Сирек кездесетін Platanthera bifolia орхидеясы туралы мағлұмат. Еуропа, Азия және Солтүстік Африкада өседі. Генетикалық байланыстары мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орхидеялардың бір түрі
Species of orchid
Platanthera bifolia – Platanthera тұқымдасына жататын орхидея, бұрын Orchis және Habenaria тұқымдастарымен байланысы болған, тіпті олардың құрамына да кірген. Бұл түр Ирландиядан бастап, Еуропа мен Азия арқылы Корея мен Жапонияға дейін таралған Палеарктикалық түр. Солтүстік Африкада да кездеседі. Platanthera атауы грек тілінен шыққан, "кең тоқпандық" деген мағынаны білдіреді, ал түрдің атауы – bifolia, "екі жапырақ" дегенді көрсетеді.
Platanthera bifolia, commonly known as the lesser butterfly orchid, is a species of orchid in the genus Platanthera, having certain relations with the genus Orchis, where it was previously included and also with the genus Habenaria. It is a Palaearctic species occurring from Ireland in the west, across Europe and Asia to Korea and Japan. It is also found in North Africa. The name Platanthera is derived from Greek, meaning 'broad anthers', while the species name, bifolia, means 'two leaves'.
Сәйкестендіру
Кіші көбелек орхидеясын шамамен бірдей мөлшердегі үлкен көбелек орхидеясымен шатастыруға болмайды. Кіші көбелек орхидеялары екі жылтыр жасыл түсті тамырлық жапырақтарымен ерекшеленеді, әсіресе төбелік пішіндегілері қысқарақ және кеңірек болады, сондай-ақ тозаң қосқыштарының орналасу бұрышымен де ажыратылады. Жоғарғы сепал және гүл жапырақтары тозаң қосқыштардың үстінде бос үшбұрышты қалпақ құрайды, олар бір-біріне параллель және жақын орналасқан, ұзын және дерлік түзу келген шұңқырға кіретін тесікті жасырады. Жіңішке гүл шоғырында әдетте сары-жасыл түспен боялған 25-ке жуық ақ гүл болады. Гүлдер түнде хош иіске ие, бірақ иістің химиялық құрамы үлкен көбелек орхидеясынан өзгеше және басқа тозаңдаушыларды тартады.
Lesser butterfly orchids are not to be confused with the greater butterfly orchid, which are about the same size. Lesser butterfly orchids are distinguished by their two shining green basal leaves, especially of the hill form, which are shorter and broader and by the angle of the pollinia. The upper sepal and petals form a loose triangular hood above the pollinia, which lie parallel and close together, obscuring the opening into the spur, which is long and almost straight. There are usually around 25 white flowers tinged with yellow green in a slim flower spike. The flowers are night scented, but the chemical components of the scent are different from those of greater butterfly orchid and attract different pollinators.
Гибридтер
Екі көбелек орхидеясының будандары сирек кездеседі, сондай-ақ кішкентай көбелек орхидеясы мен басқа түрлердің будандары да сирек. Дегенмен, Оңтүстік Уистте (1949 ж.) бақа орхидеясымен, ал жалпы дақты орхидеямен және қызыл дақты орхидеямен будандар тіркелген.
Hybrids of the two butterfly orchids are rare, as are those between lesser butterfly orchid and other species. However, hybrids have been recorded with frog orchid in South Uist (1949) and with the common spotted orchid and the heath spotted orchid.
Тіршілік ету ортасы
Кішілі бауыршақ орхидеясы кең ауқымды орталарды мекендейді, үлкен бауыршақ орхидеясына қарағанда қышқыл жағдайларға әлдеқайда төзімді. Олардың шөлейттерде, орманды жерлерде (әсіресе Оңтүстік Англиядағы емен ормандары), 400 метрге дейінгі биіктіктегі төбелік жайылымдарда, сорларда және батпақты жерлерде кездесуі мүмкін.
The lesser butterfly orchid occupies a wide range of habitats, being far more tolerant of acid conditions than the greater butterfly orchid. They are found in grasslands, woodlands (especially beech woods in southern England), in hill pastures up to 400m, on heaths and moorland, and in tussocky marshy ground.
Аңтану
Сфингид көбелектері осы орхидеяның иісіне тартылады және гүлдердің алдында қалықтап, алдыңғы аяқтарын гүлдің тіліне тірейді. Соңғы құбылысы шұңқырға енгенде, ол тозаң қалталарының арасына итеріледі, нәтижесінде жабысқақ дискілер ажыратылып, оған жабысады. Тозаңдаушыларға қарағай, кішкентай пил және, аз дәрежеде, пил-шағалы көбелектер жатады.
Sphingid moths are attracted by the scent of this orchid, and tend to hover in front of the flowers, resting their forelegs on the lip. As the proboscis enters the spur it pushes between the pollinia, dislodging the sticky discs which adhere to it. Pollinators include pine, small elephant and, to a lesser extent, elephant hawk moths.
Қорғау
Бұл түрдің саны, әсіресе Англияның орталық және оңтүстік бөліктерінде орман алқаптарының жойылуы салдарынан күрт төмендеді. Солтүстік және батыстағы жоталы жерлерде малдың артық жайылуынан зардап шекті.
This species has suffered a serious decline, especially in central and southern England, as a result of woodland clearance. Upland populations in the north and west have suffered from overgrazing.