and 1410 to the Counts of Veldenz, and once again to the same noble house between 1449 and 1475. In 1312, forty farmers were living in Waldmohr. From 1475 to 1815, the Schultheißerei of Waldmohr belonged to the Duchy of Palatine Zweibrücken. As early as 1404, Waldmohr was mentioned as being the seat of a lower court.
Қазіргі заман
1535 жылы реформация енгізілді, өйткені, ең болмағанда 1219 жылдан бері, жазбаларда көрсетілгендей, қауым болған. Вальдморда мектептің бар екендігі алғаш рет 1564 жылғы визитация есебінде айтылған. 1605 жылы мектеп ғимараты туралы алғашқы дерек тіркелген. 1609 жылы ауылда 225 реформатшыл тұрғын, 42 «ошақ» (яғни, үй шаруашылықтары) болған. Вальдмор Оттыз жылдық соғыста жақсы жағдайға түспеді, 1622 жылы әскерлер оны өртеп, 1635 жылы толығымен қиратқан. 1688 және 1689 жылдары тоғыз жылдық соғыста (Германияда Пфальц мұрагерлік соғысы деп белгілі) ауыл тағы да шабуылға ұшырап, өртенген. 1679 жылдан 1697 жылға дейін Вальдмор – бүкіл аймақпен бірге – француз үкімдігінде болды. 1701 жылы жаңа мектеп салынды. 1704 жылы Айхелсхайдерхоф алғаш рет құжатта көрсетілді, сондай-ақ 1749 жылы Вальдигельхютте де алғашқы рет тіркелді. 1752 және 1757 жылдар аралығында герцог Кристиан IV осы аттас иелік орнында Айхелсхайдерхоф асыл тұқымды шаруашылығын салғызды. Ол кішкентай сарай резиденциясы түрінде салынды, оның кіреберісі атқосшы пішіндес кешенге апарады. 1765 жылы ескі ауыл шіркеуінің жанында, «Тас үстінде» (auf der Fels) жаңа евангелистік шіркеу қасиетті саналды. 1775 жылы реформатшылар қауымының мүшелері (тек Вальдмор үшін), бақташыларды, ер және әйел қызметшілерді есептемегенде, 54 ер адам, 71 әйел, 91 ұл және 89 қыз тізімделген. 1781 жылы Хомбургтың Жоғарғы кеңсесі (Oberamt) құрылғанға дейін қауым Цвайбрюккен инспекциясына қарасты, сонымен қатар ауыл әкімшілік тұрғысынан да оған бағынды. 1798 жылдан 1815 жылға дейін Вальдмор Сарр департаментіндегі осы аттас кантонның және Вальдмор, Ягерсбург, Кляйнхотвайлер, Хёхен, Фронхофен, Брайтенбах, Альтенкирхен және Диттвайлерге қарасты мэрияның (mayoralty) орталығы болды. Кантонға Вальдмордан басқа Кюбельберг, Шёненберг, Занд, Мисау, Эльшбах, Шайденберг (Шанцер Мюле), Омбах және Брюкен де кірді. Кантон Саарбрюкен округінің құрамына кірді. 1812 жылғы жазбада Вальдморда кантондық түрме болғаны айтылған. 1813 жылы Вальдморда 683 тұрғын болды.
In 1535, the Reformation was introduced, after a parish had existed since at least 1219 according to records. The existence of a school in Waldmohr is mentioned for the first time in a 1564 Visitation report. In 1605 came the first mention of an actual schoolhouse. In 1609, the village had 225 Reformed inhabitants at 42 “hearth places” (for which, read “households”). Waldmohr did not fare well in the Thirty Years' War, when troops burnt it down in 1622 and destroyed it utterly in 1635. In 1688 and 1689, the village was once again beset and burnt down in the Nine Years' War (known in Germany as the Pfälzischer Erbfolgekrieg, or War of the Palatine Succession). From 1679 to 1697, Waldmohr – along with the whole region – found itself under French rule. In 1701, a new schoolhouse was built. In 1704, the Eichelscheiderhof had its first documentary mention, as did the Waldziegelhütte in 1749. Between 1752 and 1757, Duke Christian IV had the Eichelscheiderhof stud farm built on the site of the estate of that name. It was built in the shape of a small palatial residence with its gateway into the horseshoe shaped complex. In 1765, near the old village church auf der Fels (“On the Cliff”), the new Evangelical church was consecrated. In 1775, a directory of Reformed parishioners (for Waldmohr only), not counting shepherds, menservants or maidservants, listed 54 men, 71 women, 91 boys and 89 girls. The parish belonged until the establishment of the Oberamt of Homburg in 1781 to the Inspection of Zweibrücken, to which the village also belonged administratively. From 1798 to 1815, Waldmohr was seat of the like named canton in the Department of Sarre, and seat, too, of a mairie (“mayoralty”), belonging to which were Waldmohr, Jägersburg, Kleinottweiler, Höchen, Frohnhofen, Breitenbach, Altenkirchen and Dittweiler. Besides Waldmohr, the canton also included Kübelberg, Schönenberg, Sand, Miesau, Elschbach, Scheidenberg (Schanzer Mühle), Ohmbach and Brücken. The canton belonged to the Arrondissement of Saarbrücken. An 1812 record mentions a cantonal prison in Waldmohr. In 1813, Waldmohr had 683 inhabitants.
