Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық лексикограф және радио тұлға (1943–2019)
Irish lexicographer and radio personality (1943–2019)
Теренс Долан (8 сәуір 1943 – 20 сәуір 2019) – ирландиялық лексикограф және радио тұлға. Ол Дублин университетінің ағылшын тілі мен драма мектебінде көне және орта ағылшын тілінің профессоры болды. Ол мектептің ғылыми-зерттеу координаторы және Hiberno English Archive веб-сайтының директоры қызметін атқарды. Ол Newstalk 106 радиосындағы Сеан Монкриффтің шоуына (дүйсенбі күндері) апта сайын қатысты. Оның эфирдегі жазбалары Newstalk веб-сайтында қолжетімді.
Terence Dolan (8 April 1943 – 20 April 2019) was an Irish lexicographer and radio personality. He was professor of Old and Middle English in the School of English and Drama at University College Dublin. He acted as the School's Research Co ordinator, and was the director of the Hiberno English Archive website. He appeared weekly on Seán Moncrieff's radio show (Mondays) on Newstalk 106. Podcasts of his appearances are available from Newstalk's website.
Өмір
Долан Лондонда ирландтық ата-аналардың отбасында дүниеге келді, екеуі де Каван графтығынан шыққан. Бұрын Оксфордтағы Король колледжінің Гастингс аға ғалымы болған. Ол екі рет Вирджиния штатының Ричмонд университетінде Ұлттық гуманитарлық ғылымдар қорының ерекше қонақ профессоры болды (1986 және 1992 жылдары). Ол Дублиндегі халықаралық Джеймс Джойс жазғы мектебінің директоры болды. Ол, әсіресе, Ирландияда қолданылатын ағылшын тілінің толық суреттемесін берумен көзге түскен Hiberno-English сөздігімен танымал.
Dolan was born in London of Irish parents, both of whom hailed from County Cavan. He was formerly a Hastings Senior Scholar of The Queen's College, Oxford. He was twice the National Endowment for the Humanities Distinguished Visiting Professor of the Humanities, University of Richmond, Virginia (in 1986 and 1992). He was a director of the international James Joyce summer school, Dublin. He is perhaps best known for his Dictionary of Hiberno English which gives a comprehensive account of the English language as it is spoken in Ireland.
Ауру және өлім
2008 жылдың ақпан айында Долан инсульт алды және қалпына келу кезеңі басталды. Ол 2008 жылдың 15 желтоқсанында Таллахт ауруханасынан шықты. Ол Шон Монкриффпен осы оқиғасы туралы, сондай-ақ медициналық терминдердің пайда болу тарихы және инсультты бастан өткеру мен одан кейінгі қалпына келу туралы кітап жазу туралы сөйлесті. Ол 2019 жылдың 20 сәуірінде қайтыс болды.
Dolan suffered a stroke in February 2008, and began a period of recuperation. He left Tallaght Hospital on 15 December 2008. He talked to Seán Moncrieff's about this experience, and also about the origins of medical words and about writing a book about the first hand experience of having a stroke and the recovery. He died on 20 April 2019.
Ғылыми қызығушылықтары
Долан ортағасырлық ағылшын әдебиеті, ирландиялық ағылшын тілі, лексикография және Джеймс Джойс салаларында зерттеулер жүргізді.
Dolan performed research in medieval English literature, Hiberno English, lexicography, and James Joyce.
