Кіріспе
Ресейдің Калининград облысындағы қала. 19 ғасырдың басында бұл жер неміс туристері арасында танымал болды. Теңізге қол жеткізуді құм төбелері қиындатқандықтан, көлдің көркем бұрыштары тұру және демалыс орнына айналды. Диірменнің жанында мейрамхана ашылып, жаңа виллалар мен пансионаттар салынды. 1820 жылдың 24 маусымында бұл қала ресми түрде шипажай ретінде танылды. 1840 жылы Пруссия королі Фридрих Вильгельм IV Раушенге келген кезде теңіз жағалауын әдемілеуге бұйрық берді. 1871 жылдан бастап ол Германия империясының құрамына кірді. 1900 жылдан бастап қаланың курорт ретіндегі танымалдығы арта түсті, Кенигсбергтен Раушен/Орт станциясына дейін теміржол салынып, 1906 жылы Раушен/Дюна станциясына дейін созылды, бұл курортты Кенигсберг тұрғындары үшін қолжетімді етті. Ат спорты қоғамы ипподром салғаннан кейін қаланың курорт ретінде дамуы одан әрі жақсарды. Қала көлге жақын төменгі және теңіз жағалауындағы жоғарғы (40-50 метр биік) бөліктерге бөліне бастады. Жоғарғы ауыл теңіз деңгейінен шамамен 60 метр биіктікте орналасқан. 1912 жылы фуникулер салынды: 90 метрлік көлбеу теміржол, ол келушілерді теңізге және кері тасымалдауға арналған. 1908 жылы курорт жағажай аймақтарын жақсарту жұмыстары жүргізілді, теңіз жағалауында тіреулерге орнатылған ағаштан жасалған серуендеу жолы салынды, оған бірнеше ирек жолдармен түсуге болады. Отто Николай, Вильгельм фон Гумбольдт, Кете Коллвиц және Томас Манн сияқты танымал адамдар осында демалып өткен. 20 ғасырдың басында жеке тұлғалар Раушенде, әсіресе курорттың жоғарғы бөлігінде, коттедждер, виллалар мен пансионаттар салуды бастады. Бұл ғимараттардың сәулеті жартылай ағаштан жасалған, неоготикалық және сәнді тарихи стильдерді қамтыды, бұл курорттың сұлулығын арттырды. 1928 жылы Раушеннің орталығында сәулетші Герингтің вилласы (Рейхсмаршалдың есімімен аталған) салынды, ол қаланың символына айналды. 1900-1908 жылдары ұлттық романтизм стилінде гидротерапия мұнарасы салынды. Су емдеуден, теңіз, көмірқышқыл газы және басқа да ванналардан басқа, қаланың санаторийларында саз, электрмен емдеу және массаж жасалды. Мұнараның күмбез тәрізді шатырынан айналаға көрініс ашылады. Қаланың кейбір ғимараттарын жергілікті және келуші кәсіпкерлер мен интеллигенцияның бай өкілдерінен құралған қайырымдылық қоғамы салған. Олар, мысалы, зейнеткер мұғалімдерге арналған үй және 1903-1907 жылдары салынған шіркеу салды. Шіркеу 1907 жылдың 7 шілдесінде киеліленді, ол архитекторлар Вихман мен Кукук жобасы бойынша неороман стилінде, модерн элементтерімен салынды. Шіркеудің әсемдігін ағаштан ойылған тұғырлармен безендірілген алтарь құрады. 1841 жылдан бастап бұл қайырымдылық қоғамы курорт тұрғындарымен бірге "Қонақжай Раушенец" газетін шығара бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Раушен Германия әскери ведомствосының "бөлімшесіне" айналды, азаматтық тұрғындар немесе емделіп жатқан және қалпына келген неміс офицерлерімен ауыстырылды.
