Кіріспе

Олвера – Испанияның Андалусия автономдық облысындағы Кадис провинциясындағы қала. 2005 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, қаланың халқы 8 585 адамды құрайды.

Шолу

"Ақ қалалар жолының" соңында орналасқан Ольвера қаласы Кадис провинциясында, Серрания Гадитана аймағының солтүстік-батысында, Севилья және Малага провинцияларының шекарасына жақын, 36°56' солтүстік ендігі мен 5°16' батыс бойламында, теңіз деңгейінен жоғары биіктікте және жер бетінде жатыр. Елорда мен Ольвера арасындағы қашықтық – . 2021 жылғы INE деректері бойынша, қаланың халқы 8016 адамды құрайды, бірақ "Ольверенос" саны, мүмкін, көбірек, себебі олар жұмыс іздеу үшін (әсіресе Коста-де-ла-Лузға) көшіп, жұмыс орнына мекенжайларын ауыстырған. Ольвераны қоршаған төбелер зәйтүн ағаштарына толы, олардың майы Андалусиядағы ең жақсы сапалы деп есептеледі. Шындығында, қаланың айналасында 2 миллионнан астам зәйтүн ағашы бар. Соңғы жылдары қала "Denominación de Origen de la Sierra de Cádiz" аталымын алды, бұл стандарт Сетенил, Алгодоналес, Алкала-дель-Валье, Торре-Альхакиме сияқты жақын жердегі қалалардың қатысуымен мойындалды. Зәйтүн ағаштары экономика үшін маңызды болғанымен, бұл әдемі қаланың ең ірі экономикалық көзі – "кооперативтер". 1989 жылғы "Arco Iris" жүлдесі тұрғын басына шаққанда кооперативтердің ең көп санына ие болғандықтан жеңіліп алынды. Муниципалитет аумағында "Пеñон де Зафрамагон" табиғи қорығында орналасқан андалузиялық грифон бүркіттерінің (Gyps fulvus) үлкен колониясы бар, ол қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай 14 км қашықтықта орналасқан алып жартас.

Тарих

Қаланың нағыз тегі туралы нақты деректер мен зерттеулер жетіспейді. Бұл тарихшылар үшін болжамдарға негізделуі мүмкін, кейбіреулері қазіргі қала кельттер дәуірінде Карикус деген атпен белгілі болған мекен деп санайды. Профессор Рамос Сантананың пікірінше, қазіргі қала орталығына жақын орналасқан, Олвераның түпнұсқалық аты – Кеносия, ол вестготтар кезінде Вальеермосо (әдемі аңғар) деп аталған. Бұл аймақта көптеген римдік лагерьлер мен олардың қалдықтары табылды. Археолог Лоренцо Пердигонестің 1986 жылғы есебінде бұл жерде б.з.д. III ғасырдың соңында римдік бекініс болғандығы көрсетілген. Шындығында, қалалық қамалдың негізі қиратылған материалды тазалау кезінде римдік екені анықталды. Олвераның түпнұсқалық аты "Илипа" болуы мүмкін (1879 жылы жарық көрген Рим Испаниясының картасында, Морон мен Ронда арасында географиялық орналасуы бойынша көрсетілген). Хиппа және Хиппо-Нова – бұл ауылдың тағы бір атаулары. Бірақ Олвераның ең сенімді және дәлелді шығу тегі – мұсылмандық құжаттарда XII ғасырдың ортасында кездеседі, сол кезде ол арабтардан тартып алынған таулардағы "WUBIRA" немесе "URIWILA" деп аталатын бекініс ретінде тіркелген (1327 жыл). Севильядан бастау алған христиандық жаулап алу жоспарларының бөлігі ретінде Олвера, мұсылмандардың қайта өркендеуіне жол бермеу үшін Гибралтар бұғазына қарайғы стратегиялық маңызға ие болды. Бірінші жорықта христиандар Олвера қамалындағы Севильяның туын жоғалтты. Қаланың тапсырылуынан кейін болған келіссөздер нәтижесінде Ибрагим ибн Утмейн Олверадағы мұсылмандардың әрбір тұрғыны өз үйлері мен мүлкін сақтай алатыны туралы келісімге келді. Ауыл 1327 жылдың 1 тамызында шығарылған "Халық саны туралы жарлық" арқылы қайта қоныстандырылды, онда барлық қылмыскерлер мен борышкерлер Назари шекарасында (Гранада провинциясы?) бір жыл бойы тұруға міндетті болды, осылайша қоғам алдындағы қарыздары өтелді. Кастилия королі үшін жаңадан алынған бұл жерді оны қоршап тұрған зәйтүн ағаштарының теңізінің құрметіне Оливера деп атады. Уақыт өте келе "i" әрпі жоғалып, қазіргі атау пайда болды. XIV ғасырдың ортасында қала Дон Альфонсо Перес де Гусманның билігіне өтті. 1395 жылы Перес де Гусман өз қызын мұсылман Зунигаганың ұлымен үйлендіргені белгілі. Олверада Наполеон әскерлерінің жасағы орналасқан, олар француздардың 1812 жылы шегінуіне дейін қалалық партизандардың шабуылдарына ұшырады. Кейіннен Олвераны екі әулет биледі, соңғысы – Тельез Жирон және Осуна герцогтары. Олар 1843 жылға дейін феодалдық билікке ие болды, содан кейін отбасы банкротқа ұшырады. XIX ғасырдың испан тарихындағы маңызды оқиғалардың кейбіреулері Олверада да сезілді, мысалы, 1868 жылғы қыркүйек революциясы ("Даңқты революция"), одан кейін Республика кезеңінен соң Монархия Олвераға 1877 жылдың 8 мамырындағы Корольдік жарлық бойынша "Қала" атағын берді, Альфонсо XII оны Олвера қаласынан Карлист соғыстарының біріне жылдам жеткізген жылқыларға көрсеткен ризашылығының иесі болды. Франконың диктатурасы жылдары Олверено халқына мүмкіндіктер ашылды, олар муниципалитет аумағында аяқталатын Херес-Альмарген теміржолының салынуынан пайда көрді. Алайда, жоба аяқталған жоқ. Қазір бұл танымал "Виа Верде" – шамамен 40 шақырымдық табиғат жолы. 1983 жылы Олвера "Көркем және тарихи маңызы бар қорғалатын аймақ" деп жарияланды. Қазіргі уақытта Олвера ауыл шаруашылығымен, орман шаруашылығымен және мал шаруашылығымен айналысады, бұл іс-әрекеттер туризм және кооперативтермен толықтырылады. Олверадан басталып, Пуэрто-Серраноға дейін созылатын жолдар бар. Николас де Рибера, Эль-Вьехо, "ескі" 1487 жылы Олверада дүниеге келді және Перуді жаулауға қатысты. 1535 жылы ол Лиманың алғашқы мэрі болып тағайындалды.

