Кіріспе
Украинаның кәсіби хоккей командасы. "Сокил Киев" (ХК Сокіл Київ;) хоккей клубы, көбінесе "Сокил Киев" немесе HC Sokil деп аталады, Киев қаласындағы Украинаның кәсіби хоккей командасы. Команданың үй аренасы қалада орналасқан, бірақ олар Киев облысына кіретін Бровары қаласында да ойын өткізеді. Олар Украинаның кәсіби хоккей лигасының негізін қалаушы клубтарының бірі және бұрын Беларусь, Ресей және КСРО ұлттық лигаларында ойнаған. 2014 жылға дейін "Сокил" 1992 жылдан бері өткен 19 Украина хоккей чемпионатының 12-сін жеңіп, украиндық хоккейдегі ең ескі және ең табысты команда болып саналды. Клубтың негізгі командасы 2014 жылдан 2020 жылға дейін ойын өткізбеді. Клуб 1963 жылы "Динамо" спорт қоғамы құрамында құрылған, ал 1973 жылы қазіргі атауын алған. Олар Киев қаласын ұсынып жүрген екінші ірі кәсіби хоккей командасы, ал одан бұрын 1953 жылы құрылған, сондай-ақ "Динамо" деп аталған, қысқа ғұмырлы команда болған. "Сокил" КСРО чемпионатында жарысқан Украинаның ең сәтті командасы, өте бәсекелі турнирде үшінші орынға ие болды (1985) және бірнеше жүлделі ойыншыларды тәрбиеледі. 1986 жылы "Сокил" Украинадан шыққан алғашқы және жалғыз команда болып Спенглер кубогының хоккей турниріне қатысып, екінші орынды жеңіп алды. Сондай-ақ, олар 1998 және 1999 жылдары қатарынан Шығыс Еуропа хоккей лигасында жеңіске жетіп, халықаралық лига чемпионатында жеңіс туған алғашқы украин командасы атанды. "Сокил" елдегі жас хоккейшілердің көп бөлігін дамытумен айналысады, Дмитрий Хрыстыч, Олексей Житник сияқты НХЛ жұлдыздарын, сондай-ақ Стэнли кубогының чемпиондары Руслан Федотенко мен Антон Бабчук сияқты ойыншыларды тәрбиеледі.
Hockey Club Sokil Kyiv (ХК Сокіл Київ; ), commonly known as Sokil Kyiv or HC Sokil, is a Ukrainian professional ice hockey team based in Kyiv. While their home arena is located in the city, the team also plays out of Brovary, still within the Kyiv region. They are a founding club of the Professional Hockey League of Ukraine, and have formerly competed in the national leagues of Belarus, Russia, and the Soviet Union. Until 2014 Sokil remained the oldest and most accomplished team in Ukrainian hockey, winning 12 of the 19 Ukrainian Hockey Championships held since 1992. The club's senior team was inactive from 2014 to 2020. The club was founded in 1963 as part of the Dynamo sports society, and adopted its current moniker in 1973. They are the second major professional ice hockey team to represent the city of Kyiv, preceded only by its short lived predecessor, also named Dynamo (founded in 1953). They are the most successful Ukrainian team to have competed in the Soviet Championship, finishing as high as third in the highly competitive circuit (1985) and producing several award winning players. In 1986, Sokil managed to become the first and only Ukrainian based team to compete in the Spengler Cup ice hockey tournament, where they would finish 2nd. They also became the first Ukrainian team to win an international league championship, doing so in the Eastern European Hockey League consecutively in 1998 and 1999. Sokil is accredited with developing a majority of the country's top young hockey players, producing NHL All Stars such as Dmytro Khrystych and Oleksiy Zhytnyk, and Stanley Cup Champions Ruslan Fedotenko and Anton Babchuk.
