Кіріспе

Фредериксберг бақтары (дания тілінде: Frederiksberg Have) – Данияның Копенгаген қаласындағы ең ірі және ең әдемі жасыл кеңістіктердің бірі. Жанындағы Сёндермаркенмен бірге, ол Ішкі Копенгагеннің батыс жиегінде 64 гектарлық жасыл аймақты құрайды. Бұл – ағылшын стилінде жоспарланған романтикалық пейзаждық бақ.

Бастапқы барокколық бақша

Фредериксберг бақтарын король Фредерик IV Фредериксберг сарайының құрылысымен байланысты Валби төбесіндегі биік жердегі жаңа жазғы сарай ретінде салды. Жоба бойынша жұмыс 1690 жылдардың соңғы жартысында Италия мен Франциядан алған шабытпен басталды, сол кезде Фредерик, әлі тақ мұрагері болатын, бірнеше рет сол елдерде болып қайтқан еді. Ол көрнекті швед сәулетшісі Никодемус Тессинге жоба дайындауды тапсырды, ал соңғы жоспарды Корольдік инженерлер корпусының капитаны Ханс Генрих Шель жасады. Жоспарға жаңа сарайдың алдындағы еңісті жерде күрделі каскадтар жүйесі бар партер кірді. Ол күрделі, бірақ тиімсіз сорғылар жүйесімен қамтамасыз етілді, ол ешқашан толыққанды жұмыс істемеді, бұл Лангелинье сияқты қаланың басқа жерлерінде де осылай болды. Roskildevej және Pile Allé көшелерінің қиылысында орналасқан Smørrebrødsplænen (Smørrebrød Lawn), қазір K. Б. теннис залдарының орнында, отбасылар үшін танымал пикник орнына айналды.

Фредериксберг бақшасы бүгінгі күні

Фредериксберг бақшасы – ағылшын стиліндегі романтикалық пейзаждық бақша, ирек жолдармен, каналдармен, көлдермен, шағын аралдармен және әсем ағаштармен толық. Мұнда түрлі-түрлі өсімдіктер мен құстарды көруге болады, оның ішінде – қасқыр қаз, жабайы қаз, үйрек, сұр құтан және канада қазы. Романтикалық пейзаждық бақшаға тән ерекшелік ретінде, паркте екі сәнді құрылыс, сарқырамалар, үңгірлер және басқа да бақ элементтері орналасқан.

Бас кіреберіс

Фредериксберг бақтарының негізгі кіреберісі қазіргі түрінде 1755 жылы, екі жыл бұрын осы жерде орналасқан, Фредериксберг сарайының алғашқы нысаны болған Принц үйінде болған өрттен кейін салынды. Есік, Эйтведтің қайтысынан кейін бас құрылысшы болған Лориц де Тураның жобасы бойынша жасалған. Екі құмтас бағананың үстіндегі вазаларды мүсінші Иоганн Фридрих Ханнел жасады. Қақпадан ақ бөлшектері бар екі ұзын сары ғимараттың арасынан өтетін жолға шығасың. Бұл – Принц үйінің сақталған екі қанаты. Паркке кіргенде сол жақта орналасқан оңтүстік қанат 1744 жылы Николай Эйгтведтің жобасымен апельсин үйіне айналдырылды және қазір Дания Корольдік бау-бақша қоғамының бағының бір бөлігі болып табылады. Оң жақта орналасқан солтүстік қанат парктің басқару кеңсесі ретінде пайдаланылады.

Қытайдың жазғы үйі мен көпірі

Қытайлық жазғы үй 1803 жылы барокко бағының ортасында тұрған, бірақ 1799 жылы бұзылған павильонның орнына салынды. Ол кішкентай жасанды аралда орналасқан, оған қытай үлгісінде салынған көпір арқылы өтуге болады. Жазғы үйді сарай архитекторы Андреас Киркеруп салған, және парктегі басқа ғимараттар сияқты ол ағылшын бағында кеңінен танымал болды. Жазғы үйде зал, екі кабинет, ас үй және дәретхана бар. Дәретханадағы жалғыз терезе жарты ай пішіндес, қызыл шыныдан жасалған. Жиһазының бір бөлігі қытай жиһазының көшірмелерінен, ал екінші бөлігі Азия компаниясы арқылы алынған нағыз қытай бамбук жиһазынан тұрды. Сыртқы және ішкі жағы қытай өрнектерімен, суреттерімен, бейнелерімен және басқа да әшекейлермен безендірілген, ал төбесінде қоңыраулар ілінген. Шығырлардың орнына жасалма бамбук қолданылған. Ішінде, ғибадатхана екі терезесі бар, күмбезді бөлмеден тұрады, терезелерде бұрынғыда боялған шынылар болған. Бөлмеде диван, орындықтар және консоль үстелдер қойылған, оларды патша отбасы шай ішу үшін пайдаланған. 1874 жылдан 1970 жылға дейін ғибадатхана 1859 жылы салынған зоопаркқа кіреберіс ретінде пайдаланылды, сол кезде интерьері өзгерді. Қазір ғибадатхана кейде жұртшылыққа ашылады және көркемсурет көрмелері үшін қолданылады.