Соңғы кездері
1816 жылдан бастап, Наполеонның жеңілісінен және Вена конгресінен кейін Вальдмор Бавария Корольдігіне қарасты. Ол сол аттас кантонның орталығы болды, бірақ енді Рейнкрейстегі Гомбургтің жер комиссариатында (Бавария үкімдігіндегі Пфальц) орналасқан. Вальдмор кантонында 57 ауыл, ендік және диірмен болды. Сол жылы ауылға магистрат соты берілді. 1824 жылы Бахнхофштрасседе (“Теміржол станциясы көшесі”) ортақ мектеп салынды. 1831 жылы король Максимилиан I Иосифтің тәж киюінің күміс мерейтойына арнап жаңа шпиль ашылды. 1834 жылы муниципалитет католик білім беруді құрды. 1850 жылы қала әкімдігі салынып аяқталды, онда сот та орналасты, бұл бастапқыда орын тапшылығын тудырды. 1901 жылы ғана муниципалитет жеке сот үйін ашты – бүгінгі күні қоғамдық орталық – және сол күні көшеден өтетін орманшы кеңсесі де ашылды. 1855 жылы Вальдморда пошта бөлімі өз ғимаратында ашылды. 1873 жылы Вальдмор қалалық медициналық сақтандыру қоры денсаулық сақтау функциясын қолға алды және тек 1913 жылдың 31 желтоқсанында Рейхсферзихерунгсорденмен (“Империялық сақтандыру ережесі”) таратылды, содан кейін ол жалпы медициналық сақтандыру қорына берілді. Журналистика 1892 жылы Вальдморер Цайтунгтің (“Вальдмор газеті”) бірінші саны жарық көргеннен кейін Вальдморда басталды. 1895 жылы Вальдмор орман кеңсесі айманы үшін бірінші бас орманшы тағайындалды. 1916 жылы Вальдморға электр жарығы келді, ал 1905 жылы газ шамдары мұнай лампаларын ығыстырды. Вальдцигельхютте 1914 жылы электрленді, сол жылы Вальдмордан Бексбахқа, Обербексбахқа және Франкенхольц шахтасына автобус қатынасы басталды. 1928 жылы Бахнхофштрасседе телефон станциясы салынды. 1920 жылдан бастап 1935 жылы Саар Германияға қайта қосылғанға дейін, Адольф Гитлер мен нацистер Веймар Республикасын құлатып, Үшінші рейхті орнатқаннан кейін Вальдмор шекаралық ауыл болды. Осының салдарынан Вальдмор Гомбург округінен (Крайс – аудан) бөлініп, Кузель округінің филиалы Вальдморда осы округке қарасты барлық муниципалитеттер үшін құрылды. 1927 жылы ауылда Кузель еңбек бюросының бөлімшесі орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс жақындаған кезде 1938 жылы Вальдмор муниципалитетінде алғашқы бекіністер пайда бола бастады. Бұл ағылшын тілінде Зигфрид желісі деп белгілі Вествалдың бір бөлігі болды. Онда танк траншеялары, «дракон тістері», бункерлер және жол тосқауылдары бар, олардың барлығын «Тодт ұйымы» орнатты. Сол жылдың күзінде Кухвальдқа екі мыңнан астам сарбаз (атпен тартылған артиллерия) орналастырылды. 1995 жылға дейін үлкен жылқы суару трауы осы оқиғаны еске түсірді. «Тодт ұйымы» Вальдморда және оның айналасында Зигфрид желісінің екінші негізгі шайқас желісін (Hauptkampflinie, HKL) 30-дан астам бункермен (дегенмен 70 жоспарланған) салды. Кристалл түнінде (9-10 қараша 1938 ж.) ауылдан тыс жердегі SS коммандостары еврей ауыл тұрғындарының үйлеріне, әсіресе доктор Соломонның (тіс дәрігері) және доктор Левидің (жалпы дәрігер) үйлеріне, және басқаларға да көп зиян келтірді. 1944 жылы «Тобрук» бункерлері деп аталатын қосымша бекіністер, траншеялар, бөгеттер және жол тосқауылдары салынды. Соғыс кезінде Höcherstraße және Glanstraße (көшелерде), сондай-ақ айналасындағы ауылдарда бомбалар жарылып, адам өліміне және үйлерге зақым келтірді. Соғыстан кейін, 1946 жылдан 1960 жылға дейін Вальдмор тағы да шекаралық ауылға айналды, өйткені Саар жеңіске жеткен одақтастар тарапынан қайта басып алынды. Алайда 1948 жылғы валюта реформасынан кейін көп ұзамай муниципалитетке жаңа кәсіпорындар келіп, өнеркәсіптік өндіріс ұйымдастырылды. 1958 жылы еңбек бюросының бөлімшесі мен муниципалитет кірістер агенттігі сол кездегі Гауптштрасседе (“Бас көше”, бірақ қазір Саарпфальцштрассе, немесе “Саар Пфальц көшесі”) жаңа кеңсе ғимаратында орналасқан. 1960 жылы Кухвальд пен сазда 70 гектарлық өнеркәсіптік парк ашыла бастады. 1964 жылы заманауи мектеп, спортзал және кішкентай жабық бассейн ашылды. 1971 жылы Вальдмор Verbandsgemeinde құрылды, Вальдмордың өзі әкімшілік орталығы болды. Жаңа Verbandsgemeinde-ге Вальдмордан басқа Дунцвейлер және Брейтенбах кірді. 1980 жылы муниципалитет өзінің 1150 жылдық мерейтойын атап өтіп, жаңа базар және жаңа ауыл орталығын ашты. 2020 жылдың 6 қазанында Вальдмор Рейнланд-Пфальц үкіметінен қала құқығын алды.
