Кіріспе

1965 жылы Генри Костердің түсірген фильмі. «Қымбатты Брижитта» – Джеймс Стюарттың басты рөлде ойнаған, ал Генри Костердің режиссерлік еткен 1965 жылғы американдық DeLuxe Color CinemaScope отбасылық комедиясы.

Сюжет

Роберт Лиф – американдық колледж профессоры, поэзия және өнер саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған. Роберт пен Вина екеуі де өнерге берілген және балалары Пандора мен Эразмға өнерлік дағдыларды дамытуға көмектеседі. Лифтер отбасы Сан-Францискодағы қайықта тұрады. Капитан Лифтерге қайықты сатып, олармен бірге тұрады; ол баяндама жасайды. Профессор Лиф сегіз жасар Эразмның дыбыс естімейтінін және түстерді ажырата алмайтынын білгенде қатты ренжіседі, өйткені ол отбасының өнерге ұмтылуларына қатыса алмайды. Сонымен қатар, Эразм математикалық дарынға ие. Профессор оның өмірінің тек бір бөлігі екенін түсінуін қалайды. Эразм келіседі, бірақ банктегі сандарды түзету арқылы өзі білмей, бұқаралық ақпарат құралдарының назарын өзіне аударады. Оның ата-анасы оның балалық өмірін қалыпты болсын деп қалайды, және оны психиатрмен сөйлесуге шешім қабылдайды. Эразм психиатрға математика жақсы екенін айтады, бірақ ол француз киножұлдызы Бриджит Бардоны жақсы көреді және оған махаббат хаттары жазады. Он сегіз жасар Пандора мен оның достары Эразмға математикадан үй тапсырмасын жасауға ақы төлейді (ол ақшаны Бриджитке хаттар жіберуге арналған әуе поштасына жұмсайды). Лифтер Эразмды университетке тестілеуге апарып, егер олар оған ақша төлесе, сынақтан өтуге келіседі. Ол компьютер есеп шығара алмай тұрып сұрақтарға дұрыс жауап береді, сондықтан қызметкерлер одан әрі тестілеуді талап етеді. Лифтер оған қалыпты балалық шағын сыйлағысы келеді, сонымен қатар Эразм кетуді қалайды. Деканның кеңсесіне шақырылған шериф профессорға Эразм өзінің дағдыларын университет кампусындағы жасырын тігілген ставкалар үшін ставкаларды есептеу үшін пайдаланғанын хабарлайды. Оны Кен Тейлор, Пэннидің жігіті, жеңімпазды таңдауға төлейтін. Профессор кінәлі деп айыпталып, жұмысынан кетіп, үйіне ашуланып қайтады. Ол Винамен бірге Кен мен Пэнниді сұраққа алады. Ақысын алғаннан кейін Эразм ата-анасына күн сайын жарыс туралы газеттерден оқып, жеңімпазды есептейтінін көрсетеді; Панни өзінің табысын маркаларға жұмсап жатқанын айтады. Қайғыға толы ата-анасы Эразмның адамдар үшін шанстарды шешуі әдепсіз және этикалық емес пе екендігін талқылап, бұл шын мәнінде дұрыс емес деген тұжырымға келеді. Профессор жұмыссыздыққа өтініш береді, оған екі апта күту керектігі айтылады. Эразм оған математика есептерін орындап жинаған ақшасын береді, сонда Панни жаңа кешкі көйлек кие алады. Олар оны сатып алып жатқанда, доктор Перегрин Апжонмен кездеседі, ол профессорға құрметпен қарады. Сол күні кешке профессор Эразмның психиатрынан оның ұлы Бриджит Бардоны жақсы көретінін білгенде қуанады, өйткені Эразм математикалық дағдыларына көп көңіл бөлінгеніне риза емес еді, ал бұл тұрақты қызығушылық. Апжон олардың Лиф қорын либералды өнер стипендияларын қаржыландыру үшін құрғандығын ұсынады. Профессор мен Вина бұл идеяны ұнатады. Сөйлесу барысында студенттер қайық үйіне қарай шеру жасап, профессордың жұмысқа оралуын талап етеді; ол қабылдап, Қорды жариялайды. Бірге сөйлесіп, Лифтер Эразмнан оның талантын осындай жақсы мақсатқа қаражат жинау үшін пайдалануға болатынын сұрауға әдепсіздік жасамайтындығын шешеді. Бриджит Эразмды Францияға қонаққа шақырады. Апжон Эразмның барғанын ұсынады, өйткені ол Қорды ілгерілетеді. Профессор онымен бірге жүреді; Апжон Лифтерге Қор қаражатымен ұшу шығындарына көмектеседі. Бриджиттің үйінде Эразм оған құлшыныспен қарап, едәуір сөйлеспей, автограф сұрап тұрады. Профессор оларды бірге суретке түсіреді, Эразм камераға емес, Бриджитке қарап тұрса да. Ол оған үй жануарларындағы пудльдің бір шөпшегін береді, және оны сүйкімді деп санайды. Қайтып оралғаннан кейін Эразм қаржы жинау үшін әртүрлі ставкаларды есептейді. Бір күні түнде ұйықтап бара жатып, ол "Фромаж" деп айтады, бұл ересектерді алтыншы жарыста "Француз ірімшігі" деген ұзын ұшты таңдап жатыр деп ойлауға мәжбүр етеді. Келесі күні жарыста ол оны таңдағанын жоққа шығарады. Француздық ірімшік жарыста жеңіске жетеді, ал отбасы қуанады. Профессор билеттерді ұстаған Апжонның трибунадан шығып кеткенін түсінеді. Апжон, ол шын мәнінде алаяқ және ақшамен қашып кетуді жоспарлап отыр, ол ақшаны жинап жатыр. Профессор оны тауып алады да, ақшалы қалтасын алып, ол қорға арналған деп мәлімдейді. Декан бұл мәлімдемені растайды. Баспасөзшілер әңгімеге құлақ асып, профессор, декана және қордың жаңа мүшелінің суретін түсіруді сұрайды.