In the early 19th century, the place became fashionable among German vacationers. Since access to the sea was hampered by a sand dune, the picturesque corners of the lake were the place of residence and recreation. A tavern was opened near the mill, new villas and boarding houses were built. On June 24, 1820, it was officially recognized as a spa town. During his visit to Rauschen in 1840, King Frederick William IV of Prussia ordered the sea embankment to be beautified. From 1871, it was part of the German Empire. The popularity of the town as a resort has grown significantly since 1900, when a railway was built from Königsberg to Rauschen / Orth station, extended in 1906 to Rauschen / Dune station, which made the resort more accessible for many residents of Königsberg. The city’s development as a resort was enhanced when the equestrian society built a hippodrome. The town began to divide into the lower section near the lake, and the upper section (40–50 m higher) by the sea. The upper village was approximately 60 m above sea level. In 1912 a funicular was built: a 90 meter inclined railroad to transport patrons to the sea and back. In 1908, the resort was further enhanced by improving the beach areas with a wooden promenade built on the seashore on stilts, with several serpentine descents accessing the walkway. Otto Nicolai, Wilhelm von Humboldt, Käthe Kollwitz and Thomas Mann were among the celebrities who stayed there. In the early years of the 20th century, private individuals launched an intensive construction in Rauschen of country houses, villas and boarding houses , especially in the upper part of the resort. The architecture of these buildings included half timbered, neo Gothic, and fashionable historicism, and added to the beauty of the resort. In 1928, the villa of the architect Goering (namesake of the Reichsmarschall) was built in the center of Rauschen, becoming a kind of symbol of the city. In 1900 1908, a tower of a hydrotherapy was erected in the style of national romanticism. In addition to water treatment, sea, carbon dioxide and other baths, the sanatorium institutions of the city practiced mud, electric light treatment and therapeutic massage. Under the helmet shaped roof of the tower there was an observation deck for viewing the countryside. Some buildings of the city were built by a charitable society, which consisted of local and visiting entrepreneurs and a wealthy part of the intelligentsia. They built, for example, a home for elderly teachers and a church erected in 1903 1907. The church was consecrated on July 7, 1907, it was built according to the project of architects Vihman and Kukuk in the neo Romanesque style with elements of Art Nouveau. The attraction of the church was a carved wooden altar. Since 1841, this charitable society, together with the resort residents, has been printing the newspaper "Hospitable Raushenets". During the First World War, Rauschen became a "branch" of the German military department — civilians were almost displaced by German officers who were being treated and were recuperating. d
On 14 April 1945, Rauschen was conquered by the Soviet Union in the course of World War II. It became a part of Kaliningrad Oblast and on 17 June 1947 was given its present name of Svetlogorsk. On 16 May 1972, a tragedy occurred when an Antonov An 24 crashed into the Svetlogorsk kindergarten, killing 33 people. In 1994, an urban district was formed, which also included the village of Yantarny and the Primorye settlement Council. The boundaries of the district were clarified in 1999. In 2007, the Svetlogorsk city district was granted the status of a municipal district, and Svetlogorsk was defined as its administrative center, three urban settlements were formed as part of the district, including the urban settlement of the city of Svetlogorsk. In 2018, the urban settlements were merged. In 2019, Svetlogorsk was awarded the status of a city of regional significance. Today, it is a moderately popular summer resort town thanks to its beachfront and many spas, clubs, and attractions. It has arguably the best preserved Prussian heritage and architecture amongst former Soviet towns that were once Prussian and was spared the destruction suffered by Königsberg and other settlements in World War II.
1945 жылдың 14 сәуірінде Раушенді Кеңес Одағы екінші дүниежүзілік соғыс барысында басып алды. Ол Калининград облысының құрамына кірді және 1947 жылдың 17 маусымында қазіргі Светлогорск атауын алды. 1972 жылдың 16 мамырында Антонов Ан-24 ұшағы Светлогорск балабақшасына құлап, 33 адам қаза болды. 1994 жылы қалалық округ құрылды, оған Янтарный ауылы және Приморье елді мекендері кеңесі кірді. Округтің шекарасы 1999 жылы нақтыланды. 2007 жылы Светлогорск қалалық округіне муниципалды округ мәртебесі берілді, ал Светлогорск оның әкімшілік орталығы ретінде белгіленді, округ құрамында Светлогорск қалалық елді мекені сияқты үш қалалық елді мекен құрылды. 2018 жылы қалалық елді мекендер біріктірілді. 2019 жылы Светлогорск қаласына облыстық маңызы бар қала мәртебесі берілді. Бүгінде ол жағажайымен, көптеген шипажайларымен, клубтарымен және көңіл көтеру орындарымен танымал жазғы курорт қаласы болып табылады. Бұл Пруссияның мұрасы мен сәулеті ең жақсы сақталған бұрынғы советтік қалалардың бірі, Кенигсберг және басқа да елді мекендерде болған қиратудан аман қалды.