Beginning in 1816, after Napoleon’s downfall and the Congress of Vienna, Waldmohr belonged to the Kingdom of Bavaria, within which it was once again seat of the like named canton, but now within the Landcommissariat of Homburg in the Rheinkreis (the Palatinate under Bavarian rule). The Canton of Waldmohr now contained 57 villages, estates and mills. That same year, the village was given a magistrates’ court. In 1824, the common schoolhouse was built on Bahnhofstraße (“Railway Station Street”). A new steeple was dedicated in 1831 on the occasion of the Silver Jubilee of King Maximilian I Joseph's coronation. In 1834, the municipality founded Catholic education. Completed in 1850 was the town hall, which also housed the court, which from the very beginning caused a space problem. Only in 1901 could the municipality open its own courthouse – today a community centre – and at the same time a forester's office across the street. In 1855, a post office was set up in Waldmohr, in its own building. In 1873, the Waldmohr municipal health insurance fund took up its healthcare function, and was only dissolved on 31 December 1913 by the Reichsversicherungsordnung (“Imperial Insurance Order”), whereupon it was taken over by the general health insurance fund. Journalism began in Waldmohr in 1892 with the publication of the first edition of the Waldmohrer Zeitung (meaning simply “Waldmohr Newspaper”), and in 1895, the first master forester for the Waldmohr forester's office region was named. In 1916, electric light came to Waldmohr, after gaslights had replaced petroleum lamps in 1905. The Waldziegelhütte, on the other hand, had been electrified in 1914, the same year that a motorized bus route began running from Waldmohr to Bexbach, Oberbexbach and the Frankenholz mine. A telephone exchange was built on Bahnhofstraße in 1928. From 1920 until the Saar's reintegration into Germany in 1935, after Adolf Hitler and the Nazis had swept the Weimar Republic away and instituted the Third Reich, Waldmohr was a border village. One consequence was that Waldmohr was split away from the Bezirksamt (equivalent to Kreis – district) of Homburg to which it had belonged, and a branch location of the Bezirksamt of Kusel was therefore set up in Waldmohr for all municipalities that had likewise belonged to the now occupied Bezirksamt. In 1927, a branch location of the Kusel labour office was also located in the village. With the approach of the Second World War, the first fortifications began to appear in Waldmohr's municipal area in 1938. This was part of the Westwall, commonly known in English as the Siegfried Line. There were tank trenches, dragon's teeth, bunkers and road barriers, all installed by Organisation Todt. In the autumn of that year, more than two thousand soldiers (horse drawn artillery) were posted to the Kuhwald. Until 1995, a big horse's drinking trough recalled this event. Organisation Todt built the Siegfried Line's second Main Battle Line (Hauptkampflinie, HKL) in and around Waldmohr, with more than 30 bunkers (although 70 had been planned). On Kristallnacht (9–10 November 1938), SS commandoes from outside the village perpetrated great destruction at Jewish villagers’ homes, particularly at Dr. Salomon's (dentist) and Dr. Levi's (general practitioner), among others. In 1944, more fortifications, trenches, dams and road barriers were laid out, along with so called Tobruk bunkers. During the war, bombs fell on Höcherstraße and Glanstraße (streets), as well as in the surrounding countryside, causing deaths and damage to houses. After the war, from 1946 to 1960, Waldmohr once again became a border village as the Saar was once again occupied by the victorious Allies. Shortly after the 1948 currency reform, though, new businesses were coming to the municipality and setting up industrial operations. In 1958, the labour office branch and the municipal revenue agency were housed in a new office building on the street then called Hauptstraße (“Main Street”, but now called Saarpfalzstraße, or “Saar Palatinate Street”). In 1960, a 70 hectare commercial industrial park began to open up in the Kuhwald and on the heath. In 1964, a modern school with a gymnasium and a small indoor swimming pool was opened. In 1971, the Verbandsgemeinde of Waldmohr was founded, with Waldmohr itself as the administrative seat. Besides Waldmohr, the new Verbandsgemeinde comprised Dunzweiler and Breitenbach. In 1980, the municipality celebrated its 1,150 year jubilee by dedicating a new marketplace and the new village centre. On 6 October 2020, Waldmohr received town rights from the government of Rhineland Palatinate.
Қалалық округтің атауы
Тарихқа дейінгі және прототарихи кезеңдерде Вальдмор аймағында адамдар қоныстанған, мұны археологиялық жағдайлар (мысалы, пышақтар, кішкентай жасқындырғыштар, қорыту пештерінің қалдықтары) және обалар куәлендіреді. Алғашқы жазбаша айғақ 830 жылға дейін датыланады және ол Лорш аббаттығының құжатында, Лорш кодексінде (Райхсюрбар, Кодекс Лаурешаменсис деп те аталады; Мюнхендегі Мемлекеттік мұрағатта сақталады) кездеседі. Онда Лутра, Нанненстуол және Мёрахханың үш патшалық меншігі аталған (соңғысы «Вальдмор» есімнің екінші буынымен сәйкес келеді). Атаудың мағынасы негізінен ежелгі жоғарғы неміс тіліндегі mor – «батпақты жер» (ескі ағылшын тілінде де осы сөз болған, ал ағылшын тіліндегі moor және неміс тіліндегі Moor сөздері бүгін де қолданылады) және ahha – «ағын» немесе «су» сөздерінен шыққан. Алайда, кейбір зерттеушілер атаудың mör бөлігін латын тіліндегі mora сөзінен шығарады, ол «тоқтау» немесе «сөздік үзіліс» (патшалық меншік – демалыс орны ретінде?) деген мағына береді. ahha сөзі Каролингтер дәуіріндегі ежелгі жоғарғы неміс поэзиясында бірнеше рет кездеседі, тек бір H әрпімен жазылады, яғни aha, және әрқашан «су» дегенді білдіреді. Ғасырлар бойы ауыл түрліше жазылған мора, Мохра, Море, Моир, Мохр және мор немесе Мор деп өзін атап келген. 1418 жылы ғана Уолтмор деген атау пайда болды. Кейіннен Вальтмор, Вальтмор, Вальдмор, Вальдтмор және ақырында Вальдмор атаулары 17 ғасырда ғана кеңінен қолданысқа енді; префикстің мақсаты «Мор» атауын басқа, жақын маңдағы Кирхмор, Нидермор және Обермор сияқты ұқсас атаулы жерлерден ажырату болды.
As early as prehistoric and protohistoric times, the Waldmohr area was settled, as archaeological finds (such as blades, small lacrymatories, remnants of smelting ovens) and barrows bear witness. The first documentary mention dates from AD 830 and is found in a document from Lorsch Abbey, the Lorsch codex (also known as the Reichsurbar, Codex Laureshamensis; kept at the State Archive in Munich), in which the three royal estates of Lutra, Nannenstuol and Mörahha are named (the last one corresponding with the second syllable in “Waldmohr”). The name's meaning comes mainly from the Old High German terms mor for “wetland” (Old English had the same word, and the English “moor” and the German Moor are both still used today) and ahha for either “brook” or “water”. A few researchers, however, derive the mör part of the name from the Latin mora, which can mean either a stay or a rhetorical pause (a royal estate as a rest stop?). The word ahha crops up a number of times in Old High German poetry from Carolingian times, spelt with only one H, thus aha, and always means “water”. Over the centuries, the village called itself, using various spellings, mora, Mohra, More, Moir, Mohr and mor or Mor. Only in 1418 did the name Waltmore crop up. The name, later Waltmor, Waltmohr, Waldmoor, Waldtmohr and eventually Waldmohr, only became generally customary in the 17th century; the prefix was meant to distinguish “Mohr” from other, nearby, similarly named places such as Kirchmohr, Niedermohr and Obermohr, among others.
