Кіріспе

Риджвейдің рельсі (Rallus obsoletus) – Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауында, Сан-Франциско шығанағы аймағынан Бая-Калифорнияның оңтүстігіне дейін, сондай-ақ Калифорния шығанағының кейбір аймақтарында таралған құс түрі. Ол Rallidae рельдер тұқымдасына жатады, тауықтай шағын құс, тұзды сулы батпақтарда мекендейді және көбінесе ұшпайды. Атауы американдық орнитолог Роберт Риджвейдің құрметіне берілген. Бұл түр қалың рельске (clapper rail) жақын, және бұрынғыда оның кіші түрі саналған. Оның ұзын, төмен қарай иілген мүсігі, сұрғылт қоңыр түсі, ақшыл кеудесі және айқын ақ жотасы бар. Көбінесе түнде және кездесу кезінде белсенді болады.

Тіршілік ету ортасы

Риджвейдің теміржолы сазды топырақ пен биік өсімдік аймақтары арасындағы шекаралық зонада және тасқын су ағындарының шұңқырларында тамақтанады. Оның бағалайтын тағамы – мұзгүлдер, моллюскалар, бунақденелілер, құрлы қабықты ұлулар, құрттар және ұсақ балықтар. Құс тек батпақтарда немесе өте жақын суларда тамақтанады, мұнда жоғары бойлы өсімдіктер тасқын кезінде қорғаныш береді. Мұндай жоғары су деңгейінде ол егеуқұйрықтарға да шабуыл жасайды және өлген балықтарды жейді. Риджвейдің теміржолының ең ірі популяциясы Сан-Франциско шығанағында орналасқан, онда шамамен 1100 дарабас мекендейді. Дегенмен, бұрынғыда оның географиялық ареалы Сан-Франциско шығанағының 90 пайызынан астам бөлігін қамтыған. Сан-Франциско шығанағы маңында осы түрдің жиі кездесетін басқа да жерлері: Напа-Сонома батпағы, Милл-Вэллидегі Ботин батпағы, Сан-Рафаэльдегі Галлинас ағысы, Оклендтегі Ароухед батпағы және Деймон батпағы, Пало-Альто шығанақтары, Маунтин-Вьюдегі Чарльстон шұңқыры, Сан-Матеодағы Тюльба шұңқыры және Белмонт шұңқыры. Жасыру үшін Риджвейдің теміржолы қызанақ пен шөптекті өсімдіктер басымдығымен сипатталатын сулы жерлерді немесе осы екі өсімдікпен қатар қамыс өсетін тұзды сулы жерлерді іздейді. Оған тұщы су қажеттігі анық емес. Жағалау сулы жерлерде көшпелі болмаса да, бұл түр тамыздың соңынан қазан айына дейін жас дараларын тұщы сулы сулы жерлерге тарату арқылы көбейеді. Риджвейдің теміржолы салыстырмалы түрде бұзылған жерлерде немесе олардың жанында тамақтанатыны байқалды, бұл тіпті шағын батпақ аймақтарын қорғаудың маңыздылығын көрсетеді. Мысалы, бұл түр Сан-Матеодағы Тюльба шұңқырының ішіндегі кішкентай сазды аймақта тамақтанатыны анықталды, бұл Белмонттағы ең жақын белгілі көбейту орнынан үш шақырым қашықтықта орналасқан.

Тамақтандыру және экология

Риджвейдің барлық нәрсені жейтін рельсі көптеген нәрселерді жейді, оның ішінде ұлуларды, қабылдақтарды, мидияларды және кейде кішкентай кеміргіштер мен құстарды. Бұтақтан жасалған ұясы төмен орналасады, кейде өсімдік тамырларының арасында болады, ал күлгін дақты, сары түсті жұмыртқалар салынады. Жұмыртқалар 4-тен 14-ке дейін салынады, орташа жұмыртқа саны 7,6. Инкубация кезеңі 18-ден 29 күнге дейін соқады, ал жұмыртқадан жауылтау көрсеткіші 38% құрайды, бұл Калифорнияның оңтүстігіне тән, ұқсас жеңіл аяқты рельске қарағанда төмен көрсеткіш. Инкубация еркек және әйел Риджвей рельсі екеуінің арасында бөліседі. R. o. levipes, жеңіл аяқты рельс – АҚШ федералды және Калифорния штатының қорғауға алынған, Санта-Барбара округінен Мексиканың Тынық мұхиты жағалауының солтүстігіне дейін таралған, жойылуға жақын тұрған түршесі. R. o. yumanensis, Юма рельсі, оңтүстік-шығыс Калифорния және оңтүстік Аризонадан солтүстік-батыс Мексикаға дейін. R. o. beldingi, Бельдинг рельсі, Оңтүстік Баха Калифорния.