In the early 19th century, the place became fashionable among German vacationers. Since access to the sea was hampered by a sand dune, the picturesque corners of the lake were the place of residence and recreation. A tavern was opened near the mill, new villas and boarding houses were built. On June 24, 1820, it was officially recognized as a spa town. During his visit to Rauschen in 1840, King Frederick William IV of Prussia ordered the sea embankment to be beautified. From 1871, it was part of the German Empire. The popularity of the town as a resort has grown significantly since 1900, when a railway was built from Königsberg to Rauschen / Orth station, extended in 1906 to Rauschen / Dune station, which made the resort more accessible for many residents of Königsberg. The city’s development as a resort was enhanced when the equestrian society built a hippodrome. The town began to divide into the lower section near the lake, and the upper section (40–50 m higher) by the sea. The upper village was approximately 60 m above sea level. In 1912 a funicular was built: a 90 meter inclined railroad to transport patrons to the sea and back. In 1908, the resort was further enhanced by improving the beach areas with a wooden promenade built on the seashore on stilts, with several serpentine descents accessing the walkway. Otto Nicolai, Wilhelm von Humboldt, Käthe Kollwitz and Thomas Mann were among the celebrities who stayed there. In the early years of the 20th century, private individuals launched an intensive construction in Rauschen of country houses, villas and boarding houses , especially in the upper part of the resort. The architecture of these buildings included half timbered, neo Gothic, and fashionable historicism, and added to the beauty of the resort. In 1928, the villa of the architect Goering (namesake of the Reichsmarschall) was built in the center of Rauschen, becoming a kind of symbol of the city. In 1900 1908, a tower of a hydrotherapy was erected in the style of national romanticism. In addition to water treatment, sea, carbon dioxide and other baths, the sanatorium institutions of the city practiced mud, electric light treatment and therapeutic massage. Under the helmet shaped roof of the tower there was an observation deck for viewing the countryside. Some buildings of the city were built by a charitable society, which consisted of local and visiting entrepreneurs and a wealthy part of the intelligentsia. They built, for example, a home for elderly teachers and a church erected in 1903 1907. The church was consecrated on July 7, 1907, it was built according to the project of architects Vihman and Kukuk in the neo Romanesque style with elements of Art Nouveau. The attraction of the church was a carved wooden altar. Since 1841, this charitable society, together with the resort residents, has been printing the newspaper "Hospitable Raushenets". During the First World War, Rauschen became a "branch" of the German military department — civilians were almost displaced by German officers who were being treated and were recuperating. d
On 14 April 1945, Rauschen was conquered by the Soviet Union in the course of World War II. It became a part of Kaliningrad Oblast and on 17 June 1947 was given its present name of Svetlogorsk. On 16 May 1972, a tragedy occurred when an Antonov An 24 crashed into the Svetlogorsk kindergarten, killing 33 people. In 1994, an urban district was formed, which also included the village of Yantarny and the Primorye settlement Council. The boundaries of the district were clarified in 1999. In 2007, the Svetlogorsk city district was granted the status of a municipal district, and Svetlogorsk was defined as its administrative center, three urban settlements were formed as part of the district, including the urban settlement of the city of Svetlogorsk. In 2018, the urban settlements were merged. In 2019, Svetlogorsk was awarded the status of a city of regional significance. Today, it is a moderately popular summer resort town thanks to its beachfront and many spas, clubs, and attractions. It has arguably the best preserved Prussian heritage and architecture amongst former Soviet towns that were once Prussian and was spared the destruction suffered by Königsberg and other settlements in World War II.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-территориялық бөлініс жүйесінде Светлогорск Светлогорск ауданының әкімшілік орталығы есептеледі. Әкімшілік бірлік ретінде, ол Светлогорск ауданы құрамына аудандық маңызы бар Светлогорск қаласы ретінде кіреді.
