Германияның Кирн қаласы: географиясы, тарихы және айналасы

Кіріспе

Кирн – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Бад-Кройцнах ауданындағы қала. Ол Кирнер жерінің әкімшілік орталығы болып табылады. Кирн – Нахе және Хунсрюк аймақтарына қызмет көрсететін орталық қала.

Орналасқан жері

Кирн қаласы Нахе аңғары мен Ханенбах аңғарымен ерекшеленетін ландшафтта орналасқан, бұл аңғарлар Лютцельсонға терең ойылып кірген. Қала Идар-Оберштейннен шамамен 10 км солтүстік-шығысқа қарай, ал Бад-Кройцнахтан 30 км батысқа қарай жатыр. Аңғарлардағы жерлер тығыз қоныстанған, ал жоғарырақ орналасқан тік беткейлер көбінесе ғимараттардан бос және орманмен жабылған. Орманның биіктігінен көптеген жерлерде тұрақты кварцит тасты жарлар көрінеді. Олардың ішінде Оберхаузер Фелсен, Каленфельс және қаладан солтүстікке қарай орналасқан Веленфельсен ерекше көзге түседі. Ханенбах өзені Хунсрюк тауынан басталып, қаланың ішінде ағып өтеді және көп ұзамай Нахе өзеніне құяды. Қаланың ерекше белгісі – қала орталығынан шығысқа қарай, қала шегіне дейін созылатын карьер.

Жерді пайдалану

Кирннің муниципалдық аумағы 16,53 км² құрайды, ал осы жердің пайыздық үлесі мынадайша бөлінеді:
Ауыл шаруашылығы — 15,1%
Орман — 51,9%
Ашық су — 2,4%
Тұрғын үйлер мен көлік жолдары — 28,6%
Басқалары — 2,0%

Көршілес муниципалитеттер

Солтүстіктен бастап сағат тілімен айналасында Кирннің көршілері – Оберхаузен-бай-Кирн, Хохштеттен-Даун, Мекенбах, Хеймвейлер және Беренбах муниципалитеттері, Идар-Оберштейн қаласы, сондай-ақ Фишбах, Берген және Ханенбах муниципалитеттері. Идар-Оберштейн, Фишбах және Берген – барлығы көршілес Биркенфельд ауданында жатыр, ал қалғандары Бад-Кройцнах ауданында орналасқан.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Кирннің қалалық аудандары – негізгі орталық, сонымен қатар Кирн деп аталады, және Каленфельс пен Кирн-Зульцбахтың екі шеткі аудандары. Кирнге сондай-ақ Аквас Папиермюле, Крамерсмуле, Фулльмансмуле, Хасенфельс, Каленфелсер Хоф, Кирбург, Ольмюле Шпильман және Шлейф Мюле сияқты шалғайдағы шаруашылықтар да жатады.

Климат

Жылдық жауын-шашын мөлшері Кирн қаласында шамамен 540 мм-ге жетеді, бұл Германияның жауын-шашын картасы бойынша орташа көрсеткіштен төмен. Кирн айналасындағы жоталардан қорғалған жақта орналасқан. Ең құрғақ айлар – қаңтар және ақпан. Көп жауын-шашын тамыз айында жауады. Дегенмен, жауын-шашын жыл бойына біркелкі таралады. Суық маусымда тұман жиі кездеседі.