Швейцариялық коттедж

Апис ғибадатханасы сияқты, Швейцария коттеджі де саябақтың романтикалық стильде қайта жобаланған кезінде қосылған бөлігінде орналасқан. Абильдгаард жобалаған және 1800-1801 жылдар аралығында салынған, коттеджде зал, кабинет және патша отбасы кешкі астан кейін кофе ішуге немесе бақта серуендеуге арналған бірнеше кішкентай бөлмелер бар. 1894 жылы үй сарай бағбанының тұрғын үйіне айналдырылып, ішкі жабдығы түбегейлі өзгертілді. Бұл стильдің Швейцариямен тікелей қатысы жоқ, бірақ атауы сол дәуірдегі таулы аймақтарға деген қызығушылықты көрсетеді. Коттедж шағын көлдің жанына салынды және коттедж маңындағы өсімдіктер, оның ішінде жапырақты ағаштардың орнына қылқан жапырақты ағаштар отырғызылып, осы жерге лайықты атмосфера құрылды.

Бағаналық

Швейцариялық коттедждің жанында Фазандық (Да. Fasangården) орналасқан, ол Ж. К. Кригердің жобасы бойынша салынған және 1723 жылы құрылысы аяқталған. Аты айтқандай, ғимарат бастапқыда патшалық үй шаруашылығы үшін фазандар өсіретін фазандықпен байланысты салынған. 1800 жылдар шамасында саябақ қайта жоспарланғанда, үйді бұзу туралы жоспарлар болған, бірақ оның орнына ол патшаның жеке хатшысы П. С. Джессеннің тұрғын үйіне айналдырылды, ол оны 1798 жылдан бері жазда пайдаланып келген. Ғимарат 1828 жылы Йорген Хансен Кох тарапынан қайта жаңартылды. 1842 жылдан 1850 жылға дейін Адам Оеленшлягер мен оның отбасы үшін жазғы резиденция қызметін атқарды. 2019–2020 жылдары мұқият қалпына келтіріліп, қазір халыққа ашық мейрамхана ретінде жұмыс істейді.

Жасанды су тасқыны

Романтикалық бақтың тағы бір ерекшелігі – жасанды шарлауық. Бұл шарлауықтың биіктігі 7 метр және оның бір бөлігі Мрамор шіркеуінің құрылыс алаңынан әкелінген мәрмәр блоктарынан тұрғызылған. Шарлауық көп жыл бойы қираған күйінде қалған, бірақ 2004 жылы қайта жаңартылды.

Пилдің көзқарасы

Норман Фостер Дания ландшафт сәулетшісі Стиг Л. Андерсонмен бірлесіп, Копенгаген зообағына жаңа пил үйін жобалағанда, ол Фредериксберг бақшасының жалғасы ретінде салынды. Бұрынғы үш метрлік қабырға, екі аумақты бөліп тұрған, енді қарапайым қоршаумен ауыстырылды, соның арқасында қоғамдық баққа келгендер пилдерді көре алады, ал пилдер де алысқа көрініс табады. Пильдерге арналған жай бақтан бірте-бірте көтеріліп, күмбездердің биіктігіне жетеді. Алыстан қарағанда, күмбездер жерге көмілгендей, папоротниктер мен ағаштармен оралып жатқандай көрінеді.

Суттетре (Тыныштық ағашы)

Парктің солтүстік кіреберісіне жақын жерде, сонымен қатар, балалар енді сосқаға қажеттілігі болмағанда, оларды бұтаққа іліп, кейде хат қоса, қалдыратын "Сосқа ағашы" бар.

Іс-шаралар мен іс-шаралар

Жыл сайын жазғы күн тоғызында саябақ мыңдаған адамдардың жиналатын орнына айналады. Олар қауымдық ән айтуға, сөз сөйлеуге, музыка тыңдауға және сарайдың алдындағы көл жағасында "қарқын" отты жағады.

Мәдени сілтемелер

Ханс Кристиан Андерсеннің "Елдің ағашы" атты ертегісінде егде жасқа келген күйеу-әйел бір кезде Дөңгелек мұнараға қалай барып, "Копенгагенге қарап, су арқылы алыс-алысқа көз жеткізгендерін, содан кейін Фредериксберг [бақтарына] барғанын, онда патша мен патшайым сәнді қайықтарымен жүзіп жүргендерін" еске алады.