Таңдалған жарияланымдар
Долан, Т. П., 1998 жыл. Hiberno English сөздігі: Ирланд тіліндегі ағылшын тілінің қолданылуы. Дублин: Gill & Macmillan, 1999 (қағазды мұқаба). Долан, Т. П., 2004 жыл. «Ең жақсы ағылшын тілі Төменгі Драмкондрада сөйлене ме?» «Жаңа және күрделі сезім: Джойстің «Дублиндері» туралы эсселер» (ред.) Оона Фроули, 1–9. Дублин: Lilliput Press. Долан, Т. П., «Hiberno English сөздігінің құрастырылуы» туралы шолу: 2002 жылғы Лексикография жөніндегі симпозиум материалдары, Копенгаген университеті. Долан, Т. П., 2003 жыл. «Ирланд контекстінде ағылшын тілі» «Мыңжылдық эсселер» (ред. Михайл Кронин). Долан, Т. П., 2002 жыл. «Ирландия Республикасындағы тіл саясаты» «Тілді жоспарлау және білім беру» (ред. J. M. Kirk & D. P. Ó Baoill) Белфаст, 144–156. Долан, Т. П., 2002 жыл. «Деволюция және мәдени саясат: Ирландия Республикасынан көрініс», «Ирландия (Ульстер) Шотландия: Тұжырымдамалар, контексттер, салыстырулар» (ред. E. Longley, E. Hughes, & D. O’Rawe) Белфаст, 50–53. Долан, Т. П., 2003 жыл. «Джойстың ұрлануы», James Joyce Bloomsday Magazine, 33–35. Долан, Т. П., 1999 жыл. «Ирландияда жазу», «Орта ғасырлық ағылшын әдебиетінің Кембридж тарихы» (ред. David Wallace). Кембридж университетінің баспасы, 208–228. Долан, Т. П. (ред.). 1990 жыл. «Ирландтықтардың ағылшын тілі». Арнайы шығарылым: The Irish University Review, 20 том, 1 нөмір. Долан, Т. П. & Diarmuid O Muirthile, 1996 жыл. Форт және Барги диалектісі, Уэксфорд графтығы, Ирландия. Дублин: Four Courts Press. Долан, Т. П., 1991 жыл. «Улисс тілінде», «Джойстің «Улисс» туындысын зерттеулер» (ред. Jacqueline Genet—Elisabeth Hellegouarc'h), 131–142. Caen: G. D. R. d'Etudes anglo irlandaises, Université de Caen. Долан, Т. П., 1990 жыл. «Дублиндерлердің тілі», «Джеймс Джойс: Суретші және лабиринт» (ред. Augustine Martin), 25–40. Лондон: Ryan Publishing. Долан, Т. П., 1985 жыл. «Шон О’Кейсидің Hiberno English тілін қолдануы», «Irland: Gesellschaft und Kultur IV» (ред. D. Siegmund Schultze), 108–115. Halle Wittenberg: Martin Luther Universität. Долан, Т. П., 1991 жыл. «Норман Ирландиясының әдебиеті», «The Field Day Anthology of Irish Writing» (ред. Seamus Deane), 1 том, Дерри: Field Day Publications. Долан, Т. П., 1994 жыл. «Самуэль Беккеттің Hiberno English тілін драматургиялық қолдануы», Irish University Review, 14, 45–56.
Dolan, T. P., 1998. A Dictionary of Hiberno English: The Irish Use of English. Dublin: Gill & Macmillan, 1999 (paperback). Dolan, T. P., 2004. 'Is the Best English Spoken in Lower Drumcondra? ', in A New & Complex Sensation: Essays on Joyce's Dubliners (ed.) Oona Frawley, 1–9, Dublin: Lilliput Press. Dolan, T. P., The Compilation of A Dictionary of Hiberno English Reviewed: Proceedings of the 2002 Symposium on Lexicography, University of Copenhagen. Dolan, T. P., 2003. 'The English Language in an Irish Context' in Millennium Essays (ed. Michaeil Cronin). Dolan, T. P., 2002. ‘Language Policy in the Republic of Ireland’ in Language Planning and Education (eds. J. M. Kirk & D. P. Ó Baoill) Belfast 144–156. Dolan, T. P., 2002. ‘Devolution and Cultural Policy: A View from the Republic of Ireland’, in Ireland (Ulster) Scotland: Concepts, Contexts, Comparisons (eds. E. Longley, E. Hughes, & D. O’Rawe) Belfast, 50–53. Dolan, T. P., 2003, 'The Theft of Joyce', James Joyce Bloomsday Magazine 33–35. Dolan, T. P., 1999. 