Тарих

Кирн қаласының тарихы өте ұзақ. Ол бірнеше жолдар тоғысатын өзеннің жағасында орналасқан. 841 жылдың 20 мамырында Кирн алғаш рет Фулда аббаттығының құжатында тіңиталды. Алайда, кельт және рим дәуірлерінен табылған археологиялық жәдірелер (қаланың "Über Nahe" деп аталатын бөлігінде вилла қалдықтары табылды), одан да ертерек мерзімге жатса да болады. Кирн атауы кельт текті деп саналады. Аталған Фулда құжатында қала Шира деп аталған. Бұл атау "су" деген мағынаны білдіретін кельт тіліндегі kyr сөзінен туындаған болуы мүмкін. Мұнда, әрине, Нахе және Ханенбах өзендері айтылады, олар осы жерде құйылады және олардың суы қалаға атын берген. Нахе сол кезде маңызды көлік жолы болған, сонымен қатар малға су және адамдарға балықпен қамтамасыз еткен. Алғашқы қоныс, болжам бойынша, Кирбах (Ханенбахтың басқа аты, бірақ нақты айтқанда, ол Ханенбахтың бастауы, Кирннен жоғарыдағы біршама қашықтықта орналасқан) жағасында, бүгінгі Гербергассе және Ланггассе көшелерімен шектесетін аймақта, ортасында базар орналасқан. Яғни, жол тоғысқан жерде нарық пайда болды. Осыдан қала тарихы бастау алды. Нахегау халқы осы сауда қаласына жолдар арқылы келген. Марктмейль, оның қатаң шекарасында басқа нарықтарға рұқсат берілмеген, қала төңірегіндегі тығыз аумақтағы нарықтар мен оларды қамтамасыз ететіндерді қорғаған. Жоғарғы орта ғасырларда базардың үлкен бөлігі Трирдегі Сент-Максимин аббаттығының иелігінде болды, ол да базар құқығына ие болды. 926 жылы аббаттық үш франк дворянына бекініс үшін жарамды төбе сыйлады, олар мадьярларға қарсы қорғану үшін сонда қамал салды. Ол Кирбург деп аталды. 966 жылға қарай осы дворяндардың қамалы Эмихондар/Вальдгравтер әулетіне өткен. Кейіннен жаңа иелері аббаттықтың құқықтарынан бірте-бірте айырды, оған тек базар құқығын қалдырды. 11 немесе 12 ғасырда базар құқығы Штайн иелеріне берілді, олардың ордасы "тастарда" (неміс тілінде "Штейн") Ханенбах аңғарында, қазіргі Кирннің Калленфельс шеткі ауданының үстінде орналасқан. Штайн Калленфельс иелері бұл құқықтарды 18 ғасырға дейін сақтап, алдымен Вальдгравтарға, кейіннен олардың мұрагерлеріне қарсы қорғады. Базар орталығынан батысқа қарай келесі жылдары тағы бір қоныс пайда болды, ол Вальдгравтар құрған, Альтштадт деп аталды және оған қала құқықтарын алуға тырысты, базар қаласының күнкөрісін алу мақсатында. Алайда, Кир және Альтштадт екеуіне де қала құқығы берілмеді, тіпті 1335 жылдан бастап Ханенбахтағы қоныс құжаттарда Stadt деп аталды. Базар орталығы мен Ескі қала кем дегенде ішінара бекітілген. Көшелердің шетінде тұрған қақпалардың аттары белгілі (Келленпфорте, Каршпфорте, Нахепфорте, Шюльерпфорте, Киеселпфорте). Ескі қаладағы соңғы қақпа 1880 жылы көліктің өсуіне жол ашу үшін бұзылды. Кирбахтың сол жағалауы да салынды. Бұл жерде шіркеу тұрды, ол ескі патшалық меншіктің бір бөлігі болған. Майнц архиепископтығының жері ретінде ол үлкен ауылдық бөлімнің шеткі орталығы болды, ол Симмерн аймағына дейінгі ауылдық дін қызметкерлерін қамтыды. Мұрагерлік жағынан әртүрлі бөліністерден кейін де, Кирн 1258 және 1790 жылдар аралығында Даун және Кирбург үйлерінің бірлескен иелігінде болды. Экономикалық және шіркеулік маңыздылығына қарамастан, Кирн ерте заманнан бері тек шағын муниципалдық аумаққа ие болды, ол тіпті бүгінгі күні де өзгерген жоқ. Қала төңірегіндегі төбелерге жайылған жүзімдіктер тек жергілікті сұранысты қанағаттандыра алатын. Жердің тасты, аз жері егіншілікке аз өнім береді. Мал шаруашылығы да маңызды рөл атқарды. Бұл жағдай қалада түрлі қолөнердің дамуына ықпал етті. Мал шаруашылығы, жақын маңдағы төменгі дуал орманы және Нахе мен Кир сулары күнбеу және жүн өңдеуді құруға әкелді. Жүн тоқушылар гильдиясы туралы мәліметтер 1359 жылы пайда болды. Сол кезде күншілдер мен тігіншілердің гильдиялары да пайда болған сияқты. Күншілдер мен бояушылар Ханенбахтың тегіс жағалауына қоныстанды. Гербергасса мен Нахе арасындағы кейінгі күншілдік квартал тек қазіргі заманда пайда болды. Олардың өнімдерін жергілікті тұрғындар да, алыстан келгендер де, негізінен төрт үлкен жыл сайынғы базарларда және апта сайынғы базарларда сататын. Базардың айналасындағы үйлердің төменгі қабаттарында жергілікті қолөнершілер өздерінің тауарларын "дүкендерінде" сату үшін ұсынатын орын бар еді. Базардың өзінде екі бұлақтан басқа, нан пісірушілер, етшілер және қыш құмырашылар жалдап алатын кілтпен жабылатын сауда орындары да болды. Аянттың Ханенбах жағында 1508 жылғы қала әкімдігі ғимараты тұрды, ол 1849 жылы көліктің өсуіне жол ашу үшін бұзылды.