Дін
Реформация дәуірінде, cuius regio, eius religio принципі бойынша, барлық тұрғындар герцогтың бұйрығымен лютеран дініне көшті, яғни 1588 жылға дейін. Герцог Иоганн I оларды тағы бір рет, бұл жолы кальвинизмге көшірді. Тек 1648 жылы – Отыз жылдық соғыстан кейін – лютерандар, реформаттар және католиктер Цвайбрюкен Пфальц герцогтығында қайтадан бірге өмір сүре алды. 1821 жылы приход аумақтарының жаңа бөлінісімен Данцвейлер, Вальдзегельхюттемен бірге, Брайтенбах приходына қарасты. Әділ өтемақы беру үшін Вальдмордағы приходтық мүлік те Брайтенбах приходына берілді. Приход әлі күнге дейін Вальдморда жерге ие. 1902 жылы Кюбельберг приходына қарасты католик қауымында 371 адам болды. Вальдмор тек 1929 жылы өз пасторын қабылдады. Содан кейін Вальдмор және Брайтенбахтың екі католик приходы бірлесіп басқарылды. Ең көне шіркеу немесе капелла, кейінірек салынған шіркеу тұрған тасты төбеде орналасқан болуы мүмкін. Оның іргетастары мен қабырғаларында 1765 жылғы қазіргі протестант шіркеуі тұр. Ол сол кезде ауылдың орталық нүктесі болған, ал ауылдағы ең алғашқы белгілі зират – шіркеу қорымы – сол жерде болған. 1814 жылы тағы бір зират Креммельде (кадастрлық аймақ) салынды және 1852 жылы кеңейтілді. Брюхелхендегі қазіргі зират 1898 жылдан бері бар. Ол екі рет кеңейтілді және 1958 жылы жаңа морг салынды. 1924 жылы Вальдзегельхюттеде, дәл сол уақытта салынған Әулие Мария капелласының (Мариенкапель) жанында орман зираты салынды. 1923 жылдың тамызында католик приходының ұзақ уақыттан бері жоспарланған «Төтенше шіркеуі» (Notkirche) киеленді. Кейін ол бұзылып, оның орнында 1960 жылы Санкт-Георг шіркеуі (St. Georgskirche) бой көтерді. Католик приходтық орталық «Ақ зал» (Weiße Halle) да бұзылды. Бұрын ол аяқ киім фабрикасы және дүкен болған. Енді оған жаңа ғимарат салынып, 1992 жылы кездесу орны ретінде пайдалануға берілді. 1866 жылы протестант шіркеуіндегі Стумм ағзасы (орган) киеленді. 1818 жылы күшіне енген Палатин одағы, реформат және лютеран шіркеулерін біріктірген кезде, кішкентай лютеран приходында барлығы 620 жұрт болды, олардың 130-ы Вальдморда тұрды.
In the time of the Reformation, under the principle of cuius regio, eius religio, all the inhabitants had to convert, at the Duke's behest, to Lutheranism, that is, until 1588, when Duke Johannes I made them all convert once again, this time to Calvinism. Only beginning in 1648 – after the Thirty Years' War – could Lutherans, Reformed believers and Catholics once more live side by side in the Duchy of Palatine Zweibrücken. With the new arrangement of parish areas in 1821, Dunzweiler, along with the Waldziegelhütte, passed to the parish of Breitenbach, and to make for a fair endowment, the parochial estate in Waldmohr was also signed over to the parish of Breitenbach. The parish still holds property in Waldmohr to this day. In 1902, the Catholic community, which belonged to the parish of Kübelberg, had 371 souls. Only in 1929 did Waldmohr welcome its own pastor. The two Catholic parishes of Waldmohr and Breitenbach would thereafter be administered together. The oldest church or chapel likely stood on the stony ridge, upon which the later church was built, upon whose foundations and walls, in turn, the current Protestant church from 1765 stands. It was said to be at that time a village hub of sorts, and the first known graveyard in the village – the churchyard – was there. In 1814, another graveyard was laid out in the Krämmel (a cadastral area), and expanded in 1852. The current graveyard in the Brüchelchen dates from 1898. This has already twice been expanded, and in 1958 it got a new mortuary. In 1924, a forest graveyard was also built at the Waldziegelhütte, right at Saint Mary's Chapel (Marienkapelle), likewise built at that time. In August 1923, the Catholic parish's long planned so called “Emergency Church” (Notkirche) was consecrated. It was later torn down, and on its former site arose Saint George’s Church (St. Georgskirche) in 1960. The “White Hall” (Weiße Halle), a Catholic parish community centre, was likewise torn down. It had at one time housed a shoe factory and outlet. Now it was to get a new building and it went into service as a meeting place in 1992. In 1866, the Stumm organ at the Protestant church was dedicated. At the time when the Palatine Union came into effect in 1818, which united the Reformed and Lutheran churches, the small Lutheran parish had all together 620 parishioners, 130 of whom lived in Waldmohr.
Мэр
Вальдмохр қаласының әкімі - Юрген Шнайдер (СДП).
Waldmohr's mayor is Jürgen Schneider (SPD).
Музыка
Вестрих Мадригалхоры (Вестрих – Германия мен Франция аймақтарын қамтитын тарихи аймақ) 1998 жылы Томас Графф басшылығымен әншілер бірлестігінен (Sängervereinigung) пайда болған аралас хор. Музикверен Вальдмоур e. V. қазіргі түрінде 1922 жылдың 8 қазанында құрылған. "Вальдмоур музыка клубы" туралы алғашқы ресми мәлімет 1830 жылдың қаңтарында Шпейерде өткен төртінші Палатин музыка фестивалінде (Pfälzisches Musikfest) айтылған. Бүгінде Музикверен Вальдмоур жастар симфониялық оркестрінен және саксофон квартетінен тұрады.
Well known is the Westricher Madrigalchor (the Westrich is an historic region that encompasses areas in both Germany and France), a mixed choir that in 1998 sprang from the singing association (Sängervereinigung), under the direction of Thomas Gräff. The Musikverein Waldmohr e. V. was founded, in its current form, on 8 October 1922. The first official mention of a “Waldmohr Music Club” was on the occasion of the fourth Palatine Music Festival (Pfälzisches Musikfest), which was held in Speyer in January 1830. Today, the Musikverein Waldmohr is made up of a youth wind orchestra and a saxophone quartet.
