1996 жылы Жери Маккейбтің қазасы және IRA-ның қатысы

Кіріспе

1996 жылы Уақытша ИРА-ның Гарда қызметкерін өлтіруі

Гарда детективы Джерри Маккейб (1943 жылдың 22 қарашасы – 1996 жылдың 7 маусымы) Ирландияның ұлттық полиция күштері Гарда Сихонаның қызметкері болған. Маккейб 1996 жылдың 7 маусымында Лимерик графтығының Адар қаласында Уақытша ИРА мүшелері пошта фургонын тонауға әрекеттенген кезде қаза тапты.

Ерте өмір

Детектив Гарда Маккейб 1943 жылдың 22 қарашасында Керри округінің Баллилонгфорд қаласында дүниеге келген. Ол Гарда қызы Аннеге үйленген. Жұбайлар Лимерикте тұрды және Джон, Марк, Иан, Стейси және Дезмонд, Росс деп танылатын бес балалары болды. Джон мен Росс Гарда Сиохана қатарында қызмет етеді.

Ұрылық

Екі детектив 1996 жылғы 7 маусымда сағат 6:50-де Ирландияның Лимерик графтығындағы Адар қаласында IR£81,000 ақша тасымалдаған An Post фургонымен бара жатқанда, полиция инспекторы Бен О'Салливан олардың артынан келе жатқан Pajero көлігін байқады. Көлік оларға соқтығысты. Балаклава киген екі адам Pajero-дан секіріп шығып, AK-47 автоматтарынан 15 оқпен детективтерге атты. Үш оқ Джерри МакКейбке тиіп, ол қаза тапты. Оның әріптесі О'Салливан 11 рет жарақаттанды, ауыр жарақат алды. Бір оқ қателікпен полиция машинасына, Ford Mondeo-ға түсті. Оларға толық автоматты түрде атылды. Көлікті жүргізіп келе жатқан детектив О'Салливан бұл әдейі, бақыланатын оқ ату болғанына сенімді екенін айтты. Оқ атудан кейін бірден Mitsubishi Lancer келді, ұрылар сол көлікке отырып қашып кетті. Олар ақша ұрлаған жоқ, бірақ қылмыс орнында қолданылған екі көлік те ұрланған болып шықты. Полиция қызметкерлері .38 калибрлі Smith & Wesson револьверлерімен және Uzi автоматтарымен қаруланған, бірақ сотта олардың оларды қолдануға уақыты болмағаны айтылды. Оқиға орнынан табылған оқ гильзалары сол кездегі Ирландиядағы ИРА-ға тән еді.

Салдары

МакКейбтің жерлеу рәсіміне Лимерик көшелерінде 50 мыңға жуық адам жиналды. Детектив Маккейбтің қазасы 1996 жылы ИРА-ның бірінші атысты тоқтату келісімінің бұзылуынан кейін төрт ай өткен соң орын алды. ИРА әскерлік кеңесі бастапқыда қатысы бар екенін жоққа шығарды, бірақ кейін жекелеген мүшелерінің «өздерінің бұйрықтарына қайшы» әрекет еткенін мойындады. Синн Фейн жетекшісі Джерри Адамс кейіннен операцияның «әскерлік кеңеспен бекітілмегенін, бірақ төменгі деңгейдегі уәкілетті тұлғамен бекітілгенін» мәлімдеді. Бұл кісі өлтіруді Синн Фейн басшылығы айыптады, бірақ кейін партия Ұлы жұма келісімінің шарттарына сәйкес Маккейбтің өлтірушілерін мерзімінен бұрын босатуға лобби жасады. Стребейннен Пирс МакОули және Лимерик округінің үш азаматы – Джеремая Шихи, Майкл О’Нилл және Кевин Уолш – қазылар алқасы жоқ арнайы қылмыстық сотта адам өлтіруде айыпты деп танылды. МакОули 1991 жылы Англиядағы ИРА науқаны бойынша қудалану күтіп тұрғанда Брикстон түрмесінен қашып, оқиғадан екі ай бұрын Ирландия Республикасында кепілдікпен босатылған еді. Шихи 2008 жылдың 4 ақпанында босатылды. Уолш пен МакОули толық мерзімін өтегеннен кейін 2009 жылдың 5 тамызында босатылды. Синн Фейн Ұлы жұма келісімі аясында оларды босату үшін үгіт жүргізді, Ирландия үкіметі келісім келіссөздерінде осы тұтқындарды алып тастауды талап еткеніне қарамастан. Солтүстік Ирландияның Альянс партиясы Ирландия үкіметін «екі стандартты қолдануда» деп айыптады, себебі Солтүстік Ирландиядағы парамилитарлық тұтқындар сияқты кісі өлтіруге жауаптыларды мерзімінен бұрын босатуға рұқсат бермеді. Маккейбтің жесірі Энн оқиғадан кейін өзін ұстаған тәртібі үшін мақтау алды. 2006 жылы Нью-Йоркте ол Джерри Адамстан оның ұйымы кісі өлтіруге кінәлі деп танылған адамдарды босатуға неліктен шақырып отырғанын сұрады. 2000 жылы ол күйеуінің атынан Алтын Скотт медалін қабылдады. Скотт медалі – Ирландия Республикасының полиция қызметкерлері ретінде өмірін қауіпке тігіп, ерекше батылдық және ерлік көрсеткен Гардаға берілетін ең жоғары наградасы.

Up to 50,000 people lined the streets of Limerick for McCabe's funeral. The killing of Detective McCabe happened four months after the breakdown of the first IRA ceasefire in 1996. The IRA Army Council initially denied involvement, but later claimed that individual members were involved "in contravention of its orders". Sinn Féin leader Gerry Adams would later state that the operation was "not authorised by the Army Council, but authorised at a lower level by an authorised person". The killing was denounced by the leadership of Sinn Féin, but later the party lobbied for the early release of McCabe's killers under the terms of the Good Friday Agreement. Pearse McAuley from Strabane and three County Limerick men – Jeremiah Sheehy, Michael O'Neill and Kevin Walsh – were convicted by the non jury Special Criminal Court of manslaughter. McAuley had escaped from Brixton Prison in 1991 while awaiting prosecution over the IRA's campaign in England and had jumped bail in the Republic of Ireland two months before the shooting. with Sheehy released on 4 February 2008. Walsh and McAuley were released on 5 August 2009 after completing their full sentence. Sinn Féin had campaigned for their release under the Good Friday Agreement despite the Irish government's insistence that these prisoners were excluded during the negotiations for the Agreement. The Alliance Party of Northern Ireland accused the Irish government of "double standards" by not granting those responsible for the killing early release like paramilitary prisoners in Northern Ireland. McCabe's widow Anne has been praised for the way she conducted herself since the shooting. In New York in 2006, she challenged Gerry Adams as to why his organisation was calling for the release of the men convicted of the killing. In 2000, she accepted the Gold Scott Medal on her husband's behalf. The Scott Medal is the highest honour bestowed by the Republic of Ireland on a Garda who has shown exceptional courage and heroism risking their lives in their work as police officers.

Детектив Гарда Джерри МакКейб стипендиясы

1996 жылы Нью-Йорктегі Джон Джей қылмыстық сот әділдігі колледжінде өлтірілген детективтің құрметіне академиялық алмасу бағдарламасы құрылды. Бұл алмасудың мақсаты – Ирландия мен Америка Құрама Штаттары арасындағы полиция және қылмыстық сот жүйесіндегі тәжірибелер мен технологияларды бөлісуді ілгерілету. Джерри МакКейбтің ұлы Джон 1997 жылы бұл стипендияны алғашқы болып иеленді.