Британдық атқыштар полкінің тарихы мен шайқастары

Кіріспе

Британ армиясының ат әскері полкі. 1745 жылғы Якобит көтерілісі кезінде оған Джеймс Гардинер басшылық етті; көбінесе жаңа ғана қабылдаған сарбаздардан құралған полк 16 қыркүйекте "Колтбридж Кантері" деп аталатын шағын таулы жасақтан жеңіліске ұшырады. Осыдан әсерленген полк 21 қыркүйекте Престонпанс шайқасында да, 15 минутқа созылған және Гардинер қаза тапқан, сондай-ақ 1746 жылғы қаңтардағы Фолкирк Мьюр шайқасында да жеңіліске ұшырады. Осыдан кейін Гардинердің орнын бастан алған Фрэнсис Лигонье аурудан қайтыс болды, ал оның орнын Филипп Найсон басты. 1749 жылы полк Ирландияға қайтып оралды және 1751 жылы 13-ші драгун полкі болып қайта аталды. 1783 жылы жеңіл атқыштар полкіне айналды. 1798 жылдың шілдесінде қайтадан оралды.

Жарым арал соғысы

1810 жылдың ақпанында полк Пиреней соғысына қатысу үшін Лиссабонға жол тартты. Ол 1811 жылдың 25 наурызында Испания мен Португалия шекарасындағы Кампо-Майор шайқасына қатысты. Бұл шайқас Роберт Баллард Лонг басқаратын британдық және португалдық кавалериясы мен генерал Латур Маубур басқаратын француз жаяу әскері мен кавалериясы арасында болды. Полковник Майкл Хед басқаратын, екі жарым эскадрильядан тұратын полк, кемінде алты эскадрильядан тұратын француз кавалериясын шабуылдап, жеңді. Полк екі португал эскадрильясымен бірге француздарды Бадахоздың шеттеріне дейін жеті шақырымға дейін қуды. Лорд Веллингтонға жеткен хабарламада шабуылдың батырлығына тоқталып, қуғын-сүргінге артық мән берілген секілді. Маршал Бересфордтың баяндамасын алғаннан кейін Веллингтон полкке қатысты өте қатал сөгіс айтып, оларды "шайқалған жұрт" деп атады және олардың жылқыларын алып, полкті Лиссабонда қызмет етуге жіберетінін мәлімдеді. Полк офицерлері Веллингтонға оқиғаның толық мән-жайын баяндайтын бірлескен хат жазды. Веллингтонның айтуынша, егер ол толық фактілерді білген болса, ескерту жасамас еді. Тарихшы сэр Джон Фортескью: "Екі жүзден аспайтын он үшінші полктің өзінен екі-үш есе көп санды жауды жеңгені туралы айту өте қиын". Полк 1811 жылдың 16 мамырында Альбуэра шайқасында Бересфордтың одақтас испан армиясының құрамында болды. Француз армиясы, маршал Жан де Дью Соулт, Далмация герцогі басқаратын, шекаралық Бадахоз бекінісіндегі француз гарнизонын құтқаруға тырысты. Қанды және қатал шайқастардан және британдық жаяу әскерінің нығайып тұруынан кейін ғана одақтастар жеңіске жетті. Бригадаға бөлінбеген полк бастапқыда бригадир Роберт Баллард Лонг, ал кейін майор-генерал сэр Уильям Ламли басқаратын кавалерия күштерінің бір бөлігін құрады. Полк сонымен қатар Аройо-дос-Молинос шайқасында (1811 жылдың қазаны), Роуленд-Хилл басшылығымен Навас-де-Мембрильо шайқасында (1811 жылдың желтоқсаны), Бадахоз қоршауында (1812 жылдың наурызы) және полковник Колкохон Грант басқаратын 2-бригаданың құрамында Витория шайқасында (1813 жылдың маусымы) қатысты. Полк Францияға басып кірді және Нив шайқасында (1813 жылдың желтоқсаны), Ортез шайқасында (1814 жылдың ақпаны) және Тулуза шайқасында (1814 жылдың сәуірі) шайқасты.