1963-1973: Динамо
Команда 1963 жылдың жазында Украинаның спорт комитеті төрағасының орынбасары Адриан Мизяк тарапынан «Динамо Киев» деген атпен құрылды. 1963 жыл команданың ресми құрылған күні болуы мүмкін, бірақ Киевтен шыққан «Динамо» командасы одан он жыл бұрын Совет Кубогында ойнап, плей-оффтың екінші турындағы кезеңге жеткен. Алайда, қазіргі құрамы хоккейлік операцияларын советтік хоккейдің екінші лигасынан бастады, алғашқы ойынын 1963 жылдың 27 қазанында СКА Куйбышевқа қарсы өткізді. Команданың алғашқы бас жаттықтырушысы Дмитрий Богинов болды. Шабуылшы Виктор Мартинов матчтың екінші минутында клуб тарихындағы алғашқы голды соқты, нәтижесінде команда 4:1 есебімен жеңіске жетті. Мартинов сол маусымда 16 голмен команданың үздік мергені атанды. Команда тұңғыш маусымында 6-шы орынға табан тіресе, келесі жылы өз дивизионындағы ең жақсы көрсеткішке ие болып, совет лигаларының жоғары деңгейіне жолдама алды. 1965-1966 маусымын ашуға Киевке Совет Одағындағы екінші үлкен арена берілді. Алайда, жоғары деңгейде бәсекелескенде «Динамо» күш сынасуда қиындықтарға тап болды. Лигадағы бес жылдық өмірінде, оның ішінде жыл сайынғы плей-оффқа қатысуы, команданың ойыны қанағаттандырмас деңгейде болды. «Сокилдің» 1968 жылғы Совет Кубогы плей-оффындағы жолы көңіл көншітпейтін маусымдардың арасындағы жарқын сәттердің біріне айналды. СКA Ленинградқа қарсы ширек финалдағы жеңілісі команданың турнирде он жылға жуық уақытқа дейін жеткен ең жоғары жетістігі болды. Келесі маусымда «Сокил» бірінші кезеңді 12 команданың ішінде 10-шы орында аяқтады, нәтижесінде екінші деңгейге уақытша төмендетілді. Бұл маусымның соңына дейін жалғасты. Олар 18 команданың арасында 6-шы орынды, ал рекордтар кітабында 24 команданың ішінде 12-ші орынды иеленді. Бұл нашар нәтиже келесі жылға ынталандырмай келді, сондай-ақ жаттықтырушы Богиновтың кетісі де жағдайға оң әсер етпеді. Оның орнына Игорь Шичков келді, команда 1969-70 маусымында соңғы орынды алып, тағы да толыққанды деградацияға ұшырады. «Динамо» деген атпен өткен соңғы үш жыл біртіндеп, бірақ баяу жақсаруды көрсетті; әр маусымда турнир кестесінде бір саты жоғары көтерілді.
1973-1996: "Фальконс"
1973 жылы клубтың 10 жылдығына орай клуб «Динамо» атауын тастады, бұл тарихи мұраға айналды. «Динамо» спорт қоғамының дәстүрлі ақ және көк түстері сақталды, бірақ команда «Falcon» немесе украин тілінде «Сокил» деген атты қабылдады. 70-ші жылдарда «Сокилдің» ойыны тұрақсыз болғанымен, 1976 жылы Анатолий Богдановты бас бапкер етіп тағайындау команданың тағдырына тез әсер етті. 1978 жылғы маусымда команда жалпы есепте 2-орынды алып, Кеңес лигасының көшбасшыларының қатарына қайта оралды. Бірінші маусымда Константин Гавриловтың керемет ойыны нашар шабуылды толықтырып, командаға плей-оффқа өтуге мүмкіндік берді. Бұл «Сокилдің» Кубок іріктеулеріндегі ең сәтті жорықтарының бірі болды, команда жартылай финалға дейін жетіп, ақыр соңында легендарлы Мәскеудің ЦСКА командасына есе жіберді. Өкінішке орай, Кубок плей-оффы тағы 8 жыл бойы өткізілмеді. Осы кезеңде тұрақты маусымдағы көрсеткіштерге баса назар аударылғанда, команда қатарынан бірнеше таланттар шықты. 