Өндіріс

Роман 1963 жылы жарық көрді. Дисней фильмге құқықтарды сатып алып, Бинг Кросбиді басты рөлге бекітеді деген әңгімелер тарады. Бірақ құқықтарды 20th Century Fox сатып алды және жобаны Наннали Джонсонға, Генри Костерге және Джеймс Стюартқа тапсырды – олар «Мистер Хоббс демалысқа шығады» және «Оны ал, ол менікі» фильмдерін жасаған команда еді. Джонсон кейіннен фильмді «жасағысы келмегенін» айтты. «Мен онда жеткілікті материал жоқ деп ойладым, бірақ мен өзімді итермелеуге рұқсат бердім. Джимми жазсам, қол қояды, ал Джимми қол қойса, Костер жұмыс табады. Бәрі бір-біріне байланысты болды. Фильмге негіз болатын материал мүлдем болмады». Наннали Джонсон фильмнің алғашқы нұсқаларын жазғанмен, Хэл Кантер жұмысқа тартылды және ол ғана сценарий авторы ретінде көрсетілді. Кантердің айтуынша, Эд Уинн сомдаған капитанды грек хоры ретінде енгізу Генри Костердің идеясы болған. Джонсон Костердің бұл идеяны «Том Джонс» фильмінен алғанын айтты. Джонсон бұл тәсілді ұнатпады, себебі ол фильмге үйлеспейді деп ойлады және Костерге оны басқа сценаристпен жасауын өтінді. Ол Костерге: «Саған бір-екі сөзден тұратын әзілдерді жасайтын жақсы адам керек. Мен мұндай істемеймін, мен мұндайды жасай алмаймын». Костер Кантерді жалдағандықтан Джонсон фильмнен өзінің атын алып тастауды сұрады. Джонсон Стюартпен кездескенде, «ол мен атымды алып тастағанымды білмеді. Ол да фильмге риза болмады, бірақ енді ештеңе істеуге болмайтын еді». Бұл жаңадан ашылған 20th Century Fox студиясында түсірілген алғашқы фильмдердің бірі болды. Билли Мумиді Джеймс Стюарттың әйелі Глория Стюарт ұсынды, ол Муми қатысқан қосымша сабақтарды оқытқан. Джонсон кейіннен: «Генри ескі мектептің адамы еді, егер Джимми Стюарт фильмдердегі басты рөлде болмаса, ол одан әлдеқайда ертерек қалып қояр еді. Ол енді бітті деп қорқамын. Бірақ мен оны көрдім, жұмыссыз жоғалып кеткен ескі режиссерлерден гөрі қайғылы жағдай жоқ. Бұрын сценарист сценарий жазып, режиссерді жалдаған. Ал қазір көбінесе, егер Уилли Уайлер немесе Билли Уайлдер сияқты біреуді таба алмаса, сценаристтің өзі режиссерлік жасайды. Бұл менің ойымша, бұрынғы режиссерлердің көбі алаяқтар екенін көрсетеді». Фильм Фабианның ән айтудан бас тартып, актерлік мансабын бастағалы бері түскен алтыншы фильмі болды. Ол бұрын «Мистер Хоббс демалысқа шығады» фильмінде ойнаған. Ол актерлік құрамға шақырылғанға дейін ешқашан жарысқа бармаған, сондықтан рөлін зерттеу үшін жарысқа барып, ставка жасау жүйесін ойлап тапты. Бардо фильмде түсе ме, жоқ па деген күмән болды, бірақ ол келісім берді және оның сахналары үш күнде Парижде түсірілді.

Қабылдау

Fox деректеріне сәйкес, фильмтің өзін-өзі ақтауы үшін 4 500 000 долларлық табыс табу қажет еді, бірақ ол 2 920 000 доллар ғана тапты, демек, фильм шығынға ұшырады.