Тұрақты оқиғалар
Кейбір клубтар ұйымдастыратын түрлі Шроветид (Fastnacht) шараларынан, мамырдағы биден, Базар мерекесінен, керамистен (шіркеуді қадірлеу мерекесі), Рождество жәрмеңкесінен, Dörrbergfest пен клубтар мен партиялар өткізетін Weiherfestтен басқа, ежелгі дәстүрлерді сақтауға тырысу аздаған ғана, балабақшалардың жыл сайынғы Мартинмас шерулерін (11 қараша) есептемесе. Сонымен қатар, Епифания күні «Жұлдыз әкелушілер» үй-үй аралап кезеді. Бастауыш мектептің хоры қалалық көптеген шараларға белсенді түрде қатысады.
Besides the various Shrovetide (Fastnacht) events held by some clubs, the dance in May, the Marketplace Festival, the kermis (church consecration festival), the Christmas Market, the Dörrbergfest and the Weiherfest held by the clubs and parties, there is hardly any upholding of old customs, unless the kindergartens’ yearly Martinmas parades are counted (11 November). Also, on Epiphany, the Sternsinger go door to door. The primary school Hauptschule choir actively participates in many municipal events.
Табиғи ескерткіштер
Муниципалдық шекара ішінде "Bruchwiesen Waldmohr" демалыс аймағы орналасқан, оның ішінде Глан өзені табиғи жағдайға келтірілген. Гельденхайн ("Батырлар тоғайы") липа ағаштарымен бірге табиғи ескерткіш ретінде қарастырылады. Дёррбергтің солтүстік беткейіндегі ескі емен қорғауға лайық деп есептеледі және оны муниципалдық жоспарға енгізу қажет.
Within municipal limits lies the “Bruchwiesen Waldmohr” recreation area, within which the river Glan has been renaturated. Regarded as a natural monument is the Heldenhain (“Heroes’ Grove”) with its stand of limetrees. The old oaktree standing on the north slope of the Dörrberg is considered worthy of protection and is to be incorporated into the municipal plan as such.
Ауыл шаруашылығы
Соңғы онжылдықтарда толық және тіпті жартылай уақытты шаруашылықтың азаюына байланысты, ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жер көлемі баяу, бірақ тұрақты түрде қысқарып келеді. Ауыл шаруашылығы жерінің жартысынан астамы әлі де егістік жер болып табылады. Оның 45% жасыл белдеулерді құрайды, ал арнайы өндіріс үшін пайдаланылатын жерлер шамалы 1% ғана, олар экономикалық маңызы жоқ. 1971 жылдан бері астық егісінің көлемі азайып келеді. Картоп егісі егістік жердің басым бөлігін алып тұрады. Мал азығын өсіру көлемі артып, осының нәтижесінде мал шаруашылығы да дамыды. Соңғы онжылдықтарда ірі қара мен шошқаның саны өсті, тіпті кейбір шаруашылықтар тоқтатылса да.
In recent decades, the amount of land under agricultural use has been slowly but steadily shrinking with the decline of full time and even part time farming. More than half the agricultural land is still cropland. The greenbelt areas make up about 45% of it, and land used for special cultivation hardly 1%; these have no economic importance. Grain farming has been decreasing since 1971. Potato farming claims the lion's share of the cropland. Fodder farming has even grown, leading to growth in livestock rearing, too. Over the last few decades, cattle and swine have been growing in numbers, even though the odd farming operation has been given up.
Ормандық жерлер
Жоғарыда айтылғандай, 1990 жылы Вальдморда 563,9 га орманды жер болған. Бұл 1970 жылғы орманды жердің жалпы көлемінен 5% үстеме. Басым бөлігі кең жапырақты орман, тек Эйхелсхайд аймағында ғана шырша және қарағай басым. Дёррберг және Эйхелсхайдтағы орман, әсіресе, қорғау және демалыс функцияларын атқарады. Шахенвальд қарттарға арналған демалыс орман ретінде жоспарланған, сондай-ақ шудан қорғайтын және құнды ағаш қоры болып табылады.
As mentioned above, Waldmohr had 563.9 ha of wooded land in 1990. This represents a gain of 5% over the total wooded land in 1970. Extensive common beech forests dominate, and only in the Eichelscheid area are spruce and pine the main trees. The woods on the Dörrberg and Eichelscheid in particular have a protective function, and a recreational function. The Schachenwald is set out as a recreational forest for seniors and also serves as a noise barrier and valuable stand of trees.
Өнеркәсіп және жұмыспен қамту
Индустрияландыруға дейін ауыл тұрғындарының басым бөлігі шаруа, қолөнерші, күншіл жұмысшы, саудагер, орман шаруашылығы қызметкері немесе бюрократ болып жұмыс істеген. XIX ғасырдың ортасынан бастап көптеген адамдар Хомбург пен Нюнкирхендегі темір зауыттарында, ал кейін Нордфельд, Франкенхольц және Нюнкирхендегі шахталарда жұмыс істеуге кетті. 1960 жылдары көмір шахталары жабылып, болат дағдарысы басталған кезде Вальдмор 70 гектарлық сауда-өндірістік парктің құрылысын бастады, бұл ауылға көптеген жаңа жұмыс орындарын әкелді; осылайша бүгінде 2700 жұмысшы осында өз күнкөрісін табады. Дегенмен, жұмыс үшін басқа жерге қатынайтындардың саны артып келеді. Қазіргі уақытта Вальдмор негізінен өнеркәсіптік және қолөнер кәсіпорындары есебінен өмір сүреді. Бұл ауданның ең ірі өнеркәсіптік орны. 2000 жылы шамамен 590 қызметкері бар CS Schmal Möbel GmbH (жинақталған жиһаз) фирмасы ең ірі жұмыс беруші болып табылады. 1986 жылы құрылған Minitec фирмасы соңғы жылдары үлкен өсімді көрсетті. 