The town of Kirn can look back on a very long history. It was founded at a river crossing near which several roads met. On 20 May 841, Kirn had its first documentary mention in a document from Fulda Abbey. Archaeological finds from Celtic and Roman times (the remnants of a villa rustica were unearthed in the part of town known as "Über Nahe"), however, point to a considerably greater age than that. The name Kirn is believed to be of Celtic origin. In the Fulda document mentioned above, the town was named as Chira. The name likely derives from the Celtic kyr, meaning 'water'. Meant here, of course, would be the Nahe and the Hahnenbach, which empties into it here, whose water apparently gave the town its name. The Nahe served then as an important transport route as well as supplying water for livestock and fish for people. The first settlement is believed to have lain on the bank of the Kyrbach (another name for the Hahnenbach although, strictly speaking, it designates only the Hahnenbach's headstream some distance upstream from Kirn), in an area today bordered by Gerbergasse and Langgasse (lanes), with the marketplace in the middle. In other words, at the crossroads, a market grew up. This was the seed from which the town's history sprouted. The roads leading over the heights brought the people of the Nahegau to this market town. The Marktmeile , within whose tightly defined boundaries no other market was allowed to be held, protected the markets and those who fed them in a tightly bordered area around the town. Great parts of the market town were held during the High Middle Ages by Saint Maximin's Abbey in Trier, which also held the market rights. In 926, the Abbey gave three Frankish noblemen by way of exchange a hill suitable for use as a fortification, and they proceeded to build a castle there to defend their holdings against the Magyars. It came to be known as the Kyrburg. It seems that these noblemen's castle had passed by 966 to the rising family of the Emichones/Waldgraves. In the time that followed, these new owners bit by bit did the Abbey out of its rights, leaving it only with the market rights. In the 11th or 12th century, the rights to the market were transferred to the Lords of Stein, whose seat was on the "stones" (Stein means in German) in the Hahnenbach valley above what is now Kirn's outlying centre of Kallenfels. The Lords of Stein Kallenfels were able to assert these rights until the 18th century, defending them first against the Waldgraves and later against their successors. West of the market centre arose another settlement in the years that followed, obviously founded by the Waldgraves, which was called Altstadt , and for which town rights were being sought, as it were, to take the bread out of the market town's mouth. Town rights, though, were forthcoming to neither the Kyr settlement nor the Altstadt, even though the settlement on the Hahnenbach, beginning in 1335, was time and again in documents being called Stadt Both the market centre and the Old Town were at least partly fortified. The names of the gates that stood at the ends of the thoroughfares (Kellenpforte, Karschpforte, Nahepforte, Schülerpforte, Kieselpforte) are known. The last town gate was torn down in 1880 in the Old Town to make way for growing traffic. The Kyrbach's left bank was also built up. Standing here was the church, which if anything was part of an old royal estate. As a landhold of the Archbishopric of Mainz it became an outlying centre of a great rural chapter that comprised the rural clergy all the way over to the Simmern area. Even after various divisions of inheritance, Kirn remained between 1258 and 1790 a joint holding of the Houses of Dhaun and Kyrburg. Despite its economic and ecclesiastical importance, Kirn had at its disposal since earliest times only a small municipal area, which even today has not changed. The vineyards strewn over the hills all about the town surely only provided for local demand. The scant, stony soils allowed no more than limited yields when farmed. Livestock raising, on the other hand, seems to have played a certain role. These circumstances favoured the growth of various handicrafts in the town. Livestock raising, the low lying oak forest right nearby and the water from the Nahe and the Kyr consequently led to the establishment of tanning and wool processing. Reports of a woollen weavers' guild crop up as early as 1359. The tanners' and tailors' guilds seem to have arisen about this time, too. The tanners, and the dyers, too, settled along the flat bank of the Hahnenbach. The later tanners' quarter between Gerbergasse and the Nahe only arose in modern times. Their products were marketed by both local people and those from farther afield, mainly at the four great yearly markets and the weekly markets. The houses around the marketplace had on their ground floors recesses in which local handicraftsmen would offer their wares for sale in their “shops”. On the marketplace itself were, besides the two fountains, also lockable market stalls that could be hired by bakers, butchers and potters. On the Hahnenbach side of the square stood the 1508 town hall, which was torn down in 1849 to make way for what was even then a growing amount of traffic. The prison there once held the thirteen year old Johannes Bückler – better known as Schinderhannes – in 1796, but not for very long, for he quickly escaped. The townsfolk's self assurance in those days showed itself in the establishment of civic institutions such as a bathing parlour and an infirmary. The great many donations to the Church bear witness to the people's wealth. Around the church over on the Kyr's left bank stood clerics' houses as well as the Latin school, which was first mentioned in 1402, and which in the course of its history sent dozens of students to every university in Germany. Because the local lordships were somewhat less than decisive in their governance, the Reformation was introduced into the Waldgravial Rhinegravial lands only in 1544 or 1545. Outwardly, the Kirn townsfolk's new self assurance showed itself in the way they ended their own serfdom in 1600 by buying their freedom for 4,000 Rhenish guilders. It was many years, though, before the debt burden arising from this no longer weighed on the town's economy. Kirn's and its economy's favourable growth came to a dead stop with the Thirty Years' War. Foreign fighters (Spaniards, Croats, Frenchmen and Swedes, to name but a few) along with two Plague epidemics wrought havoc with the town, reducing its 230 families in 1616 (two years before the war broke out) to only 74 afterwards. These losses were somewhat offset by the arrival of newcomers from Lombardy, the Tyrol and the Engadin. These immigrants and their offspring quickly became a force not only in the town's economy but also in its cultural life. From the Family Englisch, who had come from the Davos area, sprang the painter Johann Georg Englisch (1668 1741), who did paintings in many churches over a broad area, and Johann Bernhard Englisch (1709 1768), who as a much sought after ébéniste plied his trade as far away as Lake Geneva. The latter half of the 17th century, though, brought Kirn many occupations in connection with French King Louis XIV's wars of conquest. The town sometimes had to put up with (and supply) years long occupations. This period ended with the Kyrburg's destruction in 1734, an event that the townsfolk surely also welcomed. After the House of Salm died out, the lordship over the [[Amt (country subdivision) of Kirn and the half share of the town itself passed in 1743 to the line of Salm Leuze. Together with his brother Phillip Joseph, Prince Johann Dominik Albert took over the lordship. Johann Dominik (1708 1778) was an enlightened, affable prince, who through future oriented measures, such as building streets and boulevards, boosted the economy. Many of his master builder Thomas Petri's buildings still characterize Kirn's appearance, and the same is true for a number of the outlying villages that then belonged to the Oberamt. Particularly worthy of mention here are the winery on Kallenfelser Straße, the Piarist monastery (nowadays the town hall) and many official and private buildings throughout the town. Meanwhile, in 1767, Kirn received a town charter. Johann Dominik's nephew and successor Friedrich III ruined the country's finances with his impecunious ways of conducting his life, to the point at which the Reichskammergericht even imposed a bankruptcy régime on the town. In 1794, he met his end in Paris at the guillotine. Beginning in 1797, the little state that was Kirn belonged, like all the German lands on the Rhine's left bank, to the French state. It formed together with a few outlying villages a mairie in the [[Arrondissements of France of Simmern in the Department of Rhin et Moselle. Kirn now became a town lying in the southwesternmost part of its department, thus cleaving it asunder from many of the formerly Salm held areas that had once fed its economy. When the decisions made at the Congress of Vienna in 1814 and 1815 began to be implemented locally in 1817, things got even worse for Kirn as it was assigned to the Kreuznach district. To the west the town now bordered on the Birkenfeld district in the Grand Duchy of Oldenburg and to the south on the Meisenheim district in the Landgraviate of Hesse Homburg. Thus, just beyond the last houses in town began foreign territory. The economic downfall arising from this situation could not be stopped. Together with seven villages, Kirn now formed the Bürgermeisterei of Kirn, an arrangement that lasted until 1857 when, by Royal Cabinet Order, Kirn was granted the rank of town. Now, however, there was only one leader, the mayor, who held the reins of both the town and the now supposedly separate outlying villages. This "personal union" lasted until 1896. Only after the fall of the customs barriers and the building of the Rhine Nahe Railway (1856 1859) was there once again an appreciable economic upswing. Leathermaking began to recover once the tanners, both those using bark tanning and those using mineral tanning, set up shop – sometimes jointly – in the area between the Nahe, the Hahnenbach and the millpond, after traditionally keeping their tanneries along the bank of the Hahnenbach. After 1850, a few tanning families moved on and rose with new businesses in new locations, sometimes to worldwide importance. After the Rhine Nahe Railway had been completed, not only leather products could be shipped to market, but so could the melaphyre being quarried at Kirn's quarries. With the rise of the brewery near the winery in 1863, the town eventually earned itself the title "Town of Leather, Stones and Beer". As industry grew, so too did the demand for manpower, and thus between 1850 and 1910, the town's population swelled from roughly 1,500 to 7,000. This positive development was, however, interrupted by the upshot from the First World War, the runaway inflation and the Great Depression. Already in the 1920s and 1930s, many enterprises felt forced to restructure their production. New businesses came that contributed once again to a rise in Kirn's economic importance, and in the field of finishing small leather goods, to a rise in the town's prestige. After the Second World War, there was another economic upswing, which brought along with it more population growth. Beginning in the 1960s, it was clear that another restructuring was needed. Since that time, no more tanning has been done in Kirn and even the small leather goods industry found itself undergoing changes. Instead of leather, plastic goods are now produced. With the amalgamation of the villages of Kallenfels and Kirnsulzbach in 1969, the population rose for a time above 10,000, only to shrink later on. Today, somewhat more than 8,000 people call Kirn home.

