Кіріспе

Германияның Потсдам қаласындағы мұражай

Жаңа палаталар (немісше: Neue Kammern) – Германияның Потсдам қаласындағы Сансучи саябағында орналасқан Сансучи сарайы кешенінің бір бөлігі. Олар Пруссияның Фридрих Ұлы патшасы үшін 1771-1775 жылдар аралығында салынды.

Тарих

Сансуси сарайының батысында орналасқан ғимарат, шығысында орналасқан Сурет галереясын толықтырады. Екі ғимарат та жазғы сарайдың екі жағынан тұр. Бұл бөлмелер 1747 жылы Георг Венцеслаус фон Кнобельсдорф жобалаған апельсин үйінің орнына салынды, онда қыс айларында террасадағы гүлзарлар сақталған. Апельсин үйіне гүлзарларды кіргізіп-шығаруға арналған пандустар ғимараттың бастапқы мақсатын еске салады. Бас құрылысшы Георг Кристиан Унгерге апельсин үйін қонақ үйге айналдыру тапсырылды. Ғимараттың негізгі құрылымы, оның мөлшері және еденнен төбеге дейінгі француз есіктері өзгеріссіз қалды. Ең көзге түсетін өзгеріс – орталық бөлігіне купол қосылуы болды. Жаңа палаталар мен Сурет галереясының архитектурасының ұқсастығы соншалық, екі ғимаратты бір-бірімен шатастыру оңай.

Интерьер

Шын мәнінде, өзгеріс ішкі жағында болды, онда жеті қонақ бөлмесі мен екі бал залы құрылды. Бұл ғимарат Фредерикан Рококоның соңғы стилінің ең биік белесі болып табылады, тіпті неоклассикалық стиль сол дәуірдің басым талғамы ретінде қалыптасқан болатын. Залдарды Жохан Кристиан Хоппенхаупт жобалаған. Қонақ бөлмелері лакталған, боялған немесе қабықпен әшекейленген шкафтармен әртүрлі безендірілді, олардың қымбат қабықтары жерден төбеге дейін бүкіл қабырғаны жабатын. Суреттерге орналасқан қонақ бөлмелерінде Потсдамның көріністері бейнеленген, олар Фридрих Ұлы тұсында қаланың жоспары туралы мәлімет береді және патшаның тапсырысымен қонақ үй үшін арнайы салынған.

Жаспер бөлмесі

Ғимараттың ортасында, күмбездің астында ең үлкен бөлме – Жаспер бөлмесі орналасқан. Би залының қабырғалары қызыл жасмырт және сұр Силезия мәрмәрімен әшекейленген. Еденнің дизайнында да осы түстер қолданылған. Төбедегі "Венера және оның сүйіктілері" (Venus mit ihrem Gefolge) суретін Иоганн Кристоф Фриш салған. Қызыл жасмырт фонына ежелгі заманнан бастап 18-шы ғасырға дейінгі әсем панельдер орнатылған.

Овидий галереясы

Жаңа палаталардың шығыс бөлігінде орналасқан екінші, үлкен баль залы – француз айналы бөлмелер стилінде безендірілген Овидий галереясы. Бөлменің ұзын қабырғасында төбеге дейін жеткен айна орналасқан, ал оның қарсы жағында, баққа қарап, француз есіктері ашылады. Фридрих қабырғаларды ежелгі құдайлардың қарым-қатынастарын бейнелейтін алтынмен жалатылған рельефтермен безендіруді өтінді, осы туралы римдік ақын Овидий "Метаморфозалар" поэмасында айтқан. Бөлменің сәнді безендірілуі мүсіншілер және ағайынды Йоханн Давид Рентц пен Йоханн Лоренц Вильгельм Рентцтің шеберханасынан шыққан.

Дүниежүзілік мұралық нысан

1990 жылдан бері Сансуци сарайы мен бағы, соның ішінде Жаңа бөлмелер, ЮНЕСКО-ның «Потсдам және Берлин сарайлары мен саябақтары» деген атаумен Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген.

Қосымша оқу

Адельхайд Шендел, Джерзи Пржитанский: Сансуси паркіндегі жаңа бөлмелер. Потсдам, Сансуси, 1987.
Герт Стрейдт, Клаус Фрам: Потсдам. Гогенцоллерн сарайлары мен бақтары, Könemann Verlagsgesellschaft mbH, Кёльн, 1996.