2006 жылы оның шамамен 190 қызметкері бар. Фирманың алюминий бөлшектеріне қатысты, бұрғылау қажеттілігін жоқ ететін патенты бар. Көне заманның көптеген шағын қолөнер кәсіпорындарының аз бөлігі ғана қалды. Ауылда бұрынғы шеберлер, арба жасаушылар, құлыпшылар және түрлі шкаф жасаушыларды табу қиын. Алайда, аяқ киімше жасау шеберханасы, ет дүкені, нан пісіруші, тері бұйымдары шеберханасы, екі шатыр жабу компаниясы, үш шаштараздық, ағаш өңдеуші, гипстеуші және екі бояушы бар, оларды кәдімгі қолөнер кәсіпорындары деп атауға болады. Вальдморда тағы да бірнеше кәсіпорын бар: көтерме нан өнімдері сату, бес санитарлық қызмет, үш электр жабдықтарының арнайы дүкені, бес автокөлік жөндеу шеберханасы, үш құрылыс компаниясы, арақ фабрикасы, мүсін студиясы, екі плитка жабу шеберханасы, екі металл өңдеу шеберханасы және металл өңдеумен айналысатын көтерме сауда. Басқа да шағын және орта бизнес – мәрмәр шеберханасы, баспахана, жиһаз фабрикасы, жинақталған ғимараттар мен жертөлелерді өндіруші, гипсокартон және терезе жасаушы. 1993 жылы апталық базардың ашылуы (базар күні сенбі) ауыл тұрғындары тарапынан жақсы қабылданып, үлкен сұранысқа ие болды. Сонымен қатар, түрлі базарлар мен Рождестволық базарлар да үлкен танымалдыққа ие. Өкінішке орай, Turnerjahrmarkt (“Гимнасттардың жылдық базары”) соңғы жылдары ұмытылып барады. Schmal компаниясында 450-ге жуық адам жұмыс істейтінімен, басқа да бірнеше компаниялар маңызды жұмыс берушілер болып табылады. Жоғары сапалы жинақталған үйлерді өндіретін Kampa фирмасы қазіргі уақытта Вальдмордағы зауытында 320 адамды жұмыспен қамтып отыр. Metronic және WIG von Grünenwald фирмаларында сәйкесінше 120 және 50 адам жұмыс істейді. Stehma компаниясы 75 жұмысшысымен болаттан жасалған ғимараттарды құрылысқа келтіреді. Бір нотариус, екі заңгер және бірнеше сәулет бюросының жұмысы көп. Вальдмордың дамып келе жатқан өнеркәсібіне қарамастан, 1069 жұмысшы күнделікті Саар жеріне, олардың 855-і Хомбургке қатынайды. Кайзерслаутерн мен Пфальцтағы басқа жұмыс орындарына 362 жұмысшы қатынайды. Екінші жағынан, күнделікті қалаға келіп жұмыс істейтіндер де бар, олардың 384-і Саардан, 528-і Кузель ауданының басқа жерлерінен және 64-і Пфальц аймағынан келеді. Соңғы жылдары қалаға келіп жұмыс істейтіндердің саны артып келеді.
Before industrialization, almost all the villagers worked as farmers, craftsmen, day labourers, tradesmen, forestry workers or bureaucrats. After the middle of the 19th century, many went to work at the ironworks in Homburg and Neunkirchen, and later to the mines on the Nordfeld, in Frankenholz and in Neunkirchen. With the coalmine shutdowns and the onset of the steel crisis in the 1960s, Waldmohr began with the laying out of a 70 hectare commercial industrial park, bringing the village many new jobs; thus today, 2,700 workers earn their livelihoods here. Nevertheless, more and more people commute to jobs elsewhere. Waldmohr earns its living today mainly from industrial operations and craft businesses. It is the district's biggest industrial location. The biggest employer, with roughly 590 employees as of 2000, is the firm CS Schmal Möbel GmbH (furniture). Over the last few years, the firm Minitec, founded in 1986, has grown greatly. As of 2006, it has roughly 190 employees. The firm has at its disposal a patent for aluminium parts whereby drilling is no longer needed. Of the many small craft businesses of bygone days, little is left. The smith, the wainwright, the locksmith and cabinetmakers of all descriptions are no longer found in the village. There are, however, a shoemaker’s shop, a butcher’s shop, a bakery, a furrier’s shop, two roofing businesses, three barber/hairdresser’s shops, a carpentry business, a plasterer’s shop and two painting businesses, which can be described as ordinary craft businesses. Other businesses in Waldmohr are a wholesale bakery, five sanitary businesses, three electrical speciality shops, five automotive repair shops, three building companies, a sawmill, a sculpture studio, two tiler’s businesses, two craft metalworking shops and a wholesale metalworking business. Among other small and midsize businesses are a marble workshop, a printing shop, a furniture factory, a prefabricated building business and prefabricated cellar manufacturer, a drywall making business and a window making business. Since the introduction of the weekly market in 1993 – market day is Saturday – the market has been well received by the villagers. Moreover, the various flea markets and the Christmas market enjoy great popularity. Unfortunately, the Turnerjahrmarkt (“Gymnasts’ Yearly Market”) has in recent years fallen by the wayside. In addition to Schmal's employment of 450 or so, a number of other companies are important employers. The firm Kampa, which makes high quality prefabricated houses, currently employs 320 people at its Waldmohr works. Working at the firms Metronic and WIG von Grünenwald are 120 and 50 employees respectively. Stehma has a workforce of 75 building steel halls. A notary, two lawyers and several architectural offices have a great deal to do. Despite Waldmohr's emergent industry, 1,069 workers commute daily to the Saarland, 855 of them to Homburg alone. Commuting to Kaiserslautern and other workplaces in the Palatinate are 362 workers. On the other hand, there is also a daily inflow of commuters, 384 of whom come from the Saarland, 528 from other places in the Kusel district and 64 from elsewhere in the Palatinate. There has been an upward trend in inbound commuters in recent years.
Мемлекеттік мекемелер
Вальдмор қаласында осы аттас Verbandsgemeinde әкімшілігі орналасқан.
Waldmohr is home to the administration of the like named Verbandsgemeinde.
