Кіріспе
Германиядағы сәулет мұрасы ескерткіші
Befreiungshalle ("Азаттық залы") – Германияның Бавария жеріндегі Келхайм қаласының үстіндегі Микельсберг төбесінде орналасқан неоклассикалық ескерткіш. Ол Регенсбург қаласынан Дунай өзені бойымен ағысқа қарсы орналасқан, Дунай және Альтмюль өзендерінің, яғни Рейн-Майн-Дунай каналының қосылған жерінде. Бұл Дунай шатқалының төменгі жағында биіктеп тұр. Бавария королі Людвиг I бұл ескерткішті 1813-1815 жылдардағы Азаттық соғыстарында Наполеонға жеңіс однысының құрметіне салдыруға бұйрық берген.
Бүгін
Зал, соның ішінде сыртқы жоғарғы галереясы, қауымға ашық.
Сәулет
Кельхайм әктасынан жасалған қуатты көрінетін ротонда үш қабатты негізге сүйенеді, ол октадекагон ретінде жасалған. Сыртқы қасбеті 18 бағанамен бөлінген, ал Иоганн Халбиг 18 алып мүсінді соғысқа қатысқан неміс тайпаларының аллегориясы ретінде жасаған. Олар: "Франкондық, Богемиялық, Тирольдық, Бавариялық, Австриялық, Пруссиялық, Ганноверлік, Моравиялық, Саксондық, Силезиялық, Бранденбургтік, Помераниялық, Мекленбургтік, Вестфалиялық, Гессендік, Тюрингілік, Рейнландтық, Швабиялық" (осы ретпен, кездейсоқ басталатын). Дөңгелек залдың биіктігі және диаметрі . Залдың ішкі жағы күмбезбен жарықтандырылған. Ішкі галереяға 82 сатылы баспалдақпен жетуге болады. Ал сыртқы көрініс алаңына тағы 40 сатылы баспалдақ жетелейді, онда Дунай және Альтмюль аңғарларының кең көрінісі ашылады. 2008 жылдан бастап күмбезді залға лифт арқылы мүгедектер мен дөңгелек креслода отыратындар да кіре алады. Залдың ішкі бөлігі үлкен күмбезді зал ретінде жасалған, күмбездің жоғарғы жағындағы люк арқылы жарық түседі. Қабырғалары 18 сегменттік аркалы нишалармен безендірілген, олардың үстінде жазуларға арналған орын және тосканалық стильдегі бағаналардың соңғы галереясы орналасқан. Бостандық соғыстарының шайқастарының аттары жазылған нишалардың алдында римдік жеңіс құдайы Викторияның екі алып мүсіні тұр. Жеңіс құдайлары салтанатты биде қолдарынан ұстасып тұрады, кіреберістің екі жағындағы мүсіндерден басқа. Олар Тирольдің ақ мәрмәрінен жасалған. Бұл өте қымбат болғандықтан, қалғандары ақ Каррара мәрмәрінен жасалды. Олардың дизайнын Людвиг Шванталер жасаған, ол кіреберістегі екі мүсінді өзі жасаған. Ал қалған мүсіндерді Арнольд Герман Лосов және Макс фон Видман жасаған. Екі Викторияның арасындағы нишаларда 17 алтын жалатылған қола қалқандар орналасқан, олар, залдың жоғарғы кіреберіс қақпасы сияқты, жаудан алынған артиллерия бөлшектерінен құйылған. Бірлік белгісі ретінде қол ұстасқан Жеңіс құдайларының көп саны Германия Конфедерациясының мүше мемлекеттерін көрсетеді, олардың саны 35-тен 39-ға дейін ауысқан. Осылайша, ескерткіш саяси статус-квоға, яғни Германиядағы княздық федерализмге деген міндеттемелерді білдіреді, бұл буржуазия талап еткен жалпыұлттық неміс мемлекетінің құрылуына қарама-қарсы, жеке неміс мемлекеттерінің тәуелсіздігін сақтауды мақсат еткен. 18 санына ерекше назар аудару себебі – Лейпциг шайқасы мен Ватерлоо шайқасының екеуі де айдың 18-і күні болған. Сондай-ақ, оны 54 бағана мен 54 тірек (3 × 18), жоғарғы галереядағы екі есе 36 бағанада (2 × 18) және 18 генерал мен қайта басып алынған бекіністерге арналған жазуларда табуға болады.
The round hall has a height of and a diameter of Its interior is illuminated by a dome. The inner gallery can be reached via 82 steps. Another 40 steps lead to the outer viewing terrace, from which one has a wide view of the Danube and Altmühl valleys. Since the 2008 season, the cupola hall has also been accessible by elevator for wheelchair users and the disabled. The interior of the hall is designed as a large domed hall, which is lit by an oculus at the apex of the dome. The walls are articulated by 18 segmental arched niches, above which there is an area for inscriptions, and a final gallery of columns of Tuscan order. In front of the niches, which bear the names of the battles of the wars of liberation, there are two high statues of Victoria, the Roman goddess of victory, resulting in a total of 34 statues. The goddesses of victory join hands in a solemn dance, with the exception of the two figures standing directly next to the entrance. The latter were made of white marble from Tyrol. Since this was very expensive, the remaining Victorias were made of white Carrara marble. They were designed by Ludwig Schwanthaler, who also made two Victories himself, namely the two end figures at the entrance. The other stills were created with the sculptors Arnold Hermann Lossow and Max von Widnmann. In the niches between two Victories there are 17 gilded bronze shields, which, like the high entrance gate of the hall, were cast from captured artillery pieces. The large number of goddesses of victory, who shake hands in a gesture of unity, refers to the member states of the German Confederation, which actually fluctuated between 35 and 39. The monument thus also contained a commitment to the political status quo, in this case to the princely state federalism in Germany, which, in contrast to the establishment of an all German national state demanded by the bourgeoisie, meant that the individual German states were largely independent. The obvious preference for the number 18 is due to the fact that both the Battle of Leipzig and the Battle of Waterloo took place on an 18th day of the month. It can also be found in the number of 54 columns and 54 pillars (3 × 18), in the twice 36 columns in the upper gallery (2 × 18) and in the inscriptions for 18 generals and recaptured fortresses.