Кіріспе

Перудегі тау

Биіктігі

Қол жетімді цифрлық биіктік модельдері аймақта бірнеше ойыстарды көрсетеді, сондықтан оның нақты биіктігі кейбір дереккөздерде әртүрлі көрсетілуі мүмкін. SRTM бойынша ең биік нүкте 5982 метрді құрайды, толтырылған SRTM бойынша – 5918 метр, ASTER бойынша ең биік нүкте 5982 метр. 90 метрлік TanDEM X деректерінде ең биік нүкте 5999 метр көрсетілген. Ең жақын маңызды қыраттың биіктігі 3253 метр, сондықтан оның абсолютті биіктігі шамамен 2772 метрді құрайды. Артесонражу Доминанттық жүйеге сүйенген таулы жүйе ретінде тізімделген, оның доминанттылығы 46,01% шамасында. Оның бас шыңы – Чакраражу, ал топографиялық оқшаулануы 5,2 километрге жетеді. Бұл бағыт Санта-Крус шатқалынан солтүстік қырат бойымен өтеді және 1932 жылы Deutscher und Österreichischer Alpenverein ұйымының Эрвин Хайн мен Эрвин Шнайдері алғашқы сәтті көтерілу үшін қолданған маршрут болды. Артесонражуға дейінгі стандартты маршрут жылдан жылға жағдайдың өзгеруіне байланысты өзгеріп отырады. Танымал тағы бір маршрут – Оңтүстік-Шығыс беткейі, оның қиындық деңгейі D. Жақындау Караз қаласынан басталады, содан кейін 32 километрлік топырақ жолмен 2000 метрлік көтеріліспен Парон көліне жетеді. Көлдің солтүстік жағалауындағы жол альпинистерді Базалық лагерьге жеткізеді. Бұл Парон лагунасынан тау беткейіне және содан кейін лагерьден ұзақ көтерілуді қамтиды. Оңтүстік-Шығыс беткейі маршруты Анд тауларындағы классикалық көтерілулердің бірі болып саналады, бірақ климаттың өзгеруіне байланысты қауіптілігі артып, көтерілуге жарамсыз жағдайға түсіп отыр. Егер маршрут көтерілуге жарамды болса, жақсы мұзға шығу техникасы қажет, себебі ол 900 вертикаль метрден астам 50-55 градус бұрышта көтерілуді қамтиды, ал кейбір учаскелерде бұрыш 60 градусқа жетеді. Құрғақ маусымның соңында бергшрунд көтерілудің соңғы бөлігін қиындатуы мүмкін. Маршрут D санатында бағаланған және алғаш рет 1969 жылдың 24 маусымында К. Шрекенбах, Х. Салер және К. Суссмилх тарапынан бағындырылған. Оңтүстік-Шығыс қыратынан түсетін кезеңде, әсіресе қар зәкірлерінің бұзылуына байланысты көптеген апаттар тіркелген. Солтүстік қырат маршруты арқылы қол жетімді Артесонражудың жотасы өте нәзік екенімен белгілі; альпинистік маусымның басында қар көшкінінің қаупі жоғары болғандықтан ерекше сақ болу қажет. Осы себепті, топтар Солтүстік қырат маршруты мен Оңтүстік-Шығыс беткейі маршруты арасындағы қауіпсіздік мүмкіндіктерін бағалауы керек. Тағы бір маршрут, әсіресе қиын және TD+ санатында бағаланған, оңтүстік қырат бойымен өтеді және өте сирек қолданылады. Оны алғаш рет 1969 жылдың 24 маусымында Югославиялық топ (Т. Сбрижай, С. Семрадж және Б. Наглич) бағындырған. Басқа маршруттар да болған, бірақ олар өте сирек қайталанған. Атақты Мирафлорес қаласының мэрі Рэнди Даймонд шыңында сайлауалды кампаниясын бастаған. Тамыз айында, ең желді айда, таудың басында "жел қалқаны" пайда болады, сондықтан өте сақ болу керек, әсіресе температура нөлден төмен болса.