Білім
1564 жылы дін қызметкерінің сапары туралы есепте ауылдағы мектеп алғаш рет тілге алынды, бірақ оның жеке ғимараты болмады. Вальдморда мектеп ғимараты 1605 жылға дейін еске алынбады. 1613 жылғы мәліметтерде ауыл тұрғындарының ешқайсысы оқи алмайтын немесе жаза алмайтындығы айтылған. Оқу тиімді болмады, сондықтан нәтижелері де шамалы болды. Мұғалімдердің жалақысы өте төмен болғандықтан, олар жиі аштық көріп жүрді. Мұғалімнің жалақысы алғаш рет 1589 жылы тілге алынды. Реформациялық мектептің мұғалімі шіркеу қазынасынан 4 малтер астық және 8 алтын гульден алды, ал муниципалитеттен қоңырау соғу үшін 2 малтер астық алды. 1596 жылы сол кездегі мектеп мұғалімі сыйлық ретінде мектеп ауласына шағын жер учаскесін алды. Дегенмен, ешбір мұғалім жақсырақ жалақы іздеп, ұзақ уақыт жұмыс істеген жоқ. Отыз жылдық соғыстан кейін, 1659 жылы, соғыс аяқталғаннан кейін он бір жыл өткен соң, Вальдморда тағы да мектеп болғаны туралы деректер кездеседі. Алайда, осы жылдар ішінде жұмыс жағдайы да жақсармады, себебі мұғалімдер жиі алмасып, лауазымдар бос қалып отырды. Тек 1728 жылы бұл үрдіс бұзылды, мектеп мұғалімі Шварц Квиннбахтан Вальдморга келді және 1761 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. XVIII ғасырдың бірінші жартысында лютерандар мен католиктердің де өздерінің жеке мектептері болды. 1783 жылы реформациялық мектепте 79 оқушы оқыса, 1809 жылы лютерандық мектепте 25 оқушы оқыды. Католик мектебі туралы ең ерте деректер 1825 жылға қатысты, онда 25 оқушы оқыды. Барлығы алғанда, сол жылы ауыл мектептерінде 256 оқушы оқыды, бұл үкіметке үшінші оқу орнын ашуға мүмкіндік берді (осы кезде лютерандық және реформациялық бірлік қалыптасқан). Бұл католик мектебі үшін болды. Католик мұғалімінің жылдық жалақысы 200 гульденді құрады. Протестант мұғалімдеріне 450 гульден төленді, бірақ бұл ақшаның бәрі қолма-қол ақша емес еді. Ол тұрғын үйден, бақшадан, төбелік жер телімінен, 2 гектар шалғын жерден, 6 л астықтан, 3 клафтер ағаштан, әр 120 үйден 1 баррель астықтан және әр 160 оқушыдан 1 гульденнен тұрды. Сондай-ақ, жалақы екі мұғалімге бөлінді. Бас мұғалім 250 гульден алды, ал қалған 200 гульден оның көмекшісіне берілді. 1862 жылы мұғалімдердің жалақысы реформаланды және табиғаттағы төлемдер тоқтатылды. 1870 жылы жалғастыру мектебі (Fortbildungsschule) құрылды, оның сабақтары әр жылдың қарашасынан ақпан айының басына дейін өтті. Осы кезде қалада үш мектеп болды: екеуі протестанттық, біреуі католик. 1877 жылы қауымдық христиан мектебінің құрылуымен мұғалімдердің жалақысы тағы да реформаланды. Жаңа шарттарға сәйкес (1878 ж.) оқытушылар құрамындағы әрбір мүше 897,38 марка алды. 1901 жылы арнайы зейнетақы төлемдері енгізілді, ал мұғалімдердің жалақысы 1905 жылы 1500 маркаға дейін көтерілді. Ұзақ жылдар бойы жексенбілік мектеп ретінде жұмыс істеген Фортбульдингсшуле (сабақтар жексенбіде өткізілгендіктен, ол діни емес еді) 1906 жылдан бастап сәрсенбі күні түстен кейінгі мектепке айналды. 1935 жылы сегізінші оқу жылы, 1966/1967 жылы тоғызыншы, ал 1991/1992 жылы оныншы оқу жылы енгізілді. Rothenfeldschule – бұл бастауыш мектеп және 10-сыныпты қамтитын Regionale Schule. 2007/2008 оқу жылынан бастап Рейнланд-Пфальц аймағында жыл бойы балабақша қызметін ұсынатын жалғыз мектеп болып табылады.
It was in 1564, in a Visitation report by the clergyman, that a school in the village was first mentioned, but apparently, it did not have its own building. Such a thing as a schoolhouse in Waldmohr was not mentioned until 1605. A 1613 report said that nobody in the village could read or write. Learning was not very efficient, and hence only met with slight success. The teachers were so poorly paid that they often had to put up with hunger. A teacher's wages were first mentioned in 1589. The teacher at the Reformed school received 4 Malter of grain and 8 Gulden in gold from the church treasury, and from the municipality 2 Malter of grain for ringing the bells. In 1596, the then schoolteacher received a small amount of land for the schoolyard as remuneration. Nevertheless, no teacher ever stayed very long before seeking a better paying job. After the Thirty Years' War, the historical record tells of a school in Waldmohr once again in 1659, eleven years after the war had ended. Employment there was, however, apparently no better after all those years, for the teachers were still changing so often that the post was often left unfilled. Only in 1728 was this pattern broken, when schoolteacher Schwartz from Quirnbach came to Waldmohr and stayed until his death in 1761. In the earlier half of the 18th century, the Lutherans and the Catholics likewise each had their own school. Attending the Reformed school in 1783 were 79 pupils, while in 1809, the Lutheran school had 25. The earliest figures for the Catholic school come from 1825, when it had 25 pupils. All together, there were 256 schoolchildren attending the village's schools that year, leading the government to institute a third teaching post (by this time, there was Lutheran Reformed unity). It was for the Catholic school. The Catholic teacher's yearly salary was 200 Gulden. The Protestant teachers were paid 450 Gulden; this was not all in cash, however. It was made up of a dwelling, a garden, a hillside plot, 2 Morgen of meadowland, 6 hL of grain, 3 klafters of wood, from each of 120 households 1 barrel of grain, from each of 160 schoolchildren 1 Gulden in cash from the church treasury, the municipal coffer and special ecclesiastical events. The recompense was also split between two teachers. The head teacher got 250 Gulden with the remaining 200 Gulden going to his assistant. In 1862, teachers’ salaries were reformed and payments in kind were dropped. In 1870, a continuation school (Fortbildungsschule) was established whose classes ran from November to early February each year. At this time, the municipality had three schools, two Protestant and one Catholic. With the establishment of the communal Christian school in 1877, teachers’ salaries were reformed yet again. Under the new terms (1878), each member of the teaching staff received 897.38 marks. In 1901, superannuation payments were specially introduced, and teachers’ pay was in 1905 raised to 1,500 marks. The Fortbildungsschule, which had long been run as a Sunday school (inasmuch as classes were held on Sunday; it was not religious), became a Wednesday afternoon school beginning in 1906. In 1935, the eighth school year was introduced, in 1966/1967 the ninth and in 1991/1992 the tenth. The Rothenfeldschule is a combined primary school and Regionale Schule with the tenth class. Since the 2007/2008 school year it has been the only school in Rhineland Palatinate to offer year round daycare.