'Writing in Ireland', in The Cambridge History of Medieval English Literature (ed. David Wallace). Cambridge University Press, 208–228. Dolan, T. P. (ed.). 1990. 'The English of the Irish'. Special Issue: The Irish University Review, vol. 20, no. 1. Dolan T. P. & Diarmuid O Muirthile, 1996. The Dialect of Forth and Bargy, Co. Wexford, Ireland. Dublin: Four Courts Press. Dolan, T. P., 1991. 'Language in Ulysses' in Studies on Joyce's Ulysses. Jacqueline Genet—Elisabeth Hellegouarc'h (eds.). 131–142. Caen: G. D. R. d'Etudes anglo irlandaises, Université de Caen. Dolan, T. P., 1990. 'The Language of Dubliners' in James Joyce: The Artist and the Labyrinth. Augustine Martin (ed. ), 25–40. London: Ryan Publishing. Dolan, T. P., 1985. 'Sean O'Casey's Use of Hiberno English' in Irland: Gesellschaft und Kultur IV. D. Siegmund Schultze (ed.). 108–115. Halle Wittenberg: Martin Luther Universität. Dolan, T. P., 1991. 'The Literature of Norman Ireland' in The Field Day Anthology of Irish Writing. Seamus Deane (ed. ), vol. 1, Derry: Field Day Publications. Dolan T. P., 1994. 'Samuel Beckett's Dramatic Use of Hiberno English', Irish University Review, 14, 45–56.
Радиода сөз сөйлеуі
2002 – RTÉ радио сериясының жүргізушісі: "Talking Proper: Ирландиялықтардың ағылшын тілі". 2002 – RTÉ радио сериясы "The Odd Word" авторы. 2002 – "Hiberno English Lexicography", Йоэнсуу университеті, Финляндия. 2002 – "Hiberno English in Translation", Сан-Паулу университеті, Бразилия. 2002 – "Hiberno English сөздігін құрастыру" тақырыбындағы зерттеу, Копенгаген университеті. 2002 – "Глобалдану және иммиграция контекстінде Hiberno English", Росс институты, Ист-Хэмптон, Нью-Йорк. 2002 – "Ирландия Республикасындағы тіл саясаты", Queen's University, Белфаст. 1999 – "Dictionary Joyce: Джойс және лексикография", Джеймс Джойс орталығы, Дублин. 1998 – "Hiberno English сөздігін құрастыру", Потсдам университеті. 1996 – Еуропалық Комиссияның аударма қызметі үшін, Брюссель және Люксембургте. "Ирландтар неге және қалай ағылшын тілінде сөйлейді" (Ирландияның Еуропалық Комиссия төрағалығын мерекелеуге арналған). 1992 – "Ағылшын және ирланд тілдерінің бәсекелестігі", Джефферсон Смурфит стипендиялық лекциясы, Миссури Ролла университеті.
2002–Presenter, RTÉ Radio Series: 'Talking Proper: The English of the Irish'. 2002 – Contributor, RTÉ Radio Series, 'The Odd Word'. 2002 – 'Hiberno English Lexicography', University of Joensuu, Finland. 2002 – 'Hiberno English in Translation', University of São Paulo, Brazil. 2002 – 'The Compilation of A Dictionary of Hiberno English Reviewed' University of Copenhagen. 2002 – 'Hiberno English in the Context of Globalisation and Immigration', Ross Institute, East Hampton, New York. 2002 – 'Language Policy in the Republic of Ireland', Queen's University, Belfast. 1999 – 'Dictionary Joyce: Joyce and Lexicography', James Joyce Centre, Dublin. 1998 – 'The Compilation of a Dictionary of Hiberno English', University of Potsdam. 1996 – For the Translation Service of the European Commission, in Brussels and Luxembourg. 'Why and How the Irish Speak English' ( to mark Ireland's Presidency of the European Commission ). 1992 – 'English and Irish in Competition', Jefferson Smurfit Fellowship Lecture, University of Missouri Rolla.