Кіріспе
Блэкстоун жиегі (Blackstone Edge) – Англиядағы Ұлы Манчестер мен Батыс Йоркшир шекарасындағы Пенин төбелеріндегі, теңіз деңгейінен биік орналасқан құмтасты жар.
Blackstone Edge ('/b//l//æ//k//s//t//ə//n/ BLAKstən) is a gritstone escarpment at above sea level in the Pennine hills surrounded by moorland on the boundary between Greater Manchester and West Yorkshire in England.
Тарих
Блэкстоун-Эджді кесіп өтетін ұзын жол – Блэкстоун-Эдж Ұзын жолы, сондай-ақ Блэкстоун-Эдж Римдік жолы деп белгілі, Ұлы Манчестер жағында жартылай төселген жол, Йоркширге қарай торфты дала арқылы тар жолға айналады. Блэкстоун-Эдж Ұзын жолы бастапқыда римдік кезеңнен қалған деп есептелген, бірақ Джеймс Максім жасаған зерттеулер оның шын мәнінде 1735 жылғы кедендік жол немесе ат арбасының жолы болғанын көрсетті. Бұл теория 2012 жылға дейін қабылданды, содан кейін WYAS археологиялық қызметінің зерттеулері «Археологиялық іздер жолдың бағыты кедендік жолдың бөлігі ретінде пайда болмағанын көрсетеді, себебі орта ғасырлық және орта ғасырдан кейінгі ерекшеліктер, соның ішінде ат арбасының жолы, бірнеше жерде жолдың үлкен кесілімдерінің үстіне орналасқан сияқты. Егер жол 18 ғасырда салынбаған болса, онда жол кесілімдерін салудың ауқымы инженерлік шеберліктің, жоспарлаудың және ресурстарды пайдаланудың жоғары деңгейін көрсетеді, бұл әдетте римдік жолдармен байланысты болады» деген қорытындыға келді. Бұл есеп бастапқы римдік мерзімді растайды. Бұл маршрут Ұлы Манчестер мен Батыс Йоркширде ескерткіш ретінде тіркелген. Жолдың жанында Аиггин тасы – құмтас бағанасы тұр, ол, мүмкін, жол көрсеткіші болған, сонымен қатар ол ат арбасының жолы ретінде де пайдаланылған болуы мүмкін және округтің шекарасын белгілейді. Тасқа кесілген крест және I және T әріптері бар. Оның аты француз тіліндегі aiguille (ине) немесе aigle (бүркіт) сөздерінен шыққан делінеді. Айналасындағы аумақтың көп бөлігі ежелгі Хандерсфилд еншігінде болды, бірақ кейбір бөліктері Баттерворт поселкесіне қарасты. Ағылшыл азамат соғысы кезінде парламентшілер Блэкстоун-Эджді нығайту үшін 800 адамды жіберді; қорғаныс құрылысын басқару үшін Джон Росворм Манчестерден келді. Ол роялистердің атты әскерінің шабуылына қарсы сәтті қорғалды. 1660 жылы Сент-Чад шіркеуінің сақшылары Рочдейл шіркеуінің сатылары үшін «Блэкстоун-Эджден әкелінген үлкен тастардың» сегіз жүгіне 24 шиллинг төледі. Селия Файнс Блэкстоун-Эдж арқылы саяхаттап, шамамен 1700 жылы өзінің саяхатын сипаттады. 1846 жылы Ланкашир мен Йоркширдің айналасындағы өнеркәсіптік қалаларынан Чартизмді қолдаушылардың жиыны өтті, онда 30 000-ға дейін адам қатысты.
Спорт
Блэкстоун-Эджге жаяу жүрушілер мен тауға көтерілушілер жиі келеді, олар дәстүрлі тауға көтерілу және боулдеринг бағыттарын пайдаланады. Бұл тау Джон Лейкоктың 1913 жылы жарық көрген «Кейбір құмтасты таулар» атты, Пик ауданында тауға көтерілу жөніндегі алғашқы нұсқаулығында көрсетілген. Бір жаяу жүру маршруты – Литтлборо қаласына жақын Смитти-Бридждегі Холлингворт көлінен Блэкстоун-Эджге дейінгі айналма жол, ал екінші маршрут Блэкстоун-Эджді Кальдер аңғарындағы Хебден-Бриджбен байланыстырады. Дербиширдегі Пик ауданындағы Эдальден Шотландиядағы Кирк Йетхолмға дейінгі Пеннин жолының ұзақ қашықтықтық жаяу жолы таудың үстінен өтеді. Бұл сонымен қатар Рочдейл жолының балама бағыты болып табылады. Шаңырағынан Манчестер қаласының орталығы, Батыс Пеннин тауларындағы Қысқы төбе және ашық ауа райында Солтүстік Уэльстегі таулар көрінеді. Блэкстоун-Эдж су қоймасына қарай баратын Галифакс жолы велосипедпен көтерілуге қолайлы маршрут ұсынады. Литтлборо ортасынан 5% орташа еңіспен көтерілетін бұл жол Strava-да 3-санатты көтеріліс ретінде танылған.