Дін

2013 жылдың 30 қыркүйегінде Кирн қаласында 8220 толық уақытты тұрғын бар, олардың 4180-ы евангелистік (50,852%), 2152-сі католик (26,18%), 2-еуі грек православиелік (0,024%), 2-еуі Ехоба куәгерлері (0,024%), 1-і лютерандық (0,012%), 1-і көне католик (0,012%), 2-еуі Пфальц штатының еркін діни қауымдастығының мүшелері (0,024%), 1-і реформаторлық (0,012%), 1-і көне реформаторлық (0,012%), 7-еуі орыс православиелік (0,085%), 1-і Франкфурт еврей қауымдастығының мүшесі (0,012%), 481-і (5,852%) басқа діни топтарға жатады, ал 1389-ы (16,898%) дінсіз немесе діни көзқарастарын жасырады.

Қалалық кеңес

Кеңес 2009 жылғы 7 маусымда өткен қалалық сайлауда жеке пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша сайланған 24 кеңес мүшесінен және төраға ретінде қала әкімінен тұрады. 2009 жылғы 7 маусымда өткен қалалық сайлаудың нәтижесі төмендегідей:
Партиялық үлес (%) +/– Орын саны +/–
SPD 47.2 +2.3 11 =
CDU 24.3 –11.0 6 –3
FDP 23.0 +13.2 6 +4
FWG 5.5 –4.5 1 –1

Пайда мен залал (“+/–”) 2004 жылғы сайлау нәтижелерімен салыстырылған. Дауыс беруге қатысқандардың саны 48,5% құрады (2004 жылы 48,3%).

