Кіріспе

Шампаньоль (ʃɑ̃paɲɔl) — Францияның шығысындағы Бургонь-Франш-Конте аймағындағы Юра департаментіне қарасты коммуна.

География

Шампаньоль қаласы "Жураның інжуі" деген жарнамалық атаққа ие және Юра туризмінің географиялық орталығындағы шағын қала. Ол Мон Ривел тауының (800 м) етегінде, жас Айн өзенінің оң жағалауында орналасқан. Лион қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 130 шақырым, Дижон қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 90 шақырым, ал Женева қаласынан солтүстікке қарай 60 шақырым қашықтықта жатыр.

Экономика

Шампаньольдің экономикалық қызметі негізінен өнеркәсіптік. Қала орман массивтерімен қоршалған, сондықтан ағаш пен оның өнімдерін пайдалану жиһаз фабрикаларына, оның ішінде ванна бөлмесі жиһаздарын дайындауға қажетті шикізатты қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, қорап жасау, ағаш ыдыстар мен ойыншықтарды қолмен жасау дамыған. Айн өзенінің болуы Шампаньольдегі басқа да өнеркәсіптердің пайда болуына себеп болды: диірмендер, темір және болат өңдеу, оның ішінде арнайы болаттар мен ерекше пішіндегі сымдарды жасау. Сиам зауыты, тарихи ескерткіш ретінде сақталған, осы металл өңдеу дәстүрінің мақтанышы болып табылады. Өзенмен байланысты емес сияқты көрінетін сала – Шампаньольдегі алюминий құю өндірісі, бірақ бұл саланың мамандары әдетте салыстырмалы түрде арзан, гидроэлектр энергиясымен қамтамасыз етіледі, ал Айн өзенінен гидроэлектр энергиясы 20-шы ғасырдың басынан бері өндіріліп келеді. Сонымен қатар, қалада баспаханалар, пластик құйма фабрикалары, микромеханикалық шеберханалар мен көзілдірік жасауға арналған оптикалық зертханалар бар. Аймақтың тағамдық ерекшеліктері – шошқа етін өңдеу (шарқұтерлік), оның ішінде: fumé du Jura (Жураның иісті шұжығы); Comté (сиыр сүтінен жасалған ірімшік) немесе ешкі сүтінен жасалған ірімшік, басқа да сүт өнімдері мен бал (көк шыршы және гүлден).

Тарих

Қазіргі заманғы қала экономикасы тарихи түрде аймақтың экономикалық мүмкіндіктеріне негізделген. Болат зауыттарын кең, тегіс алаңдармен және көмірге жақын болумен байланыстыру қалыпты жағдай болғанымен, осы жерде темір өңдеу көмірді осы мақсатқа пайдалану іс жүзінде мүмкін болмай тұрып басталды. Орманға көмір жасау үшін ағаш керек болды. Өзеннің тік жарлы арнасы қуатты қамтамасыз етті. Балқыту үшін әктас пен темірлі әктасқа толы болды, бірақ оның кен ретінде қаншалықты пайдалы болғаны белгісіз. (Алабама штатының Бирмингем қаласындағы Қызыл таумен салыстырыңыз). Тағы бір ескеретін жайт – Шампаньоль, Ла Тенеден «бір таудан өтеді», ол соңғы Темір ғасыры мәдениетінің орталығы. Ла Тене мәдениетіне қараңыз.

Көрікті жерлер

Шампаньоль – Жура тауларының биік белдемесіне және Жура көлдерінің еліне апаратын қақпа. Гүлдік қала "Парк де Белль Фриз" паркімен әйбатталған. Айн өзені парктің төменгі жиегімен ағып өтеді, оның жағасында серуендеуге арналған жолдар бар. Шампаньоль сонымен қатар "Сапин жолының" (Қайын ағашы жолы) қақпасы болып табылады. Бұл жол қырық шақырымдық қашықтықты Фрезе, Жу және Левьер ормандары арқылы өтеді, ал маршрут аяқталатын коммунаның атымен аталған. Сиам зауыттары Шампаньольдің өнеркәсіп тарихының да, қазіргі күнінің де бір бөлігі. Олар болашақта да маңызды рөл атқаруы мүмкін екенін көрсететін белгілер бар.

Спорт

Шампаньоль – барлық түрдегі спорт клубтары бар, оның ішінде регби, футбол, теннис, бейсбол, петанк және гандбол спорты дамыған қала. 2020 жылғы «Тур де Франс» веложарысының 19-шы кезеңі осы қалада аяқталды.