Кіріспе
Франция департаменті
Территория де Белфор (tɛʁitwaʁ də bɛlfɔʁ; "Белфорт аймағы") – Францияның солтүстік-шығыс аймағындағы департамент. 2020 жылы халық саны 140 120 адамды құрады. 609,4 км² (235,3 шаршы миль) салыстырмалы түрде кішкентай аумақты қамтитын департамент, Еуропалық Эльзас аймағының оңтүстік-батысында орналасқан. Ол сонымен қатар оңтүстік-шығысында Швейцарияның Юра кантонымен шектеседі. Департаменттің әкімдік орталығы – Белфорт қаласы.
Тарих
Территоир де Белфорт әкімшілік ауданы 1871 жылғы Франкфурт шартының талаптарына сәйкес құрылды. Неміс империясы Альзастың көбісін басып алды, бірақ француздар Территоир де Белфорт аймағын сақтап қалу бойынша келіссөздер жүргізе алды, осылайша ол Альзастың қалған бөлігінен бөлінді (онда ол Haut Rhin департаментінің бір бөлігі болған). Бұл ерекше жағдайдың үш негізгі себебі болды: Белфорт және оның төңірегіндегі халық француз тілінде сөйледі. Белфорт полковник Пьер Денфер Рошеро басшылығымен неміс басқыншылығына батыл қарсылық көрсетті. Белфорттың солшыл католик депутаты Эмиль Келлер Ұлттық Ассамблеяда да осындай күшті саяси науқан жүргізді. Ол соғыстан кейін батырлық Белфортты Германияға берудің мүмкін емес екенін айтты. Белфорт Вогез және Юра таулары арасындағы салыстырмалы түрде тегіс өткелде орналасқандықтан (Белфорт өткелі деп белгілі), немістер қаланы Францияда қалдыруға келісті, себебі пруссиялық әскери шенеуніктер бұл стратегия Германияға қорғанысқа қолайлы шекараны ұсынар еді деп мәлімдеді. Өзінің ерекше мәртебесін жарты ғасырдан астам сақтап келгеннен кейін, Белфор 1922 жылы Францияның 90-шы департаменті ретінде ресми түрде танылды. Франция үш жыл бұрын Эльзасты қайтарып алған, бірақ Белфортты бұрынғы департаментіне қайта қосу туралы шешім қабылданбады. Оған жаңа департамент атауы беру туралы әңгіме болды, соның ішінде "Саворуза" (жаңа департаменттің басты өзенінің атымен) немесе "Мон Террибель" (Швейцарияның бір бөлігін қамтыған бұрынғы Наполеон департаментінің атымен), бірақ атауды өзгерту бойынша бірлік болған жоқ және департамент Территоир де Белфор деп аталады. Францияның аймақтары құрылған кезде Белфорт Эльзас аймағына емес, оған жақын Франш-Конте аймағына қосылды, 2016 жылдың қаңтарынан бастап Бургонь-Франш-Конте.
The population in and around Belfort was French speaking. Belfort had demonstrated heroic resistance, under Colonel Pierre Denfert Rochereau, to the German invasion. Belfort's left wing Catholic Deputy Émile Keller now conducted a similarly forceful political campaign in the National Assembly. He argued that ceding heroic Belfort to Germany after the war would be unthinkable. Since Belfort is situated in a relatively flat passage between the Vosges and Jura mountain ranges (known as the Belfort Gap), the Germans agreed to leave the city in France, because the Prussian military officers indicated that this strategy would give Germany a more defensible border. After retaining its unique status as a territoire for just over half a century, Belfort was officially recognized as France's 90th department in 1922. France had recovered Alsace three years earlier, but the decision was taken not to reintegrate Belfort into its former department. There was talk of giving it a new departmental name, with suggestions that included "Savoureuse" (after the main river of the new department) or "Mont Terrible" (the name of a former Napoleonic department embracing parts of Switzerland), but there was no consensus for a name change and the department continues to be known as the Territoire de Belfort. When the regions of France were created, Belfort was not included in the region of Alsace, but the adjacent region of Franche Comté, since January 2016 Bourgogne Franche Comté.