1981 және 1990 жылдар аралығында лиганың 34 ойыншыдан тұратын «All Star» құрамына алты ойыншы енді, олардың бесеуі бірнеше рет осы құрметке ие болды. «Сокил» бәсекеге қабілетті болып қала берді, бірақ 1985 және 1986 жылдары Дмитрий Христыч пен Александр Ходнюк сияқты жергілікті тәрбиеленушілердің командаға қосылуы «Сокилді» жаңа деңгейге көтерді. 1985 жылы 3-орынды иелену команда тарихындағы ең жақсы көрсеткіш болды, Рамил Юлдашев осы жылы 2 голмен ең көп хет-трик авторы атанды, ал Николай Нариманов 26 голмен лиганың үздік мергені болды. Келесі жылы, 1986 жылы, Сергей Давыдов Юлдашевтің жетістігін жалғастырып, хет-триктер бойынша сыйлықты жеңіп алды. «Сокил» Шпенглер кубогына қатысты, онда финалға дейін жетіп, тек Канада құрамасына есе жіберді. 1989 жылы Тампере кубогын жеңу – франшиза үшін шешуші сәт болды, бірақ Кеңес Одағының ыдырауы оған кері әсер етті. «Темір перде» құлағаннан кейін, «Лос-Анджелес Кингс» клубы талантты жергілікті ойыншылар мен Киевтен келген Олексей Житникты 1991 жылғы НХЛ драфтында 81-орынға таңдады. Житник осы күнге дейін «Сокил» клубының ең жоғары бағаланған ойыншысы болып табылады. Алайда, барлық таланттарға әсер етілмеді, өйткені Юлдашев 1990 жылы голдар, ал 1991 жылы ұпайлар бойынша лиганың үздік ойыншысы атанды, ал Валерий Ширяев екі жыл қатарына лиганың үздік қорғаушысы атанды. 1992 жылы команда тарихындағы ең төмен көрсеткіш – 15-орынды иеленгеннен кейін, команда мен Богданов жолдарын айырды. Бұл жаңа демеушіні ескере отырып, команданың ресми атауының өзгеруіне де себеп болды; клуб 1992–1993 жылғы Халықаралық хоккей лигасының (IHL) маусымында «Сокил Ескулап» (Сокіл Ескулап) деген атпен өнер көрсетті. Богдановты жұмыстан шығару франшизаның құлдырауын тоқтатпады, команда бас бапкер Александр Федеевтің басшылығымен жаңа антирекордтарды орнатып, төмендеуді жалғастырды. Ол 1996 жылға дейін осы лауазымда болды, сонымен қатар команданың жаңадан құрылған Ресей хоккей лигасымен жолдарын айырғанын білдірді. Осы қиын жылдардың оң нәтижесі – жергілікті таланттардың дамуы. Болашақтағы Олимпиада чемпионы және Стэнли кубогының иегері Руслан Федотенко 1996 жылы команданы тастап, НХЛ арманына қадам басты. Киевтік Антон Бабчук пен Николай Жердев, «Сокилдің» жасөспірімдерді дамыту бағдарламасының түлектері, кейіннен Ресейдің Жоғары лигасындағы «Электростал» клубының скауттарымен келісім жасады. Екеуі де кейіннен НХЛ драфтына шақырылды, екеуі де бірінші раундта таңдалды.