Су мұнарасы
Су мұнарасы 20 ғасырдың басында пруссиялық архитектор Отто Куккуктың жобасы бойынша темірбетон конструкциялардан салынған. Ол кездегі Раушеннің ең биік құрылысы болған 25 метрлік мұнара қала орталығының кеңістігін ұйымдастырудың орталық нүктесіне, бір түрі "қалалық үйге" айналды. Ауруханаға су резервуардан келген, онда бұрын теңізден тікелей сорғыланған. Жылы ванналар негізінен, тік беткейден өздігінен суға түсе алмайтын науқастарға арналған.
Зодиакты күн сағаты
Диаметрі 10,1 метр болатын Зодиак күн сағаты. Бұл жұмыс мүсінші Николай Павлович Фроловтың жетекшілігімен авторлар тобы тарапынан жасалды. Ол 1974 жылы Светлогорск қаласындағы жағалауда композициясының ерекшелігі мен уақытты дәл көрсетуі үшін орнатылды.
Нимфа
Жас нимфаның мүсіні Светлогорск қаласының есте қаларлық символы болып табылады. Мүсін жағажай саябағында орналасқан, қала орталығынан созылатын ұзын баспалдақтан төмен көл жағасына түсетін жолды әсемдейді. Бұл мүсінді Герман Бранч жасаған, "Нимфа" деп аталады. Мүсіннің авторы – 10 жылдан астам уақыт Отрадное ауылында тұрып жұмыс істеген танымал неміс мүсіншісі Герман Брахерт.
Саякат
1 км-ден астам ұзындығы бар саяжайдың жағасы ерекше мүсін композицияларымен әсемделген: балықтармен қоршалған теңіз қызының қола мүсіні және күлгін түсті мозаикалық толқындардың үстінде інжу-маржан қабықшасында жатқан жалаңаш нимфа мүсіні. Мүсін нысандарының арасын күн мен жаңбырдан қорғайтын жартылай дөңгелек шатырлы орындықтармен толтырылған: мұнда Wi-Fi арқылы тегін интернетке қол жеткізуге болады.
Жабақ ханшайымы
Суретші Олег Мелехов жасаған "Құрбақа ханшайым" мүсіні – қазіргі заман қаласының символы. Теміржол вокзалының жанындағы саябақта, құрбақа түрінде бейнеленген әдемі әрі нәзік әйел мүсіні орнатылған. "Құрбақа ханшайым" – махаббаттың сұлулығын көріп, іллюзиялар әлемінен шыққан адамның жанындағы керемет өзгерістерді бейнелейді. Бұл мүсін, жас қыздың икемділігі арқылы көрсетілген, тоқтаусыз қозғалыстың символы. Светлогорск үшін бұл мүсін – қайта жаралудың символы, қаланың өміріндегі жаңа кезең.
Тыныш көл
Алғашқы демалысшылар мұндағы жұмсақ емдік климат үшін келді және Муллентейх тоғанының жағалауында қоныстанды – қазіргі Тихо көлі. Олар жергілікті балықшылардың үйлерінде тұрып, табиғаттан ләззат алып, кейде теңіз суына жету үшін құм төбелеріне шығатын. 19 ғасырдың ортасында көлдің жанында алғашқы қонақ үй мен кафе ашылды, жақын арада қазіргі қала орталығын салу басталды, онда барлық инфрақұрылым біртіндеп көшірілді. Ал көл таза ауасымен және жағалау бойындағы бай өсімдіктерімен тыныш, көшпенді бұрыш болып қала берді.
Тарихтың дөңгелегі
Светлогорск қаласында 2014 жылдың 1 ақпанында "Тарих доңғалағы" көрме-музейі ашылды, қала тарихына арналған "Раушен Светлогорск" тұрақты көрмесі бар. Көрмеде мәдени және тұрмыстық заттар, сирек фотосуреттер және Самбия түбегіндегі осы әдемі жерде өмір сүрген, еңбек еткен және сүйген адамдардың өмірі, демалысы, қолөнері туралы баяндайтын басқа да экспонаттар ұсынылған.