In February 1810 the regiment sailed for Lisbon for service in the Peninsular War. It took part in the Battle of Campo Maior on the Spanish Portuguese border on 25 March 1811 in a clash that occurred between British and Portuguese cavalry, under Robert Ballard Long, and a force of French infantry and cavalry under General Latour Maubourg. The regiment, two and a half squadrons strong, led by Colonel Michael Head, charged and routed a superior French cavalry force of no less than six squadrons. The regiment, with two Portuguese squadrons, then went on to pursue the French for seven miles to the outskirts of Badajoz. The report reaching Lord Wellington seems to have glossed over the epic quality of the charge and emphasised the overlong pursuit. After receiving Marshal Beresford's report, Wellington issued a particularly harsh reprimand to the regiment calling them "a rabble" and threatening to remove their horses from them and send the regiment to do duty at Lisbon. The officers of the regiment then wrote a collective letter to Wellington detailing the particulars of the action. Wellington is reported as saying that had he known the full facts he would never have issued the reprimand. The historian Sir John Fortescue wrote, "Of the performance of Thirteenth, who did not exceed two hundred men, in defeating twice or thrice their numbers single handed, it is difficult to speak too highly." The regiment formed part of Beresford's Allied Spanish Army at the Battle of Albuera on 16 May 1811. The French army, commanded by Marshal Jean de Dieu Soult, Duc de Dalmatie, was attempting to relieve the French garrison of the border fortress of Badajoz. Only after bloody and fierce fighting, and the steadfastness of the British infantry, did the allies carry the day. The regiment, which was unbrigaded, formed part of the cavalry force commanded initially by Brigadier Robert Ballard Long and, later in the battle, by Major General Sir William Lumley. The regiment also saw action at the Battle of Arroyo dos Molinos (October 1811), under Rowland Hill at the Combat of Navas de Membrillo (December 1811), at the Siege of Badajoz (March 1812) and, as part of the 2nd Brigade under Colonel Colquohon Grant, at the Battle of Vitoria (June 1813). The regiment advanced into France and fought at the Battle of the Nive (December 1813), at the Battle of Orthez (February 1814) and at the Battle of Toulouse (April 1814).

Ватерлоо

Полк подполковник Шапланд Бойздің басшылығымен 7-ші кавалерия бригадасының құрамына кірді, бірақ операциялық тұрғыдан 5-ші кавалерия бригадасына бекітілді. 1815 жылғы маусымда Ватерлоо шайқасына қатысты. Полк күні бойы бірнеше рет шабуылдап, француз жаяу әскерінің толық құрамынан тұратын бөлімшесін түгелдей жеңді. 13-ші полктің офицері былай деп жазды:
Лорд Хилл прус армиясының қозғалысын байқап, француз императорлық гвардиясы британдық бекіністің бір бөлігін бұзуға жақын тұрғанын көргенде, "13-ші, оларды кері қайтарыңдар!" деп бұйрық берді. Мұндай беделді адамның бұйрығы дұрыс түсінілді және дереу орындалды. Осы шайқаста Веллингтон герцогы фельдмаршалы мен генерал-фельдмаршал Гебхард Лебрехт фон Блюхердің әскерлері император Наполеон Бонапарттың әскерлерін шешуші түрде жеңіске жеткізді.

Қырым соғысы

1854 жылдың қыркүйек айында Альма шайқасында генерал-майор Кардиган графының басқаруымен жеңіл бригада құрамында полк қайтадан әрекетке кірді. 1854 жылдың қазан айында Балаклава шайқасындағы Жеңіл бригаданың шабуылы кезінде полк оң жақ фланқтағы атқыштардың алдыңғы қатарында болды. Бригада орыс артиллериясын бұзып өтіп, тікелей орыс атты әскеріне шабуыл жасады және оларды кері итерді; алайда, жеткіліксіз күш болғандықтан өз позициясын бекіте алмады және бастапқы орнына қайта шегінуге мәжбүр болды, сол кезде тағы да шабуылға ұшырады. Полк 1854 жылдың қараша айында Инкерман шайқасына да қатысты: полк шағын рөл атқарды, бірақ капитан Дженінс шағымданады:

"Инкерманда бізді қатты отқа ұшыратты, бірақ біз үшін бақытымызға орай, ешқандай генералдың емес, флангіміздегі шағын биіктік оқтарды басымыздан өте қозғалтты. Бірнеше кемелердің снарядтары бірнеше адам мен жылқыны жатып қалдырды. Біз әрекет ете алмадық, сондықтан бұл бекер болды." Полк 1854 жылдың қысында Севастопольді қоршауға қатысты. 1861 жылдың 8 сәуірінде полк 13-ші гусарлар деп аталды. Полк 1866 жылдың қыркүйегінде Фениялық шабуылдарға жауап ретінде Канадаға, ал 1874 жылдың қаңтарында Үндістанға аттанды. Полк Ауғанстанда қызмет етті, бірақ Екінші ағылшын-ауған соғысында ешқандай қақтығысқа қатыспады. Ол полковник Берн Мёрдоктың бригадасының құрамында болды және 1900 жылдың ақпан айында Лейдсмиттің құтқарылуына шағын үлес қосты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталған кезде Үндістанның Мереут қаласында орналасқан полк, 1914 жылдың желтоқсан айында Батыс майданындағы әрекеттерге қатысу үшін 2-ші Үндістан кавалерия дивизиясының 7-ші (Мереут) кавалерия бригадасының құрамында Марсельге келді. Содан кейін полк 1916 жылдың шілдесінде сол бригадамен бірге Месопотамияға көшті. 1922 жылы полк 18-ші Корольдік гусарлармен бірігіп, 13-ші/18-ші Корольдік гусарлар полкін құрды.