Экономика

Қазіргі уақытта Олвера көбінесе отбасылық кооперативтер есебінен сақталған, олардың негізгі қызметі – ауыл шаруашылығы, туризм және жағалаудағы құрылыс саласы.

Көңіл көтеретін ескерткіштер

Бұл қаланың басты ескерткіші – өзінің тарихи келбеті. Бұл шындықты көрсететін сөз: "Ольвера – көше, шіркеу және сарай, бірақ қандай көше, қандай шіркеу және қандай сарай!" –деп айтылады, осы себепті 1983 жылы Ольвера "Көркемдік және тарихи маңызы бар қорғалатын аймақ" деп жарияланды.

Нюстра-Сеньора-де-ла-Энкарнасион шіркеуі

Аймақтың биіктігінде, пирамиданың төбесі сияқты, Араб қамалының қасында орналасқан Parroquia de Nuestra Señora de la Encarnación (Инкарнация ханымның шіркеуі) тұр: ол зәйтүн ағаштары арасындағы ақ үйлердің кеңістігінің шыңы. Бұл шіркеу неоклассикалық стильде, 1822 жылы Осунья герцогының бұйрығымен салынған (салықтарды қаланың жақсартуына жұмсамауы салдарынан Ольвера қаласына қарыз тудырған). Ол, өз кезегінде, кішкентай шомылу бөлмесін сақтап және енгізе отырып, шағын готикалық мудежар (Андалусиялық мори) стиліндегі шіркеудің іргесінде салынған, ал ол бұрын араб мешітінің іргесінде бой көтерген. Құрылыс 1843 жылы аяқталып, соборға лайық өлшемдерге ие болған провинциядағы ең үлкен шіркеулердің біріне айналды. 1936 жылы Испания азамат соғысы кезінде республикалық революционерлер шіркеудің ішіндегі иконалар мен бейнелердің бір бөлігін өртеп жіберді. Шіркеудің ішінде бірнеше фрескалар, құнды әйнек терезелер және Мәсіхтің өлімінің әртүрлі кезеңдерін бейнелейтін суреттер бар, соның ішінде 15 жыл бұрын ғимараттың жертөлесінен табылған 16 ғасырға жататын айқышталған Мәсіхтің бейнесі де бар. Соңғы реставрация 1994 жылы басталды және жұмыстар 1999 жылдың соңында аяқталғанға дейін қауым үшін жабық болды. Қазіргі уақытта Ольвераның үлкен шіркеуі қайтадан жабық, себебі 2004 жылдың 15 қыркүйегінде 15 сағатқа созылған өрт салдарынан мүсін қирап, киелі орын өкінішті жағдайда қалды. Шіркеуді қайта ашу үшін қажетті қаражат тезірек табылады деп үміттенеміз.

