Шотландиядағы Кроуфорд қамалының тарихы

Кіріспе

Оңтүстік Ланнаркширдегі қамал, Шотландия, Ұлыбритания

Шотландиядағы қамал – Кроуфорд қамалы, көбінесе қираған күйде, Клайд өзенінің солтүстік жағалауында, Кроуфордтың шамамен солтүстігінде, Оңтүстік Ланнаркшир, Шотландияда орналасқан. Бұл қираған орын бұрынғы мот және бейли қорғау құрылысының үстінде салынған. Қамал бұрынғы иелері Линдсей әулетінің атымен Линдсей мұнарасы деп те аталады. Қамалдың стратегиялық маңызды орны, Клайд-Арк аймағында, Англиядан Жоғарғы Клайд аңғарына бағытталған стратегиялық маңызды Меннок асуын қорғайды.

Тарих

Археологиялық қазбалар сарайдың солтүстік-батысында римдік бекініс болғанын көрсетті, онда шамамен 300 сарбаздық гарнизон 80 және 170 жылдары аралығында орналасқан. Бұл орын сол кездегі Оңтүстік Шотландиядағы ең ірі және беделді Кроуфорд барониясының әкімшілік орталығы болды. Барония 1100 жылға дейін құрылған, сол кездегі жазбаларда Свейн Кроуфорд лорды ретінде тіркелген. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Тор, Трент лорды және Эдинбургшир шерифі Кроуфорд лорды болып тағайындалды. Кроуфорд қамалы 1175 жылға дейін салынған, ал бұрын Тор немесе Тордың әкесі Свейн оны топырақ және ағаштан тұрғызған болуы мүмкін. Линдсей әулеті 1154 жыл шамасында Уильям Линдсей Тордың кіші қызына, Свейннің немересіне үйленген кезде Кроуфорд барониясын мұраға алды, немесе Тордың 1165 жыл шамасында қайтыс болуынан кейін. 1175 жылға дейін тас қамалды Уильям Линдсей салған болуы мүмкін. Ол 1185-1190 жылдар аралығында Кроуфорд лорды ретінде тіркелген. Кроуфорд қамалы Кроуфорд ауданында орналасқан. Ерте заманнан бастап Медоуфлаттың Кармайкл тайпасы қамалдың мұрагерлік констебльдері болып қызмет етті және осы лауазымды кезекті иелері сақтап келді. 1398 жылы Роберт II Дэвид Линдсейге Кроуфорд графының титулын берді, ол 23 сәуір 1390 жылы Лондон көпірінде ағылшын бароны Уэллспен болған жекпе-жекте көрсеткен батылдығы үшін үлкен мақтау алды. Уэллс, Англияның чемпионы ретінде, Эдинбургтегі банкетте және шамадан тыс ішімдік ішкеннен кейін, былай деп мәлімдеді: "Сөздерге орын жоқ; егер сіз ағылшынның ерліктері мен батырлықтарын білмесеңіз, маған күн мен орынды белгілеңіз, сонда сіз өзіңіз көресіз". 1488 жылы Джеймс IV таққа отырғанда Кроуфорд барониясы жас ханзаданың әкесі Джеймс III-ге қарсы көтерілісін қолдағандықтары үшін Арчибальд Дугласқа, 5-ші Ангус графына берілді. Ангус графтары 1578 жылға дейін қамалды иеленді, содан кейін олардың иеліктері жас Джеймс V-тің қолынан кетті. Джеймс 1542 жылы қайтыс болғанға дейін Кроуфордты аң аулау резиденциясы ретінде пайдаланды. Оның сүйіктісі Элизабет Кармайкл мұрагерлік констебльдің қызы болды. Ол Джон Стюарттың, Кольдингэмнің комендаторының анасы болды. Джеймс V және Мэри Гиз 1541 жылдың шілдесінде Кроуфордқа келді, қамалдағы жатақханаларын безендіру үшін гобелендер әкелді. Кроуфорд капитанының ұлы Джордж Кармайкл королеваға үш унция шотланд алтынын сыйлады. 1542 жылдан кейін барония Ангус графтарына қайтарылды, ал Медоуфлаттың Кармайклдарының басқаруы 1595 жылы аяқталды. 1633 жылы 11-ші граф Дуглас маркизі болып жарияланды, және қамал осыдан кейін қайта салынған болуы мүмкін. Кейін қамал 18 ғасырда сэр Джордж Кольбрукке сатылмас бұрын Гамильтон герцогінің қолына өтті. Ферма ретінде пайдаланғаннан кейін, ғимарат 18 ғасырдың соңында тасталып, оның көп бөлігі қазіргі Кроуфорд фермасын салу үшін қайта пайдаланылды. Қамалдың батыс және оңтүстік қабырғаларына орнатылған гербтері бар төрт тас тақташа, олардың бірінде 1648 жыл көрсетілген.