Мэр

Кирн қаласының әкімі – Фрэнк Энсмингер (FDP), ал оның орынбасарлары – Кристи Гермес (CDU), Майкл Клоос (SPD) және Хартмут Отт (FWG).

Елтаңба

Қаланың елтаңбасын былай сипаттауға болады: Қызыл түсті қалқанда алтын түсті екі арыстан бір-бірімен күресіп тұр, олардың тырнақтары мен тілдері көк түсті, ал олар күміс түсті екі иінтірек (кранп) көлденең ұстап тұр. Қалқанның үстінде екінші түсті үш тік бұрышты мұнарасы бар қабырғалық тәж орналасқан.

Синагога

1870-ші жылдардың басында Кирнде яһудилердің дұға үйі болған. Осы мақсат үшін бір кездері гимназия ретінде пайдаланылған (қазір автотұрақ орналасқан) Übergasse көшесіндегі “Zur Krone” қонақ үйінің арт жағындағы аула жалға алынды. 1887 жылы Амтхофштрасседегі синагоганың негізі салынды, оның архитекторлары мен құрылыс мердігерлері – Кирн қаласынан шыққан Бенкельберг ағайындылары. 1888 жылдың 24 және 25 ақпанында синагога салтанатты түрде ашылды. Ғимарат көршілес ғимараттармен біріктірілген, олар тізбектей орналасқан, ал оның шатыры көшеге қарады. Шатыр жағында терезелер орналасқан, сыртқы бөліктерінде және олардың үстінде дөңгелек терезелер болды, ал ішкі бөліктерінде қақпақтары бар екі терезеден тұратын терезелер орналасқан. 1888 жылдың 26 ақпанында “Кирнер Цайтунг” газетінде ашылу туралы хабар жарияланды: “24 және 25 ақпанда жергілікті яһуди діни қауымы жаңа салынған синагогасын ашты. Бұл қуанышты оқиғаға жақын және алыс жерлерден көптеген дінтас келді. Салтанатты шара арнайы бағдарлама бойынша өтті. Сағат 3-те ескі дұға үйінде Тора кітаптарын алып шығумен қоштасу рәсімі өтті. Содан кейін шеру жаңа синагогаға бағытталды, оған мектеп оқушылары мен мұғалімдер, музыка, синагога хоры, Тора кітаптарын ұстаған қауымның ақсақалдары, мерекелік қыздар, раввиндер мен әншілер, қала әкімі және синагога басқармасы, құрметті қонақтар, ғибадат етушілер мен көптеген қатысушылар кірді. Жаңа синагогаға жеткенде раввин доктор Голдшмидт қысқа, бірақ тиімді сөз сөйледі, содан кейін Мишель II-нің кішкентай қызы, мерекелік шеруде жаңа синагоганың кілтін жаздықшада алып келді, оны құрылыс мердігері Бенкельбергке тапсырды. Ол кілтті қала әкімі Рау мырзаға тапсырды, ол қала атынан кілтті синагога басқармасына берді, олар оны синагоганы ашу үшін раввинге тапсырды. Барлық қатысушылар жаңа ғибадатханаға кіргеннен кейін, ашылу және салтанатты қызмет өтті, онда біз раввин доктор Голдшмидттің өте батыл ашылу сөзіне толық ризашылығымызды білдіреміз. Салтанатты шара аяқталғаннан кейін, қауымдық залда үлкен мерекелік дастархан жайылды, оған мерекеге келгендер ғана емес, сонымен қатар көптеген жергілікті тұрғындар да қатысты. Мерекелік дастархан өте жақсы өтті, ал Gregorius Musikkapelle оркестрі оның сәнін келтіруге үлкен үлес қосты. Азық-түлікпен қамтамасыз етуді Кройцнахтан келген еврей мейрамханасы жүзеге асырды, ал сусынмен қамтамасыз етуді жергілікті қонақүй иелері ұйымдастырды. Кеше таңертең синагогада тағы да салтанатты қызмет өтті. Кеше түстен кейін сағат 4-те қауымдық залда өткен концертке көптеген адам келді, ал Gregorius Musikkapelle оркестрінің әр музыкалық шығарманы нақты орындауы ерекше ләззат сыйлады. Кешке арналған кеш көптеген қатысушыларды қамтыды, жастар мен қарттар кеш бойы көңілді болды. 1928 жылдың ақпан айында синагоганың 40 жылдығына арналған еске алу шарасы өтті. Мерекеге қала әкімі Бонгартц бастаған қала басшылары қатысты. 1928 жылдың 28 ақпанында “Кирнер Цайтунг” газетінде де осы туралы хабар жарияланды: “Синагогадағы ғибадат орнының 40 жылдығына орай еске алу шарасы. 1888 жылдың 26 ақпанында “Кирнер Цайтунг” газетінде жаңа салынған синагоганың салтанатты ашылуы туралы хабарланды, ол қала тұрғындарының барлығының қатысуымен жақсы өтті. Бұрынғы еврей дұға үйі 1888 жылға дейін бұрынғы гимназияда, Übergasse көшесінде (иесі Nonweiler мырза) орналасқан. Сол кездегі дұға үйінің соңғы өкілі Л. Ротшильд мырза жақында қайтыс болды. Осы айдың 25-і күні өткен уағызда Кантор Демант, басқалармен бірге, қырық жыл бұрын, құрылыс жұмыстары үлкен қиындықпен жүргізілген уақытты еске алды. Қаржылай көмек көп болды. Басқа дінге сенетін қала тұрғындары да үлкен мөлшерде садақа бергені ерекше жақсылыққа лайық болды, осылайша олар еврей қауымының ризашылығына ие болды. Бұл - жергілікті тұрғындардың, олардың діндеріне қарамастан, сол кездегі және қазіргі кездегі жақсы қарым-қатынасының белгісі. Уағыздан кейін барлық сенімдегі донорларды еске алумен құтқарылу үшін алғыс дұға айтылды. Он жылдан кейін, Кристалл түнінде (9-10 қараша 1938 ж.), қоңыр көйлектілер синагогаға шабуыл жасап, оны толығымен қиратты. Ондағы жиһаз бен еврейлік заттар сыртқа шығарылып, өртеліп тасталды. 1939 жылдың 13 сәуірінде еврей қауымы синагоганың мүлігін 5,358 рейхмаркаға сатуға мәжбүр болды. 1950 жылы өтеу ісін жүргізу кезінде қосымша 4000 DM төлем жасалды. Сол жылы ғимарат бұзылып, оның орнына кинотеатр салынды. 1988 жылдың 9 қарашасынан бастап – Кристалл түнінің 50 жылдығынан бастап – қаланың еврей қауымы мен оның синагогасының тағдырын еске түсіретін ескерткіш орнатылды. Оны Steinweg көшесінде Neue Straße және Langgasse көшелерінің арасында табуға болады. Алғашқы ескерткіш тақтасы 1978 жылға дейін қана жасалған, ол соғыс қаза тапқандарға арналған зиратта орналасқан. Синагоганың мекенжайы – Amthofstraße 2.

