Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1990–91 жылғы Югославия бірінші лигасы – 1946 жылы құрылғаннан бері Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының жоғары деңгейдегі футбол жарысы – Бірінші федералды лигасының 45-ші маусымы болды. Чемпиондық атақты «Қызыл Жұлдыз» клубы жеңіп алды, бұл клуб тарихындағы 18-ші титул еді. Бұл Хорватия және Словения республикаларының командалары қатысқан соңғы маусымға айналды. 1991 жылы бұл мемлекеттер Югославиядан шығып, өздерінің жеке лигаларын құрды. Жеңіске екі ұпай берілді, ал тең нәтижелер пенальти сериясы арқылы шешілді, жеңген командаға бір ұпай қосылды.
The 1990–91 Yugoslav First League season was the 45th season of the First Federal League , the top level association football competition of SFR Yugoslavia, since its establishment in 1946. The title was won by Red Star Belgrade, the club's 18th in its history. It also turned out to be the last season in which teams from SR Croatia and SR Slovenia participated. In 1991, these states left Yugoslavia and created their respective leagues. Two points were awarded for a win, while the tied matches were decided by a penalty shootout with the winner getting a point.
Этникалық себептерге байланысты зорлық-зомбылықпен шабуыл
Маусымда 1990 жылғы 26 қыркүйекте "Полджуд" стадионында "Хайдук Сплит" пен "Партизан" командаларының арасындағы матч кезінде үлкен саяси және этникалық жік тудырған оқиға болды. Матчтың екінші жартысында "Хайдук" жанкүйерлерінің көпшілігі алаңға басып кіріп, "Партизан" ойыншыларын өлтіруге тырысты. "Партизан" командасының барлық ойыншысы киім ауыстыратын бөлмеге қашып құтылды. Сербтерге қарсы ұрандарды айқайлаған олар стадионның ресми ту тірегінде ілген Югославия туын өртеп жіберді. Одан кейін олар хорваттардың шахматтағы тақта тәрізді туын (сол кезде ресми қолданыста болмағандықтан хорват ұлтшылдық символы саналған) көтерді. Оқиға кезінде "Партизан" Милан Дюрджевич есебінен 0:2 есебімен жетекке шықты. Матч қайта басталмады және соңында "Партизан" 0:3 есебімен жеңіске ие болды.
The season featured a huge politically and ethnically motivated incident during the Hajduk Split vs. FK Partizan tie on Wednesday, 26 September 1990 at Poljud Stadium, when a mob of hardcore Hajduk fans invaded the pitch during second half in an attempt to lynch Partizan players. All of the Partizan players managed to run away into the dressing room, thus escaping unharmed. While chanting anti Serb slogans, the violent mob then set fire to the Yugoslav flag that was displayed on the stadium's official mast. They then proceeded to raise the Croatian chequerboard flag (at the time not in official use and thus considered a Croatian nationalist symbol). At the moment of the incident, Partizan was leading 0 2 courtesy of a Milan Đurđević brace. The match was never resumed and eventually registered 0–3 in Partizan's favour.
Мәңгілік дерби: Қызыл Жұлдыз - Партизан оқиғалары
1991 жылғы 27 сәуірде, сенбі күні, 90 000 жанкүйердің алдындағы қызықты және эмоционалды жартылай финалда Баварияға қарсы қиын күресте тең түсіп, Еуропа кубогының финалына жолдама алғаннан кейін үш күн өткен соң, лига көшбасшысы "Қызыл Жұлдыз" 88-ші лигалық "Мәңгілік дербиде" қалалық қарсыласы "Партизанды" қабылдады. 35 000 көрерменнің алдында қызықты өткен бірінші жартының соңында "Қызыл Жұлдыз" 3:1 есебімен көш бастады. Екінші жартының басында матч 10 минутқа тоқтатылды, себебі "Партизан" клубының белсенді жанкүйерлері "Гробари" Маракана стадионының оңтүстік трибунасында тәртіпсіздік жасап, трибуна алдындағы құрылыс материалдарын алаң мен жүгіру жолына лақтырды. Матч қайта басталды, бірақ екінші жарты бойы бірнеше рет үзіліске ұшырады, себебі "Партизан" жанкүйерлері тәртіпсіздік жасауын тоқтатпады. Оңтүстік трибуна маңындағы полиция күші күшейтілгеніне қарамастан, тіпті бас жаттықтырушы Милош Милутинович жіберген шабуылшы Предраг Миятовичтің тыныштауға шақыруына да көнбеді. Матч "Қызыл Жұлдыздың" 3:1 есебімен аяқталды.