Кабельді көлік
Светлогорск канат жолы – бұл курорт қаласының маңызды символдарының бірі. Оның көмегімен құмды жағажайдан қаланың негізгі инфрақұрылымы орналасқан төбелерге көтерілуге болады. Жас және дені сау адамдар үшін бұл көңіл көтеру болса, егде жастағы, науқас немесе шаршаған адамдар үшін қажеттілік, себебі Светлогорскідегі биіктік айырмасы 40 метрге жетеді, төмен түсу және көтерілу өте тік. Фуникулер 175 метрлік қашықтықты бір бағытта 5 минутта жүріп өтеді, сондықтан жолаушылар әдемі суреттер түсіруге немесе жасылға толы қалаға қарап ләззат алуға мүмкіндік алады. Кабиналар жабық, әрқайсысы 160 килограммға дейін салмақты көтере алады. Көбінесе кіреберісте кезек болады, сондықтан шамамен 15 минут күтуге дайын болу керек.
Көлік
Светлогорск қаласында Калининград темір жолының Светлогорск 1 және Светлогорск 2 станциялары орналасқан. Бұл станциялар Калининград – Переславское – Пионерский – Светлогорск 1 – Светлогорск 2 тікелей желісінің және Калининград – Зеленоградск – Пионерский – Светлогорск 1 – Светлогорск 2 рокадная желісінің екі темір жол тармағына жатады. Светлогорск танымалдылығының шарына жеткен 1980-жылдары жаз айларында күн сайын Калининградтан Светлогорскке және кері бағытта толық құрамды пойыздар жүретін, олар әр 20 минут сайын орташа есеппен 45 минутта жететін, билет құны 35 копейка болатын. Бір айлық жол жүру билеті – 2 рубль 20 копейка. Содан кейін көптеген Калининград тұрғындары ай сайынғы жол жүру билетін сатып алып, жазғы демалыс күндері ғана емес, сонымен қатар жұмыстан кейін де теңізге баратын: кешке бірнеше сағат күнге шағылысып, суға түсуге. 2013 жылы жазда Калининградтан (Оңтүстік темір жол станциясы) Светлогорскке және кері бағытта күніне тек тоғыз 4-6 вагондық пойыз жүрді, олар орташа есеппен 1 сағатта жететін. Светлогорск – Зеленоградск – Калининград пойызы күніне бір рет жүреді. Бұл жоғары сапалы және әртүрлі жағажай демалысын ұнататындарға қосымша мүмкіндіктер береді. Светлогорск 2 теміржол станциясының жанында автобус аялдамасы бар, одан Калининградқа, Отрадноеге автобустар жүреді. 2008 жылдың тамызында Приморский айналма тасжолының құрылысы басталды, бұл Светлогорсктан Храброво әуежайына дейінгі жолды шамамен 30 км-ге дейін қысқартты. 2012 жылы Приморский айналымы Светлогорскіге дейін аяқталды және Пионерскоеге тармағы бар. Приморский айналымының Амбер бағытындағы құрылысын жалғастыру тоқтатылды. Приморский айналымын іске қосу өте қауіпті жол ретінде танымал болған Светлогорск – Переславское – Калининград ескі неміс тасжолын босатуға мүмкіндік берді. Тасжолдың ұзындығы сәл ұзарғанына қарамастан, жаңа жолда 45 шақырым, ескі жолда 35 шақырым болса да, рұқсат етілген жылдамдық 110 км/сағ. болып, Калининградқа дейінгі сапар уақытын қысқартады. Әр бағытта екі жолақ және қарсы бағыттағы қозғалыстың бөлек болуы Приморский айналымын жүргізушілер мен жолаушылар үшін әлдеқайда қауіпсіз және жайлы етеді. Қала автобуспен Калининград, Балтық, Зеленоград және Храброво халықаралық әуежайымен байланысты.
Халықаралық қатынастар
Светлогорск – Циттаслоу мүшесі.