Beginning in the early 1870s there was a Jewish prayer room in Kirn. Rented for this purpose was a backyard behind the inn “Zur Krone” on Übergasse (a lane), which had once been used as a gymnasium (today a carpark occupies this spot). In 1887, the foundation stone was laid for a synagogue on Amthofstraße, whose architects and building contractors were the Brothers Benkelberg from Kirn. On 24 and 25 February 1888, the synagogue was festively consecrated. The building was conjoined with its neighbours, which all stood in an unbroken row, and its eaves faced the street. The side with the eaves was framed with lesenes between which were found windows, Rundbogen windows in both the outer fields and above these tracery filled round windows, while in both the inner fields, twinned windows with mullions, also topped with tracery. A report appeared about the consecration in the Kirner Zeitung on 26 February 1888:
“On 24 and 25 February, on the part of the local Jewish religious community, the consecration of its newly built synagogue took place. From near and far, a great number of coreligionists attended to participate in this lovely festival. The consecration unfolded according to a programme. At 3 o’clock in the afternoon in the old synagogue, the farewell service took place amid the removal of the Torah scrolls. Hereupon, the procession made its way to the new synagogue, which was made up of the following: schoolchildren and teachers, music, synagogue choir, the community elders with the Torah scrolls, accompanied by the festival virgins, rabbis and cantors, Mr. Mayor and the synagogue board, the guests of honour, the members of the worship community and a great number of festival participants. Having reached the new synagogue, Rabbi Dr. Goldschmidt held a short but apt speech, whereupon Mr. Michel II’s little daughter, who had borne the key to the new synagogue on a cushion in the festive procession, passed this to the building contractor Mr. Benkelberg. He thereupon handed the key over to the mayor, Mr. Rau, who as representative of the town handed it to the synagogue board, who then delivered it to the rabbi for the purpose of opening the synagogue. After all the festival participants had entered the new temple, the consecration and the festive service took place, at which we cannot fail to express our full approval to Rabbi Dr. Goldschmidt for his exceedingly bold consecration speech. After the conclusion of this celebration came a service and following this at the community hall was a great festive meal, partaking of which were not only festival attenders but also a great number of local citizens. The festive meal proceeded in the nicest way and the Gregorius’sche Musikkapelle (orchestra) contributed much to its beautification. The job of food catering was given to a Jewish restaurateur from Kreuznach, while the drink catering was taken care of by a local innkeeper. Yesterday morning, there was once again a festive service at the synagogue. The concert announced for 4 o’clock yesterday afternoon at the community hall was attended by quite a number and spread with its precise presentation of the individual musical pieces on the part of the Gregorius’sche Musikkapelle a special enjoyment. At the ball set for the evening many participants likewise showed up and, young and old, kept together merrily through the course of the evening until the early morning hours.”
In February 1928, a commemorative service was held for the synagogue's 40th anniversary. Participating at the celebration were the town's dignitaries, led by Mayor Bongartz. On 28 February 1928, the Kirner Zeitung also published a report about this:
“Memorial service at the synagogue on the occasion of the 40 year anniversary of the existence of the place of worship. On 26 February 1888, the Kirner Zeitung reported on the consecration festivities of the newly built synagogue, which ran a pleasant course amid great participation of the whole citizenry. The former Jewish house of worship was housed before 1888 at the former gymnasium, Übergasse (owner Mr. Nonweiler). Of the generation of that time when the house of worship was built, the last, Mr. L. Rothschild died only a short time ago. In the sermon on Saturday the 25th of this month, Cantor Demant, among others, commemorated the time forty years ago, when the building work was carried out at great sacrifice. The donations flowed richly. It was received as an especially fine stroke of noble humanity that even those fellow townsfolk of other beliefs took part in the donations in great measure, thus earning themselves the Jewish community’s thanks for ever. Certainly a sign of the good comity that prevails among the local citizenry, whatever their faith, then and now. Subsequently, after the sermon, a prayer of thanks was offered for salvation, in which all late donors of any belief were included.”
Ten years later, on Kristallnacht (9–10 November 1938), Brownshirt thugs thrust their way into the synagogue and destroyed the whole institution. Pews and Judaica were dragged outside and burnt. On 13 April 1939, the Jewish community was forced to sell the synagogue property for 5,358 ℛℳ. In connection with the restitution proceedings in 1950, a further payment of 4,000 DM was made. That same year, the building was torn down. A cinema was built there instead. A memorial has recalled the fate of the town's Jewish community and its synagogue since 9 November 1988 – the fiftieth anniversary of Kristallnacht. This can be found on Steinweg between Neue Straße and Langgasse. Another memorial plaque dating from earlier – 1978 – can be found at the memorial to the war dead at the graveyard. The synagogue's address was Amthofstraße 2.

