Бұлғарияның қоршаған орта мәселелері және экологиялық қиындықтары
Environmental issues in Bulgaria
Бұл мақалада Болгарияның орталықтандырылған экономикасының экологиялық салдары, ластану деңгейі, атом электр станциясының қауіпсіздігі талданған. Қоршаған орта мәселелері қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Басқа да кеңестік ықпал аймасындағы елдер сияқты, Болгария да ауыр өнеркәсіп пен қарқынды ауыл шаруашылығына басымдық берді, бірақ мұндай саясаттың қоршаған ортаға тигізетін зиянын азайта алмады. Нәтижесінде, 1990 жылдардың басында ауыл шаруашылығы жерлерінің шамамен 60 пайызы тыңайтқыштар мен пестицидтермен ластанды, өзендердің үштен екісі, ал бастапқы орманның үштен екісі жойылды. Коммунистік кезеңнен кейін экологиялық сана артқанына қарамастан, мемлекеттің әкімшілік әлсіздігі мен жұмыссыздық қорқынышы көптеген қауіпті тәжірибелерді тоқтатуға кедері келтірді. Мысалы, Болгарияның жалғыз ядролық электр станциясы – Козлодуй атом электр станциясының төрт реакторы 1990 жылдардың басында қауіпсіз емес деп жарияланды, бірақ алғашқы реактор 2003 жылы ғана тоқтатылды. Бастапқы VVER 440/230 реакторларының төртеуі де жабылды, қазірде тек екі жаңа VVER 1000 блогы ғана жұмыс істеп тұр. Коммунистік кезеңнен кейінгі тазалау жұмыстары экономикалық қиындықтарға тап болғандықтан, 2000 жылдардың ортасында Болгарияда ауыр экологиялық мәселелер сақталды. Олардың қатарында өнеркәсіптік шығарындылардан туындаған ауаның ластануы, өзендерге тазартылмаған ағынды сулардың, ауыр металдардың және жуғыш заттардың құйылуына әкесетін ағынды суларды сүзгілеу мүмкін болмауы, табиғи орманның күрт азаюы, ауаның ластануынан және оның салдарынан туындаған қышқыл жаңбырдан орманның зақымдануы, дұрыс емес өнеркәсіптік қалдықтарды тастаудан туындаған ауыр металдармен топырақтың ластануы бар. 1990 және 2000 жылдардың басында қорғасынды отынды қолданатын автокөліктердің санының артуы қалалық ауаның ластануын күшейтті. Қоршаған ортаны ластанудың барлық түрлерінен қорғауға жауапты мекеме – Қоршаған орта және су министрлігі. Еуропалық Одаққа (ЕО) қатысу перспективасы Болгарияның экологиялық стандарттарын жақсартуға көмектеседі деп күтілуде. Болгарияның 2018 жылғы Орман ландшафтының сақталу индексі 6.09/10 құрады, бұл 172 елдің ішінде 86-шы орынға ие етті.
Like other countries in the Soviet sphere of influence, Bulgaria strongly emphasized heavy industry and intensive agriculture but did not mitigate the environmental consequences of such a policy. As a result, in the early 1990s an estimated 60 percent of agricultural land was polluted by fertilizers and pesticides, two thirds of rivers were polluted, and two thirds of primary forests had been leveled. Although environmental awareness improved in the post communist era, the state’s lack of administrative strength and fears of unemployment prevented the curtailment of many dangerous practices. For example, the four reactors of Bulgaria’s only nuclear power plant, the Kozloduy Nuclear Power Plant, were declared unsafe in the early 1990s, but the first reactor closure occurred only in 2003. All four of the original VVER 440/230 reactors have since been shut down, with only the two newer VVER 1000 units still in operation. Because cleanup has been economically problematic in the post communist era, in the mid 2000s Bulgaria still had grave environmental crises. Among them were air pollution from industrial emissions; the inability to filter effluents into rivers, leading to concentrations of untreated sewage, heavy metals, and detergents; severely depleted natural forest cover; forest damage from air pollution and resulting acid rain; and soil contamination by heavy metals resulting from improper industrial waste disposal. In the 1990s and early 2000s, a rapid increase in motor vehicles using leaded fuel exacerbated urban air pollution. The agency responsible for protection against all forms of environmental pollution is the Ministry of Environment and Water. The prospect of membership in the European Union (EU) is expected to raise Bulgaria’s environmental standards. Bulgaria had a 2018 Forest Landscape Integrity Index mean score of 6.09/10, ranking it 86th globally out of 172 countries.