Кіріспе

Итчен көпірі – Саутгемптон қаласындағы Итчен өзені арқылы салынған көпір. Бұл жоғары орналасқан, қуыс қорапшалы арқалық көпір. Ол өзен сағасынан шамамен бір шақырымдай қашықтықта орналасқан. Көпірдің ең биік нүктесі 28 метрді құрайды және салмағы 62 000 тоннаға жетеді. Көпір A3025 Портсмут тас жолын Саутгемптонмен байланыстырады. Ол бұл жерде өзенді кесіп өтетін, «Жылмақақ көпір» деп аталған бұрынғы тізбекті паромды алмастыру үшін салынған. Көпірдегі көк түсті энергияны үнемдейтін шамдар Саутгемптон суларында көпірден 8 километрге дейін (5 миль) көрінеді. Көпір 1977 жылы ашылғалы бері 200-ден астам адамның өзін-өзі өлтіргені тіркелді, бұл оның бойында қаушауды болдырмау шараларын салу қажеттігіне алып келді.

Бұрынғы әрекеттер

Нортам көпірінің астынан өту жолының құрылысын алғаш рет 1833 жылы бастауға тырысты. 17 аркалы айналмалы көпір жобасы теңіз кемелерінің қалыпты жүрісіне кедері келтіруі мүмкін деген алаңдаушылық тудырып, Адмиралтейство тарапынан тоқтатылды. Оның орнына 1836 жылы ашылған Вулстонның жүзбелі көпірі салынды. 1926 жылы, Мерси өзенінің астындағы Куинсвей туннелінің құрылысы аясында Саутгемптон кеңесі Базил Моттты Ичен өзенінің төменгі ағысындағы тұрақты өткелді салудың түрлі мүмкіндіктерін зерттеу үшін шақырды. Ол туннель және жоғары деңгейлі өткел құрылысының бағасын ұсынғаннан бөлек, төменгі деңгейлі ашылатын бөлігі бар көпірді де ұсынды. 1936 жылы тағы да жоспарлау жұмыстары жүргізілді. Толық есепті дайындауға екі жыл кетті, соның ішінде Иченге терең бұрғылау жұмыстары да кірді. Тағы да төменгі деңгейлі өткел, айналмалы бөлігімен бірге басымдыққа ие болды. Бұл көпірді салуға қаражат іздеу Нортам көпірінде жұмыс жүргізу қажеттілігімен, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан кейінге шегерілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қысқа мерзімге пантондық көпір салу қарастырылды, бірақ жүзбелі көпірдің жеткілікті екендігіне келісім берілді. 1947 жылы төменгі деңгейлі көпірдің тағы бір жоспары жасалды, бірақ Нортам көпірінің жұмысына басымдық берілді. 1955 жылы Нортам көпірінің құрылысы аяқталып, R. Travers Morgan and Partners компаниясына жаңа көпір туралы есеп дайындау тапсырылды. Келесі екі жылда екі есеп дайындалды, олар екі қатарлы қозғалысқа арналған және 55 фут (17 м) биіктігі бар немесе 80 фут (24 м) биіктігі бар тұрақты құрылысты ұсынды. Көпірді салуға рұқсат беру туралы заң 1960 жылы қабылданды. Дегенмен, 1961 жылы Көлік министрлігі көпірді қаржыландырудан бас тартты, бұл жобаны тағы да тоқтатты.

Жоспарлау

1960 жылдардың ортасында кеңеске біршама шара қолдану қажеттігі анық болды. Қадақ көпірлер қызмет мерзімінің соңына жақындап, қымбат жөндеуді немесе жаңасына алмастыруды талап етті, ал 1960 жылғы заң бойынша міндетті түрде сатып алу құқығы 1973 жылы тоқтатылатын еді. Көлік министрлігінен қаржыландыру мүмкіндігі болмағандықтан, кеңес ақы төлемақымен өтетін көпір салу мүмкіндігін қарастыра бастады. 1969 жылдың қазан айында кеңес қалалық инженер-геодезистің ақы төлемақымен өтетін көпір салу мүмкіндігі туралы ресми баяндама беруін сұрады және баяндама 1970 жылдың 12 наурызында ұсынылды. Онда 80 фут биіктігіндегі екі қатарлы, жоғары деңгейлі көпір ұсынылды, бұл артындағы кемелердің астынан өтуіне мүмкіндік береді. Көпірдің ашылатын бөлігі болуы, оның әр ашылған сайын қозғалысқа кедергі келтіретіндігіне байланысты қабылданбады. Ақы төлемақымен өтетін көпір туралы шешім қабылданғаннан кейін, жергілікті жолдарды күрделі жаңарту қажеттілігін болдырмау үшін көпірдегі қозғалысты бақылау үшін де пайдалануға болады деп шешілді. Бұл автокөлік ұйымдарына ұнамады, олар кеңестің парламент арқылы ақы төлемақымен өтетін көпірді бекіту туралы заң жобасын қабылдауына қарсы шықты. Парламенттік комитет деңгейінде талқылаудан кейін бұл қарсылық жеңілді және кеңес 1973 жылдың шілдесінде парламент актісін алды. Көпір құрылысына конкурс жарияланды және ең төмен баға ұсынған Kier Group (бұрынғы Kier ltd) компаниясы £5,710,630 бағамен жеңіске ие болды.