Яһудилер зираты

1555 жылдан бері Кирн қаласындағы еврей зираты туралы мәлімдемелер бар (кадастрлық аймақ "офф'м Юденкирххоф" деп аталады), бұл, болжам бойынша, орта ғасырлық еврей қауымының зираты болған. Оның қазіргі орны белгісіз. 1870 жылы жаңа зират салынды және 1915 жылы кеңейтілді. Зираттың ауданы 1 000 м². Бірінші бөлігінде 33 қабір, ал екінші бөлігінде 21 қабір сақталған. 1990 жылдары зират бірнеше рет зардап шекті. Ол Каленфелсер-штрасседегі қалалық (христиандық) зираттың қасында орналасқан. Еврей зираты іс жүзінде қалалық зираттың солтүстік бұрышын құрайды, бірақ зират қабырғасының сыртында жатыр.

Мәдениет және демалыс мекемелері

1879 жылы Карл Симон & Söhne былғары компаниясы классицизм стилінде салған қоғамдық үй (Gesellschaftshaus) жыл бойы концерттер, кабаре және театрлық шараларға арналған орын. Жыл сайын екі рет 500 адамға дейін сыйымдылығы бар бұл үй көрме залына айналады, онда әдетте жергілікті суретшілердің суреттері мен мүсіндері екі апта бойы қойылады. Үлкен жөндеу жұмыстарынан кейін "Жаханбад" отбасылық демалыс орталығы 2002 жылдың көктемінде қайта ашылды. 50 метрлік негізгі бассейннен басқа, енді су тоғатын құбырлы, массаждык орындықтары бар және кішкентай тоғатын құбыры бар ойын-сауық бассейні де бар. Кирн қалалық кітапханасы 2002 жылдың қаңтарынан бері Ханенбах өзенінің сол жағалауындағы Вильгельм Дрошер үйінде орналасқан. 145 шаршы метр аумақта шамамен 5800 кітап оқырмандарға қолжетімді. Кітапхананың тақырыптық бағыты – көркем әдебиеттен басқа, балалар мен жасөспірімдер әдебиеті.

Туризм

Кирн – Хунсрюк Шифер және Бургенстрасе («Хунсрюк Слайд және Касл Дорогасы»), Soonwaldsteig (жаяу серуен жолы), Keltenweg Nahe–Mosel (сондай-ақ) және Lützelsoon Radweg (велосипед жолы) басталатын жер, сонымен қатар Nahe Hunsrück Mosel Radweg (тағы бір велосипед жолы) бойындағы аялдамасы болып табылады.

Нарықтар

Географиялық орталықта орналасқандықтан, Кирн әрдайым өте қарқынды сауда орталығы болды. Бүгінгі күнге дейін сақталған, әр айдың бірінші дүйсенбісінде өтетін шарапбазарлармен қатар екі маңызды базар бар: 2000 жылы 300 жылдығы тойланған Андреасмаркет қараша айының соңғы демалыс күнінде, ал Томасмаркет желтоқсан айының екінші сенбісінде өтеді. Бұл базарлар Кирн үшін үлкен пайда әкеледі, себебі олар айналасынан көптеген келушілерді тартады. Қазан айындағы «Шеберлер мен фермерлер» базарында Кирн аймағындағы шағын кәсіпкерлер өз қолдарымен жасаған өнімдерін көрсетеді және сатады. Сонымен қатар, «Wochenmarkt» (есімдерінше апталық базар) сәрсенбі және сенбі күндері аптада екі рет өтеді.