Archaeological excavations to the north west of the castle have shown that a Roman fort, with a garrison of perhaps 300, existed at this site between 80 AD and 170 AD. This site was the administrative centre for the Barony of Crawford, at that time the largest and most influential barony in southern Scotland. The Barony was established before 1100 when records of the period show Sveinn as Lord of Crawford. Upon his death, his son Thor, Lord of Tranent and the Sheriff of Edinburghshire, is recorded as Lord of Crawford. Crawford Castle was in existence by 1175, and was probably built as an earthwork and timber castle some time before this by Thor, or indeed by Thor's father Sveinn. The Lindsay family inherited the barony of Crawford when William Lindsay married ca. 1154 the younger daughter of Thor, and granddaughter of Sveinn, Lord of Crawford or following the death of Thor in about 1165. It was probably William Lindsay who built the stone castle by 1175. He is recorded as Lord of Crawford by 1185x1190. Crawford Castle is located in Crawford Parish. From an early date, the Clan Carmichael of Meadowflatt acted as hereditary constables of the castle, retaining this post under successive owners. In 1398, Robert II granted the title of Earl of Crawford to David Lindsay, who had won great praise on St George’s Day, 23 April 1390 for bravery in a duel with the Englishman Baron Welles on London Bridge after Welles, as Champion of England, at a banquet in Edinburgh and presumably after too much alcohol, issued the challenge: "Let words have no place; if ye know not the Chivalry and Valiant deeds of Englishmen; appoint me a day and a place where ye list, and ye shall have experience." At the accession of James IV in 1488 the barony of Crawford was transferred to Archibald Douglas, 5th Earl of Angus for supporting the young prince's rebellion against his father James III. The Earls of Angus held the castle until 1578, when their estates were forfeited by the young James V. James used Crawford as a hunting lodge until his own death in 1542. His mistress, Elizabeth Carmichael, was the daughter of the hereditary constable. She was the mother of John Stewart, Commendator of Coldingham. James V and Mary of Guise came to Crawford in July 1541 bringing tapestry to furnish their lodging at the castle. George Carmichael, son of the Captain of Crawford, presented three ounces of Scottish gold to the queen. After 1542 the barony was returned to the Earls of Angus, the keepership of the Carmichaels of Meadowflatt coming to an end in 1595. In 1633 the 11th earl was created Marquess of Douglas, and the castle was probably rebuilt after this date. The castle then passed to the Duke of Hamilton, before being sold to Sir George Colebrooke in the 18th century. After a period of use as a farmhouse, the building was abandoned at the end of the 18th century, and much of the stone reused to build the present Crawford Castle Farm. Four stone tablets bearing coats of arms, one with the date 1648, are built into the west and south walls of the Castle Crawford House.

Қалдықтар

Кроуфорд қамалының ертедегі жер жұмыстары шамамен 5 метр биіктіктегі мотты, оны айнала қоршаған арық және оңтүстік-батысқа қарай 45 метрге 33 метрлік қамал қамтиды. Моттада 20 метрлік шаршы алаңды қоршаған қабырғаның қалдықтары бар. Бұл алаңның бұрыштарында дөңгелек мұнаралар болған болуы мүмкін, олар 16 немесе 17 ғасырдың басына жатады. Қамалдағы оңтүстік-батыс жағындағы бірнеше ғимараттар да шамамен сол кезде салынған. Бұл мұнара тәрізді құрылыс үш қабаттан және мансардадан тұрады, сондай-ақ күмбезделген жертөлесі және іргелі каминге ие. Оңтүстік-шығысқа қарай 17 ғасырда екінші қанат қосылды, ол үлкен терезелері бар кеңірек жайларды ұсынды. Шығыс қабырғасындағы айқын арка тәрізді ойыс осы жердегі негізгі құрылымнан шығатын бір қабатты ғимарат болғанын көрсетеді. Қазіргі қалдықтардың көп бөлігі 17 ғасырда Дуглас маркизінің салған жаңа құрылысына жатады. Кроуфорд қамалы 1913 жылғы Ежелгі ескерткіштерді біріктіру және түзету туралы заңға сәйкес Мемлекеттік құрылыс және жұмыс министрі жариялаған ескерткіштер тізіміне енгізілген. Қазір ол қорғалатын тарихи ескерткіш. Шотландияның ежелгі және тарихи ескерткіштер жөніндегі Корольдік комиссиясы бұл орынды қамал немесе мот деп тіркеген.