Қоғамдық коммуналдық қызметтер
Breitenbacher Straße көшесінде Pfalzwerke компаниясына тиесілі заманауи электрлік подстанция орналасқан, ол тұрғын үйлерді де, өнеркәсіпті де электрмен қамтамасыз етеді. Вальдмохр сумен қамтамасыз ету үшін ешқандай серіктестікке мұқтаж емес, өйткені оның өз терең құдықтары, сорғы станциялары және цистерналары бар. 10 000 000 DM (шамамен 5 113 000 €) құнмен салынған, 10 000 тұрғынға қызмет етуге арналған, ең заманауи сарқынды суларды тазарту қондырғысы пайдалануға берілді. Бүкіл ауыл электр қуатымен де, табиғи газбен де қамтамасыз етілген. 20-шы ғасырдың басында ауылдың тіпті өз газ зауыты болған, бірақ ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде тиімсіздікке байланысты жабылды.
On Breitenbacher Straße stands a modern electrical substation owned by Pfalzwerke, which ensures the electrical supply for both home and industry. Waldmohr manages to do without any partnerships to ensure its water supply, having its own deep wells, pumphouses and cisterns. A sewage treatment plant costing 10,000,000 DM (about €5,113,000), built to handle a capacity of 10,000 inhabitants, has been brought into service and uses the most modern wastewater treatment. The whole village is supplied with both electricity and natural gas. At the turn of the 20th century, the village even owned its own gasworks, although this was shut down in the First World War owing to unprofitability.
Көлік
Бұрынғы Hauptstraße (қазіргі Rathausstraße) үшін жеңілдету және айналма жол ретінде салынған Saarpfalzstraße қазір муниципалитеттегі басты жол болып табылады, ал Bundesstraße 423 ретінде транзиттік көлік үшін ең маңызды жол саналады. Муниципалитет ішінде Landesstraße 354, коммерциялық-өнеркәсіптік саябаққа және Landesstraße 355 арқылы A 6 (Saarbrücken–Mannheim) автобанының 50-ші түйіскен жеріне (кейде Via Carolina деп аталады) және мотельі бар Waldmohr сервистік орталығы, сондай-ақ Kreisstraße (ауданыдық жол) 3, ауыл орталығынан Höchen және Bexbach қалаларына дейін өте қарбаласты. Bahnhofstraße және Rathausstraße да көп трафикке ие. 1985 жылы Кюбельбергке қарай ауыл шетіндегі тәуліктік көлік саны 4852-ге жетті, ал Ягерсбургке қарай – 5505-ке. Автобан Waldmohr-ды ұлттық жол желісімен ғана емес, сонымен қатар Франция және Чехиямен де байланыстырады. Nordfeldbahn (темір жолы) 1903 жылы салынған. 1904 жылы ашылған Гомбург – Бад-Мюнстер темір жол желісі 1981 жылы жабылды. Соңғы жолаушылар пойзы үш бөліктен тұратын рельс-автобусы болды, ол 1980/1981 жылғы қысқы кесте бойынша 30 мамыр 1981 жылы Глан-Мюнхвейлер мен Гомбург арасындағы соңғы рейсін жасады – алдына шұбар тегіс гүлдер бекітілген күйінде. 1990 жылы рельстер бұзылды, ал 1993 жылы Landesstraße 354 арқылы өтетін көпір бұзылды, нәтижесінде Waldmohr коммерциялық-өнеркәсіптік саябағы мен Гомбург арасында тек өнеркәсіптік тармақ қалды. Қоғамдық көлік VRN жүйесіне интеграцияланған. Бір кезде Waldmohr арқылы өткен Glantalbahn (темір жолы) енді осы учаскеде қолданылмайды. Ең жақын желі қазіргі Саарбрюккен – Гайдельберг желісі, ол Waldmohr-дан оңтүстікке қарай шамамен 6 км қашықтықта орналасқан. Regionalbus Saar Westpfalz компаниясының автобус бағыттары Waldmohr-ды Гомбург орталық вокзалымен, Bruchmühlbach Miesau және Landstuhl қалаларымен байланыстырады, олардың барлығы осы темір жол желісінде орналасқан. Аудандық орталықтағы Кусель вокзалына және Landstuhl–Kusel темір жолындағы Глан-Мюнхвейлер вокзалына да тікелей автобуспен жетуге болады.
Saarpfalzstraße, which was built as a relief and bypass road for the former Hauptstraße (now Rathausstraße), is now the main road within the municipality, and as Bundesstraße 423 also the most important road for through traffic. Also particularly busy within the municipality are Landesstraße 354, leading to the commercial industrial park and, by way of Landesstraße 355, to interchange 50 on the Autobahn A 6 (Saarbrücken–Mannheim) – sometimes called Via Carolina – and the Waldmohr service centre with its motel, and Kreisstraße (District Road) 3 from the village centre to Höchen and Bexbach. Also heavily frequented are Bahnhofstraße and Rathausstraße. As early as 1985, the daily number of vehicles at the edge of the village going towards Kübelberg reached 4,852, and at the edge of the village going towards Jägersburg, it reached 5,505. The Autobahn links Waldmohr not only to the national road network, but also to France and the Czech Republic. The Nordfeldbahn (railway) was built in 1903. The railway line from Homburg to Bad Münster, dedicated in 1904, was closed in 1981. The last passenger train was a three unit railbus that with the end of the 1980 1981 winter timetable did its last run between Glan Münchweiler and Homburg on 30 May 1981 – complete with a bunch of gorse fastened onto the front. In 1990, the tracks were torn up and in 1993, the bridge across Landesstraße 354 was torn down, leaving only an industrial spur between the Waldmohr commercial industrial park and Homburg. Public transport is integrated into the VRN. The Glantalbahn (railway), which once ran through Waldmohr, is no longer used along this stretch of the right of way. The nearest line is now the Saarbrücken Heidelberg line, which runs some 6 km south of Waldmohr. Bus routes run by Regionalbus Saar Westpfalz link Waldmohr with Homburg Central Station, Bruchmühlbach Miesau and Landstuhl, all on that railway line. Kusel station at the district seat and Glan Münchweiler station on the Landstuhl–Kusel railway can also be reached directly by bus.