On Saturday, 27 April 1991, only three days after making the European Cup final by advancing against favoured Bayern Munich via managing a hard fought home draw in the famous emotional rollercoaster semifinal return leg in front of 90,000 fans, league leaders Red Star hosted their heated cross town rival FK Partizan in the 88th league edition of the Eternal derby. Following an entertaining first half played in front of some 35,000 spectators, at the end of which Red Star led 3–1, the match was halted for 10 minutes at the beginning of the second half due to FK Partizan ultras, the Grobari, rioting in the Marakana stadium's south stand by pelting the pitch and athletic track with construction material found in front of the stand. The match play resumed before being interrupted several more times throughout the second half due to Partizan ultras continuing to riot despite increased police presence around the south stand and even, at one point, pleas of the team's striker Predrag Mijatović sent by the head coach Miloš Milutinović in an attempt of calming them. The match ended 3 1 for Red Star.
"Динамо" - "Кызыл жұлдыз" матчтарды реттеу туралы айыптар
1991 жылғы 18 мамырда сенбі күні «Динамо Загреб» Максимир стадионында чемпион атанған «Қызыл Жұлдыз» (Белград) командасын қабылдады. «Қызыл Жұлдыз» он күннен кейін Еуропа кубогының финалына Бариге аттанатын болғандықтан, бұл матч ешқандай бәсекелік маңызға ие болған жоқ, ал «Динамо» екінші орынды нығайтып, УЕФА кубогына жолдама алған еді. Дегенмен, матчта белгілі бір кернеу сақталды, себебі Хорватия Социалистік Республикасында этникалық қақтығыстар, олардың кейбіреулері қанды оқиғаларға әкелген кезде, көрнекті хорват командасы көрнекті серб командасына қарсы шықты. Бұл екі команданың алдыңғы маусымдағы «Динамо» – «Қызыл Жұлдыз» төбелесiнен кейін Максимирде алғаш рет кездесуi болатын, сол матч тоқтатылған едi. Ойын жоспарланғандай басталды және үзіліссіз аяқталды. «Қызыл Жұлдыз» 0–2 есебімен алға шықты, бірақ «Динамо» қарсыласа білді және толық уақыттың соңында 3–2 есебімен жеңіске жетті. Алайда, 20 жылдан кейін матчтың екі қатысушысының мойындауы арқылы бұл ойын бұрмаланғаны туралы айыптаулар пайда болды. 2012 жылдың қыркүйегінде «Глобус» журналына берген сұхбатында 1991 жылғы «Қызыл Жұлдыздың» жартылай қорғаушысы Роберт Просинечки өз командасының «Сол күні біз «Динамоға» жеңіске мүмкіндік бердік» дегенін айтты. Просинечкидің мәлімдемесіне жауап ретінде 1991 жылы «Қызыл Жұлдыздың» бас бапкері Люпко Петрович былай деді: «Біз «Динамодан» біреумен алдын ала келісіп, оларға жеңіске мүмкіндік беріп жеңіліс танытқан жоқпыз. Жоқ. Бізді сол күні «Динамоның» жеңісін қамтамасыз етуді қалаған саяси топтар жеңіліске мәжбүрледі. Соғыс іс жүзінде басталған еді, Хорватия тәуелсіздік жариялауға дайын тұрды, ал бұл матч өткен оқиғадан бір жыл өткен соң өтті, онда Звонимир Бобан полицейге шабуыл жасады. Біздің «Динамоға» қарсы алғашқы сыртқы ойынымыз осы еді. Франьо Туджманның матчты тамашалағанын және оны өзінің жақтастарымен бірге жайлы ложадан көріп отырғанын, стадиондағы атмосфераның өте жауыздыққа толы болғанын және «Динамоның» жеңісінен басқа нәтиже қабылданбайтынын есімде сақтаймын. Біз 0–2 есебімен алға шықтық, бірақ бірінші таймның соңында «Динамо» Давор Шукердің айқын және әдейі құлағандығынан кейін пенальти алды. Кейін олар есепті теңестірді. Мен төрешіге, тамыз айындағы ойынға қатысқан, менің есімiмде жоқ монтенегрлік төрешіге қарсылық білдірдім, ол менің сөзімнен кейін, саяси себептермен біздің жеңіліске ұшырауымызға шешім қабылданғанын түсіндім. Себебі Туджман трибунада отыр және ол тәуелсіз мемлекет құрып жатқанда, Загребтің ортасында серб командасының жеңіске жетуін көре алмайды. Мен матчтан қуылдым, біз тағы бір гол жібердік, ойынды жеңіліспен аяқтадық, осымен барлық оқиға аяқталды».