Арабтар қамалы

Қазіргі күйі, сарай 12 ғасырдың соңында, негізінен 13 ғасырда, стратегиялық таста салынған, бұл жақын маңдағы басқа сарайлармен сигналдар арқылы байланыс орнатуға мүмкіндік берді (мысалы, айналармен жарықтың шағылысуын пайдалану). Оның құрылысы жауға барынша қиындық тудыру үшін мақсатты түрде жасалған.

Маврикий қабырғасы

Қабырғаны ұстап тұратын жеті тіреуіш бар, қабырғаның бір бөлігін бұзу "Сильяны" (Cilla) ерекшелеп көрсетті, ол түрме және герцогтың астығын сақтау орны ретінде, басқа да түрлі мақсаттарда қолданылған. Бүгінде ол туристік ақпараттық орталық және қалалық мұражай болып табылады, онда төрт көрме зал және әсем көрінісі бар ауласы бар. Оның бірінде "Назари мемлекеттерінің қамалдары мен бекіністері" тақырыбындағы тұрақты көрме ұйымдастырылған.

Ла-Вилья ауданы

Бұл ғимараттардың жанында, Casco Antigüo (көне қала орталығы) ескі қала қабырғаларының ішінде ла вилла (ауыл) орналасқан. Оның көшелерімен жүру – 700 жылға соққан саяхат, Ольвераның ежелгі тарихына оралу. Міне, осы жерде Вюбира деп аталған вестготтар қаласы болған. Қаланың бастауы осы жерде жақсы көрінеді (тар көшелер, стратегиялық бұрыштар, ескі шатырлы үйлер және т.б.), ол қонаққа мұсылман қаласының ескі сәулетімен қатар заманауи архитектураны да көрсетеді.

Андалусия алаңы

"La Alameda" (ағаштармен қоршалған аймақ) деп те аталатын алаңда 2004 жылы салынған әсем тас фонтан/сағанақ бар. Оның үстінде el Peñón del Sagrado Corazón de Jesús (Исаның қасиетті жүрегінің тасы) орналасқан, ол өрімтал өсімдіктермен, гүлдермен, құстармен және жануарлармен толы үлкен тас бақша. Оның аты 1929 жылы Хосе Эвен Навас қашап жасаған жартастың ең жоғарғы бөлігіндегі қолдарымен көтерілген Иса мүсінімен байланысты.

" Нүссера де Лос Ремедиос " ғибадатханасы

Біздің Әміршамыздың емдік қасиеттері бар ғибадатханасы қала орталығынан 2 км қашықтықта орналасқан. Ол 18-шы ғасырда, кішкентай шіркеудің негізінде, Андалусия стилінде салынған. Ол жергілікті қасиетті қамқоршы, Нуэстра Сеньора де Лос Ремедиосқа арналған, оны Олвера қаласы және айналасындағы көптеген қалалар – жиынтығында "las cientos sierras" (100 тау жотасы) деп аталатын елді мекендер құрметтейді. 16-шы ғасырда белгісіз біреулер оған арнап түпнұсқа мүсін жасаған, ол 10 жыл бұрын қайта жаңартылды. Мүсіннің басы нашар күйде, себебі бір ғасырдан астам уақыт бойы галереялар термиттерге шалдыққан, алайда, мүмкін болған ең жақсы қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Севилья архиепископы, Дон Хосе Мария Монреал 1966 жылы осы жерде таж кигізілді.

Кано Сантос монастыры

Олверадан 7 км қашықтықта орналасқан, 1542 жылы салынған. Көп жылдар бойы бұл қаланың ескі қамқоршысы – Каньо қасиетті күйі, оның бейнесін жергілікті францискан монахтары сақтап, монастырь ішінде тұрған. 1835 жылы олар қуылды, монастырь тәркіленіп, тастап кетілді. Көп жылдар өткен соң, ғимарат жоғалып бара жатқан кезде, Андалусия кеңесі оны қайта жаңартуға шешім қабылдады. Ескерткіш Ольвера муниципалитетіне қарасты болғанымен, бұл монастырь Алкала-дель-Валле қалалық әкімдігінің меншігінде.