Кәсіпорындардың құрылуы

Бір кезде Кирн ел жүзіне "Тері қаласы" деп танымал болды. Бұрынғы былғары өңдеу шеберханалары мен зауыттарының көпшілігі қазір жойылды, қалада олардың кеңселері ғана қалды. Өндірістің көп бөлігі жалақысы төмен елдерге көшірілгендіктен, Кирннің өзінде былғары өнеркәсібінде жұмыс істейтін адамдардың саны азайып кетті. Қалған өнеркәсіптің ішінде әлемдік атаққа ие Мюллер & Meirer Lederwarenfabrik GmbH (жергілікті жерде "Müller Hein" деп белгілі, ал өнімдері Maître деген атпен сатылады) және Braun GmbH & Co. KG (жергілікті атауы мен тауарлық таңбасы: Braun Büffel) компаниялары бар. Рейнланд-Пфальц аймағында қала жергілікті сыра зауытымен және Kirner Pils сырасымен де жақсы танымал. Кирннің ең ірі жұмыс берушісі – термопластикалық жартылай фабрикаттарды өндіретін және тарататын SIMONA AG компаниясы, ол бастапқыда былғары тауары саласынан өскен. Экономиканың басқа да маңызды салалары – ағаш өңдеу, зауыт салу, құрылыс тасы өнеркәсібі, қаптама және автокөлік құралдарын жабдықтау. Қала ішінде көптеген шағын және орта қолөнершілік және бөлшек сауда кәсіпорындары да бар. Соңғы жылдары туризмнің де маңызы артып келеді.

Білім

Өзінің көлеміне қарағанда, Кирн қаласында білім беру мекемелерінің өте кең спектрі бар. Бес балабақша мен екі бастауыш мектептен бөлек, 2011 жылдың 1 тамызынан бастап Realschule plus мәртебесіне ие болған муниципалдық Hauptschule мектебі де бар. Сонымен қатар, Gymnasium Kirn гимназиясы, Realschule және ерекше қажеттіліктері бар оқушыларға арналған Вильгельм Дрёшер мектебі жұмыс істейді. Бад-Кройцнах округінің кәсіптік білім беру мектептері Кирн қаласында механика, сауда-өнеркәсіп, үй шаруашылығы, экономика және басқару салаларында өкілдік етеді. Халықтық жоғары мектеп және музыка мектебінің ұсынатын бағдарламалары Кирннің білім беру мүмкіндіктерін толықтырады.

Медицина

Медициналық қызметтерді kreuznacher diakonie (әрқашан кіші әріптермен жазылады) басқаратын аурухана, қалада орналасқан көптеген жалпы және мамандандырылған медицина қызметкерлері және бес дәріхана қамтамасыз етеді. Зейнеткерлер үшін қалада екі зейнеткерлер үйі бар, екеуі де шіркеудің қолдауында.

Көлік

Кирн 41-ші Бундесстраспен Саарбрюкен және Майнцпен байланысты. 184-ші Landesstraße жолы Хансрюк арқылы Мозельге дейін созылады. Кирнде Нахе аңғары темір жолы (Бинген-Саарбрюкен) бағытындағы пойызға отыруға болады. Сағат сайынғы "Региональ экспресс" пойыздарымен Саарбрюкенге 1 сағат 10 минут, ал Майнцке бір сағаттан кем уақытта жетуге болады. Франкфуртқа және одан қайтатын әрбір екінші пойыз Франкфурт әуежайы арқылы да өтеді. Франкфурт-Хан әуежайы Кирн қаласынан шамамен 30 км қашықтықта орналасқан, көлікпен жарты сағаттан кем уақытта жетуге болады.

Медиа

Кирн қаласында аймақтық күнделікті газеттердің екі жергілікті басылымы жарық көреді: Кирнер Цайтунг (Райн Цайтунг, Кобленц) және Аллегейм Цайтунг (Кирн басылымы) (Verlagsgruppe Rhein Main, Майнц).

Шиндерханнес

Бұл аймақтағы көптеген жерлер сияқты, Кирн де әйгілі заңнан тыс Шиндерханеспен (немесе оның нағыз аты Йоханнес Бюклер) байланысы болғанын айта алады. Ол жиі Кирн мен төңіректегі аймақтарда болып тұратын. 1796 жылы ол және оның серіктері Кирн маңында бірнеше рет қой ұрлап, оны қаладағы қасапшыға сатқан. Басқа да жасаған қылмыстары үшін оны базарда 25 рет сабап жазалаған. 1796 жылдың 10 желтоқсанында ол ұсталып, Кирн қалалық әкімдігінің түрмесіне қамалған, бірақ сол түні шатыр арқылы қашып кеткен. 1797 жылдың 22 желтоқсанында ол Кирн Кристинкиндхен Маркетінде (Christ Child Market) көңіл көтеріп, көп ұзамай Хундхаймда алғашқы кісі өлтірді.