On Saturday, 18 May 1991, Dinamo Zagreb hosted champions elect Red Star Belgrade at Maksimir Stadium. The match was of no competitive importance since Red Star had already clinched the league title as it prepared to travel to Bari for the European Cup Final some ten days later while Dinamo had cemented its hold on the second place that ensured a UEFA Cup spot. However, the match still carried a degree of tension due to pitting a marquee Croatian side versus a marquee Serbian at a time when ethnic conflicts, some of them deadly, had started taking place in the Socialist Republic of Croatia, and especially in light of the fact this was the first time the two teams met at Maksimir following the previous season's Dinamo–Red Star riot in the stands, with that match being called off. This time the match began as scheduled and finished without interruption with Red Star going 0–2 in front before Dinamo mounted a spirited come back for a 3–2 win at full time. However, more than 20 years later, allegations appeared that the contest had been fixed via confessions from two of the match's protagonists. Speaking to Globus magazine in September 2012, Robert Prosinečki, Red Star midfielder back in 1991, said his team "let Dinamo win that day". Prompted by Prosinečki's claims, Ljupko Petrović, Red Star's head coach in 1991, expanded: "We didn't lose that match by arranging with someone from Dinamo beforehand to let them win. No. We were simply forced into losing by the political circles that wanted to ensure Dinamo's win that day. The war had practically already begun, Croatia was about to declare independence, and the match was taking place only a year after the previous incident when Zvonimir Boban assaulted a policeman—our first away match versus Dinamo since then. I remember Franjo Tuđman being at the match and watching it from the luxury box with his cronies and the overall atmosphere within the stadium being extremely hostile such that no result but Dinamo's win was going to be acceptable. We got up 0 2, but towards the end of the first half Dinamo got a penalty on a scandalous and very obvious dive by Davor Šuker. Later, they managed to tie the score. At halftime I protested vehemently with the referee, a Montenegrin guy whose name I can't recall at the moment, and from what he told me it was apparent between the lines that it had already been decided we had to lose that match for political reasons. Because Tuđman is sitting in the stands and because he doesn't want a Serbian team winning in the middle of Zagreb right in front of his eyes at a time when he's creating an independent state. I got thrown out of the match, we conceded once more, we lost the match and that's the whole story".
Нәтижелер
Қабырғадағы нәтижелер (жақша ішінде) ойын тең түскен жағдайлардағы пенальтилер сериясының нәтижелерін көрсетеді.
Results in brackets indicate the results from penalty shoot outs whenever games were drawn.