География
Географтар Белфорт Францияның екі аймағын бөліп тұрған қыратта жатыр дей алады, бірақ 1870 жылға дейін ол саяси тұрғыдан Эльзастың бір бөлігі болды. Дегенмен, 1982 жылы құрылған әкімшілік аймақтар бойынша, Белфорт аймағы Эльзас емес, Франш-Конте аймағында қалды. Департаменттің ауданы бар болғаны 609 км² (235 шаршы миль), бұл Франциядағы ең кішкентай бес департаменттің бірі (Париж және оның іргелес аймақтары – Hauts de Seine, Seine Saint Denis және Val de Marne-нан кейін). Ол Сант-Люсия немесе Индонезияның Джакарта қаласынан сәл кіші.
Негізгі қалалары
Ең көп халқы бар коммуна – Белфорт, префектура. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 5 000-нан астам тұрғыны бар 4 коммуна бар:
Халық саны мен демографиялық көрсеткіштері
2019 жылы департаменттің халқы 141 318 адамды құрады. Олардың 46 000-нан астамы Белфор коммунасында тұрады, бұл департамент халқының 32%-дан астамын құрайды. 1801 және 2000 жылдар аралығындағы екі ғасыр ішінде халық санының өзгеруінің барысында төрт негізгі кезеңді анықтауға болады. 1800-1872 жылдар аралығы тұрақты экономикалық дамумен және салыстырмалы түрде жоғары туу көрсеткішімен сипатталады. Алайда, 1851 жылы қаланың дамуына байланысты туындаған холера эпидемиясы және жалпы экономикалық жағдайдың нашарлауы ғасырдың үшінші тоқсанында өсім қарқынын төмендетті. 1803 және 1872 жылдар аралығында тіркелген халық саны 37 558-ден 56 781-ге дейін өсті. 1871 жылы Эльзастың көп бөлігін Германияға жоғалтқаннан кейін, Белфорт халқы "германияландырудан" қашқан көптеген адамдардың келуімен көбейді: 1871 және 1914 жылдар аралығында ірі зауыттар салынып, механикалық және тоқыма салалары қарқынды дамыды. Халық санының өсуі мен экономикалық даму Белфорт агломерациясында ең жоғары деңгейге жетті. 1911 жылы аймақтың халқы 101 392 адамды құрады. 1914 және 1945 жылдар аралығында экономикалық жағдай екі дүниежүзілік соғыс және олардың арасындағы аялдау кезеңімен анықталды. Халық саны азайды және 1946 жылы 86 648 адамды құрады. 1945 жылдан кейін аймақ өнеркәсіптік өсу орталығына айналды: халық саны да сол үрдісті ұстанды және 1982 жылы 131 999 адамды құрады. Бірақ, Францияның көптеген аймақтарында болғандай, 1980 жылдардың басынан бастап 1970-ші жылдардағы экономикалық дағдарыстың кеңею қарқынын баяулатудағы әсері анық байқалды.
the period from 1800 to 1872 was marked by steady economic development and a relatively high birth rate. However, the cholera epidemic which in 1851 arose from increasing urbanisation, along with a more general economic slow down, reduced the rate of increase in the third quarter of the century. Between 1803 and 1872 the recorded population increased from 37,558 to 56,781.
after the loss to Germany of most of Alsace in 1871, the Belfort population was boosted by the arrival of large numbers of refugees from "Germanisation": the years between 1871 and 1914 saw the development of large factories, with the mechanical and textile sectors being prominent growth areas. The population increase and the economic development were at their most intense in the Belfort conglomeration itself. By 1911 the territoire's population figure stood at 101,392.
in the years between 1914 and 1945 the economic narrative was dominated by two world wars and the period of stagnation that came between them. Population declined, having slipped to 86,648 in 1946.
after 1945 the region became a focus for industrial growth: population levels followed the same rising trend, to stand at 131,999 in 1982. Nevertheless, as in many parts of France, from about 1980 it was clear that the economic crisis of the 1970s was having a lasting effect in slowing the pace of expansion.
Әкімшілік
Оның департаменттік коды 90, ал префектурасы (әкімшілік орталығы) – Белфорт. Бір округ (Белфорт) бар, ол 9 кантонға, одан әрі 101 коммунаға бөлінеді.
Саясат
Департамент кеңесінің төрағасы Флориан Буке, ол алғаш рет 2015 жылы сайланды.