Құрылыс

Құрылыстың салтанатты басталуы 1974 жылғы 22 наурызда Саутгемптон қаласының мэрі бірінші қазықты қағу арқылы басталды. Негізгі жағдайларды дайындаумен қатар, алғашқы жұмыс – Ичен өзенінде екі тіреу орнатылатын жерге дейін әр жағалаудан екі-екіден кемежай салу болды. Шығыс жағалаудағы кемежай бірінші болып салынды, ал батыс жағалаудағы кемежай Капелл шығанағы деп аталатын шалшық суды толтыру қажеттілігіне байланысты кейінгі уақытта салынды. Дайындық жұмыстары аяқталғаннан кейін 30 метрлік қазықтар жерге қағылды. Көліктік шектеулерге байланысты қазықтарды 15 метрлік бөліктерге бөліп әкеліп, құрылыс алаңында біріктіруге тура келді. Иченнің шығыс жағалауындағы қазық қағу жұмыстары бұрынғы кемежайдың қалдықтарына соқтығысуынан кешікті, олардың бір бөлігі алынып тасталды. Ал батыс жағында құрылыс жұмыстары толыққанды зерттелмеген кәріз жүйесіне зиян келтіру салдарынан кешігу туды. Қазық қағу жұмыстары аяқталғаннан кейін қазықтардың үстіне қақпақтар орнатылып, олардың үстіне көпір тіректері салынды. Көпір тіректерінің үстінен екі жаққа қарай консольдік құрылымдар салынып, тіректегі салмақты теңестіру үшін екі бағытта да бірдей симметриялы түрде орнатылды. Консольдік құрылымдар аяқталғаннан кейін, олардың арасындағы кеңістікті жабатын бөлімдер қолдардың үстінде қорап тәрізді фермалар түрінде құйылып, гидравликалық доңғалақтарға орнатылып, ілмектер арқылы жылжытылды. Салмақты теңестіру үшін қарсы жаққа ірі бетон блоктар қойылды. Осы кезеңде 1976 жылғы Британ аралдарындағы ыстық толқын және одан кейінгі жаңбырлар жұмыстың баяулауына себеп болды.

Ашылу

Бастапқы жоспар бойынша көпір 1977 жылдың 1 мамырында ашылуы тиіс болған, бірақ құрылыс кешігіп, оның орнына 1977 жылдың 1 маусымында ашылды. Автокөліктерге ашу алдында, көпірді тексеру үшін жаяу жүргіншілерге арналған бір күн ұйымдастырылды. Бұл күн 1977 жылдың 31 мамырында өтті. Көпірден алғашқы болып өткен адам сол кездегі 69 жастағы Эдит Паркс ханым болды, ол шамамен сағат 13:30-да өтті, ал жалпы ашылу сағат 14:00-де болды. Көпір келесі күні, 1 маусымда, сағат 10:30-да автокөліктер үшін ашылды, ал қала әкімінің машинасы алға басшылық етті. Саутгемптонның бұрынғы депутаты Хорас Кинг, Мейбрей Кинг бароны, атқа жегілген Ландауда жүріп тойлауды шешті. Саутгемптонның автобус бағыттары 12 маусымнан бастап көпірді пайдалана бастады. Көпірге 1977 жылдың 13 шілдесінде Ескендіра ханшайым, Ангус Огилвидің әйелі ат қойды. Бұл бастапқыда ашылу салтанаты ретінде жоспарланған, бірақ көпір осы күннен бұрын аяқталғандықтан өзгертілді.

Сақтау және өзгертулер

2011 жылы көпірдің жарығы ақ LED шамдарына ауыстырылды, ал тік тіреулерге көк LED шамдары орналастырылды. Көпірді күтіп ұстау жұмыстарының аясында 2016 жылдың наурыз айында сегіз кеңейтім буыны ауыстырылды. 2022 жылдың ақпан айында қалалық кеңес көпірді нығайту бағдарламасын жариялады, ол 2023 және 2024 жылдары көпірде шамамен 3,8 миллион фунт стерлинг сомасына жұмыс жүргізуді көздейді. 2024 жылдың ақпан айында қалалық кеңес көпірдің күтіп жөндеу және жақсарту жұмыстары үшін сегіз аптаға көліктер үшін жабылатынын хабарлады. Жұмыстарға көпірдегі су ағызу жүйесін жақсарту және жаңа жабын салу кіреді.

Жол ақысы

Вулстон жағында жол ақысын төлеу кассасы күн сайын жұмыс істейді. Саутгемптон қалалық кеңесі көліктің түріне және өту уақытына байланысты өзгермелі жол ақысын қабылдайды. Жол ақысы бастапқыда 12,174 миллион фунт стерлинг құнына келген көпірді салуға және жол қозғалысын реттеуге жұмсалды. Көпірге алынған қарыз 2016 жылы толығымен өтелді. 40 жылдық мерзімнің басында қарызды өтеудің көп бөлігі Саутгемптон кеңесінің жалпы қорынан төленді, бірақ кейінгі жылдары жол ақысынан түскен қаражат артық болды. Қазіргі таңда жол ақысы көпірдің маңындағы аймақтардағы қозғалысты реттеу және көпірді күтіп ұстауға, күтіп ұстауға қажетті қаражаттан артық соманы қалалық кеңестің жалпы қорына аудару үшін сақталып отыр. Халық арасында көпір құны төленгеннен кейін жол ақысы алынып тасталады деген әңгіме бар, бірақ бұл рас емес. 2010 жылдың 21 желтоқсанында штаттық кассаны автоматты жол ақысы жүйесінің алмастыратыны, бұл жылына 200 000 фунт стерлингтен астам үнемдеуге мүмкіндік беретіні жарияланды. Бұл жүйе көліктің алдыңғы бөлігінің биіктігі мен алдыңғы доңғалақтарының санын өлшеу арқылы сол көлікке тиесілі жол ақысын анықтайды.