Кіріспе

Чихуахуа қаласындағы собор, Мексика. Киелі Крест, Регла Анасы және Ассизилік Франциск әулиесінің метрополиттік кафедралық шіркеуі – Чихуахуа қаласындағы, Чихуахуа штаты, Мексикадағы католик шіркеуінің бас ғимараты. Ол Солтүстік Мексикадағы отарлық сәулет өнерінің ең көрнекті үлгісі саналады және 1725-1792 жылдар аралығында салынған. Собор Чихуахуа Рим-католик архиепископиясының тақ орны болып табылады. 2013 жылы архиепископ Констансио Миранда Векман болған.

Стил және сәулет

Ғимарат Армас алаңында орналасқан. Ол испан барокко стилінде салынған және латын кресі пішіндес, үстінде күмбез бой көтеріп тұр. Фасадтың ерекшелігі – сол кезде Жаңа Испанияда кеңінен қолданылмаған Соломон колонналарын пайдалануы. Онда Германиядан әкелінген сегізбұрышты терезе орнатылған, ол шыны өнерінің көркем үлгісі саналады. Сонымен қатар, алдыңғы жағында он екі апостолға арналған ескерткіштер жинағы бар, олардың үстінде сағат орнатылған, ал сағаттың басына 19 ғасырда қосылған періште мүсіні қойылған. Корольдік испан гербы періштенің астындағы жерді алып тұрған, бірақ 1874 жылы архитектор Хосе Феликс Масейра оны алып тастап, Лондонда сатып алынған сағатты орнатқан, осылайша қасбеттің қазіргі келбеті қалыптасқан. Неф соқпалы ғимараттан үлкен төбеге тіреу беретін аркалармен бөлінген, оң жағында немесе солтүстік жағында баптистерия орналасқан. Мапими Мәсіх шіркеуінің оңтүстік жағында, тікелей қарсысында, Әулие Петір де Иисус Мальдонадоның қабірі орналасқан, ол Техас штатының Эль-Пасо қаласындағы Әулие Патрик кафедралық приходында диплом алған және 2000 жылы Папа Иоанн Павел II-нің қасиеттілікке көтерген дін қызметкері және шейіт еді. Шіркеу 18 ғасырға тән ретабломен безендірілген, онда примитивтік және барокко элементтері үйлесіп кеткен Мәсіхтің бейнесі бейнеленген. Хорында ерекше екі алтарь бар, онда шіркеу салынғаннан кейін жергілікті тастан жасалған үлкен алтарьға Карарра мәрмәрінен жасалған кіші алтарь қосылған. Шығыс галереядағы орган 1885 жылы Хук пен Гастингс (Op. 1244, 2 мануал, 18 регистр) жасаған, ал 1960 жылы E F Walcker & Cie. компаниясы оны қайта жаңартып, кеңейткен. Бұрынғы Хук пен Гастингс органының орнына 1837 жылы салынған және 1869 жылы Джордж Жардин қайта салған Джордж Жардиннің органы қойылған. Барокко және рококо стиліндегі Қасиетті Тағайындау шіркеуіне нефтің оңтүстік жағындағы есіктен кіруге болады. Кіреберіс үстіндегі мүсін Регланың Анасы мен оның жалбағандары – Ассизидің Францискісі және Кассияның Рита, қаланың қасиетті қамқорлары, сондай-ақ еврейлер Шадрах, Мишах және Абеднего отты пеште бейнеленген (суретті қараңыз). Діни өнер мұражайы склепте орналасқан, ол архиепархияның бұрынғы басшыларының қабірлеріне іргелес жатыр. Мұнда Мигель Кабрера, Хосе де Альсибар, Хосе де Паэс және Антонио де Торрес сияқты белгілі отарлық дәуір суретшілерінің картиналары қойылған, сондай-ақ Папа Иоанн Павел II және Чиуауа архиепископтарының портреттері де көрсетілген. 1990 жылы Чиуауада өткен қасиетті мисса кезінде Папа қолданған тақ, бұрынғы архиепископтардың үлкен және сәнді кафедрасы мен шатыры, сондай-ақ собордың заманауи картиналары мен қасиеттілердің бірнеше толық бой мүсіндері қойылған, олардың кейбіреулері екі ғасырлық тарихқа ие.

Тарих

Бастапқыда, ауылдың жетекші испан азаматтарының бірі, Сержант-майор Дон Хуан Антонио Трасвинья и Ретес, вилладағы алғашқы шіркеу үшін жер сыйлады, содан кейін собор салынды. Бірінші тасты 1725 жылдың 21 маусымында Дурангодағы Нуэва-Виская епископы Дон Бенито Креспо и Монрой (сол кезде Чиуауа діни тұрғыдан Дуранго епархиясына тәуелді және оның құрамында болды) қалады. Шіркеудің құрылысын жергілікті саудагерлер, қаладағы және Санта-Эулалиядағы (шығысқа қарай орналасқан елді мекен) кен иелері төледі, сондай-ақ провинцияда өндірілген әрбір күміс маркасына бір реаль салық түсті. Құрылыстың алғашқы басқарушысы Педро Коронадо болды, одан кейін Мигель де ла Сьерра, ал соңынан Жозе де ла Круз, ол жоспарларды аяқтады және 1734 жылы қайтыс болғаннан кейін шіркеуге жерленді. Архитектор Бернардо дель Карпио 1758 жылы мұнараларды салуды бастағанға дейін басқалар да жұмыс істеді. Қоңыраулар 1730 жылы қойылды және 1780 жылы Superintendent Melchor Guaspe басшылығымен жаңадан аяқталған мұнараларға орнатылды. Шіркеудің құрылысы 1792 жылы аяқталды. Ғимарат Мексикадағы француз интервенциясы кезінде сәл зақымдалды, жөнделіп, 1891 жылдың 23 маусымында Чиуауа епархиясы Дуранго епархиясынан бөлініп құрылған кезде собор деп жарияланды. Сол кезде жаңа епархия штаттағы барлық сенушілерге жауапты болды. Чиуауа 1958 жылдың 22 қарашасында архиепископтық мәртебеге көтерілді және қазір Чиуауа штатындағы бес суфрагандық епархияның метрополитендік архиепископтығы болып табылады. 1910 жылы Мексиканың тәуелсіздігіне 100 жыл толуына орай собор шамдармен безендірілді. Тек 2005 жылы собор қайтадан, бұл жолы тұрақты түрде жарықтандырылды. 2008 жылдың қазан айында Чиуауа қаласының үш жүз жылдығын мерекелеуге арналған жарық шоуы соборда өтті.