1996-2009 жылдар: ауысулар
IHL таратылуымен Кеңес блогынан қалған командалар жаңа құрылған Шығыс Еуропа хоккей лигасынан баспана тапты. Ресей лигасына қарағанда бәсекелестік деңгейі төмен болғандықтан және жаңа бас бапкер Александр Сеукандтың арқасында команда қайтадан сәттілікке қол жеткізді. «Сокил» лиганың 8 маусымының 4-інде жалпы есепте бірінші орынды алып, 1998 және 1999 жылдары лига чемпионы атанды. «Сокил» ойыншыларының ішінде Валентин Олецкий (1997, 2000) және Дмитрий Марковский (1998) мергендер тізімінде көш бастады, Константин Касьянчук 2001 жылы лиганың үздік шабуылшысы, ал Вадим Селиверстов 2003 жылы үздік қақпашы атанды. 2004 жылдан 2006-07 маусымына дейін команда EEHL-дің рухани жалғасы – Беларусьтің ашық чемпионатында да өнер көрсетті. Олар 2006-07 маусымында метафоралық түрде кедергіге ұшырағанға дейін сәттіліктерін жалғастырды, қарсыластарынан екі есе көп гол жіберіп алды және нәтижесінде плей-оффқа ілікпеді. Бұл олардың он жылдан астам уақыттан бері плей-оффқа қатыспауының алғашқы жағдайы болды. Қаладағы хоккей бағдарламаларын қаржыландыруды қысқартқан қарамастан, команда өз франшизасын Ресеймен қайтадан үйлестірді, бірақ бұл жолы Ресейдің ірі лигасымен. Мұнда олар салыстырмалы түрде сәттілікке жетті. Бірінші маусымда «Сокил» дивизионда 5-ші орынды, жалпы жеңіс саны бойынша 8-ші орынды иеленді. Бұдан өзге, олар лигадағы ең тиімді шабуылдың 4-інші күшін көрсетті. Жаңадан жаңарған команда Ресей лигасында да сәттілікке жетіп, сол жылы үздік тұрақты маусымды өткізді, жалпы ұпайлар бойынша 4-орынды иеленді. Олар бірінші раундта байқаусыз өтіп, екінші раундта «Рязань» командасын жеңіп, 3:1 есебімен жеңіске жетті, бірақ «Югра Ханты-Мансийск» командасына 3:1 есебімен есе жіберіп, жеңіліске ұшырады.
Қазіргі
2008–09 маусымынан кейін клуб келесі жылы Белоруссияның экстралигасына қайта қосылатынын жариялады. Бұл қадамның басты себебі – Ресей мұз хоккей федерациясының (РМХФ) шетелдік командалардан сапар, тұру және қарсы командаларды тамақтандыру шығындарын төлеуді талап етуі болды. РМХФ сондай-ақ шетелдік командалардан жылдық 1,500,000 рубль (шамамен 35,000 евро) төлеуді міндеттеді. 2009–10 жылғы экстралига маусымына қадам басқан «Сокил» команданың шығындарын арттырып, Континентальдық хоккей лигасында ойнаған бірнеше украиндық ойыншыларды шартқа тартып, құрамын К.Симчук, С.Варламов және С.Клыментьев сияқты кәсіби хоккейшілермен күшейтті. Бірақ команда одан әрі қаржылық қиындықтарға тап болып, ойыншыларын жоғалтты (соның ішінде Варламовты), Белоруссия лигасында 4-орынды иеленді және жартылай финалда «Юность Минск» клубынан жеңіліс тапты. «Сокил» Украина чемпионатындағы жеңіс тізімін жалғастырып, 12-ші рет чемпион атанды. Алайда, 2010–12 маусымда команданың қаржылық мәселелері ушықты, көптеген негізгі ойыншыларын жоғалтқаннан кейін Белоруссия лигасының плей-офф кезеңіне қатыса алмады және Украина чемпионатындағы жеңіс тізімі «HC Донбас» клубымен финалда жеңілгеннен кейін тоқтап қалды. 2012 жылы «Сокил» Белоруссия лигасынан шығып, жаңа құрылған Украинаның кәсіби хоккей лигасына қосылды. PHL-дегі алғашқы екі жылында «Сокил» Украина чемпионатындағы үстемдігін сақтап қала алмады, ал қарсыласы «HC Донбас 2» жаңа ұлттық стандартқа айналды. Жағдайды одан бетер нашарлатқан нәрсе – команданың қаржылық қиындықтары, ойыншылар командадан жалақы алмағанын мәлімдеді. 2013 жылдың желтоқсан айында команда ойыншылары демеушілік мәселелеріне байланысты жалақы алмағандықтан наразылық білдіріп, ереуілге шықты. Команда ойындарды өткізуден бас тартуға мәжбүр болды.
Логотип
Команданың бастапқы түстері «Динамо» кезінде ақ және көк болған, сол себепті осы күнге дейін сақталған лақап аты ("ақ-көк") пайда болды. «Сокил» атауын қабылдағаннан кейін команда түстерін сол кездегі Киев қаласы гербінің түстерімен – қызыл және көк түске өзгертті. Бірақ команда ақ және көк түстеріне қайта оралды, сонымен қатар көк түстің күңгірт және қара түстің акценттері қосылды. «Сокил» командасының негізгі логотипі 1973 жылдан бері қаланың символы болып саналатын жылқы жаңғағының жапырағынан тұрады. Бұл элемент команда «Сокил» атауын қабылдағаннан бері тарихы бойында кеуде бөлігінде де, иық жапсырмаларында да өзгеріссіз сақталды. Кейіннен соқырдың бейнесі қосылды, және команда тағы да ақ және көк түстеріне оралды. 45 жылдығын мерекелеу үшін «Сокил» 2008–09 маусымында классикалық команда логотипін жаңартты. Жаңа бренд команданың гербін жаңғыртты: орталық орынға жаңа және агрессивті соқыр бейнесі қойылды, ал классикалық, бірақ кеңейтілген, жаңғақ жапырақтарының фоны сақталды.
Жездектер
Команданың бастапқы жейделері көк түсті көлденең жолақтары бар ақ түсті болды. 1973 жылы негізгі қызыл түс қосылды және заманауи көрініс үшін дене жолақтары алынып тасталды. 1992 жылы спонсордың аты ("Eskulap") қысқа мерзімге қосылғанда, команданың логотипі тризубқа өзгертілді. Сонымен қатар, Coca Cola логотипі бір кезде команда жейделерінің алдыңғы бөлігіне қосылды. Бұдан басқа, көк және ақ түстер пайдалануға кіріскенде, жейделер бірнеше рет дизайн өзгерістеріне ұшырады, олар қол және төменгі жиек жолақтары, иық бөліктері және дизайн түсінің түрлі вариацияларын қамтыды. Қазіргі заманғы жейдеде дене және қол дизайнында дәстүрлі хоккей жолақтарының орнына қауырсын суреті бейнеленген. Бұл Континенталдық хоккей лигасының "Авангард Омск" командасы қолданатын дизайн. Жейделерді ресейлік "Лутч" компаниясы шығарады.
Жас бағдарламаның НХЛ түлектері
Сокилдің хоккей мектебінің келесі оқушылары НХЛ-ге дарафтталды. ОйыншыҚаласыТекшесіДрафтталған командасыДрафтталған клубтанЖылыРаундыЖалпы нөміріДКиевУкраинаБуффало СейбрсМедисин Хат Тайгерс1994050121ДКиевУкраинаСент-Луис БлюзСент-Томас Старс199802041ЛВКиевУкраинаТоронто Мейпл ЛифсКрылья Советов199804087ЛВКиевУкраинаЭдмонтон ОйлерсЛокомотив Ярославль200001017ДМәскеуОттава СенаторсЦСКА Мәскеу200001021ДКиевУкраинаЧикаго БлэкхоксЭлемаш Электросталь200201021СКіевУкраинаСент-Луис БлюзСадбери Вулвз200202062ЛВКиевУкраинаКоламбус Блю ЖакетсЦСКА Мәскеу20030104КиевУкраинаСан-Хосе ШарксЛокомотив Ярославль2011060165