Кіріспе

Католик шіркеуі Сарагоса, Испания.

Буэнос-Айрестегі шіркеу үшін Базиликамыздың Әйелді Тірегі (Буэнос-Айрес) дегенді қараңыз.

Кафедралды Базиликамыздың Әйелді Тірегі (lang es) – Сарагоса қаласындағы, Арагон (Испания) жеріндегі католик шіркеуі. Базиликаның титулы – Құрметті Мария Ана, Әйелді Тірегі атанып, Папа Иоанн Павел II тарапынан «Испан халықтарының анасы» деп мақталады. Тарих бойынша Марияға арналған алғашқы шіркеу осы деп есептеледі. Марияның көтерілуінен бұрын болған жалғыз көрініс осы. Ол Ебро өзенінің жағасында, терең дұғада болған кезде осыны көреді.

Бірінші шіркеу

Осыдан шамамен бір жыл өткен соң, Яков Мәриямның құрметіне кішкентай капелла салдырған деп есептеледі, осылайша оған арналған алғашқы шіркеу пайда болды. Яков Иерусалимге қайтқаннан кейін, шамамен 44 жылы Ирод Агриппа оны өлімге кестірді, ол сенімі үшін шейіт болған алғашқы апостол болды. Оның бірнеше шәкірттері оның денесін алып, Испанияға соңғы демалысқа жерлеу үшін қайтарды.

Романдық шіркеу

Осы орында жылдар бойында көптеген шіркеулер салынған. Әулие Джеймс салған шағын ғибадатхана кейіннен Константин I тұсында базилика сияқты құрылысқа ұласқан; одан кейін роман, готика және мудежар стиліне өзгертілген. Сарагосадағы қастерлі қасиетті орындар 1118 жылы король Альфонсо I христиандықтардың қайта басып алуымен байланысты. Педро де Либрананың паптығы кезінде Дамиан Формент роман стиліндегі шіркеу салды.

Қазіргі шіркеу

Барокко стиліндегі қазіргі кең шіркеу 1681 жылы салына бастады. 1725 жылы Сарагоса қалалық кеңесі Киелі капелланың сыртқы келбетін өзгертуге шешім қабылдады және сәулетші Вентура Родригеске тапсырыс берді. Ол ғимаратты 130 метр ұзындығы және 67 метр ені бар қазіргі көлеміне жеткізіп, он бір күмбез және төрт мұнарамен безендірді. Капелланың ең көп таралған бөлігі – шығыс жағы, себебі сол жерде Вентура Родригес салған (1754) Киелі капелла орналасқан, онда қасиетті Мария бейнесі сақталған. Киелі капелланың төңірегінде Франсиско Гоя салған фрескалармен әсемделген күмбездер орналасқан: «Шейіт патшайым» және «Құдай есімін құрметтеу». 1718 жылға қарай шіркеудің күмбезі салынып бітті. Дегенмен, бұл күмбездерге соңғы рет жөндеу жұмыстары 1872 жылы жасалды, осы кезде басты күмбез және соңғы шпилі аяқталды.

Орган және музыка

Алғашқы орган 1463 жылы Энрике де Колония салған. 1537 жылы Мартин де Кордова Ла-Сеодағы органмен бәсекелесу ниетімен тағы бір орган салды. Гильермо де Лупе және оның ұлы Гаудиозо 1595 және 1602 жылдар аралығында үлкен органды қайта құрылымдады; ол 1577 жылы Сарагосаның құтқарушы соборындағы орган үшін де осылай істеген. 1657 жылы шіркеуде түрлі өлшемдегі және көптеген мүмкіндіктер ұсынатын бірнеше орган болды. Осының нәтижесінде, музыкалық белсенділік Испанияның алтын ғасырындағы ең жоғары деңгейіне жетті; бірақ, ол 19 ғасырдың соңында төмендеп бастады. Орта ғасырларда әншілерге дульцианмен бірге менструль сүйемелдеді. Базилика Богоматери Пиларо соборындағы көп дауысты музыка алғаш рет 17 ғасырдың ортасында "тенор" және "контрабас" орындауымен тіркелді. 1600 жылдардың соңында менстрельдерден құралған оркестр собор базиликасының алдындағы Санта-Мария-ла-Майор шіркеуі үшін жұмыс істеуге келісті.

Эль-Пилар мен испандық жеке тұлға

Біздің Анамыздың Ұстынының мерекесі, испан тілдес халыққа Марияның алғашқы көрінуін тойлайтын, 12 қазанда аталады. Бұл күні Испандықтар күнімен (Día de la Hispanidad) және Колумбтың Жаңа дүниені ашқан күнімен бірге келеді. Испан отаршылдығынан туған әрбір ел шіркеуде сақталатын XV ғасырға жататын Құдай ана мүсініне ұлттық киімдер сыйлаған. Рим папасы Иоанн Павел II базиликаға жасаған екі сапарында Эль-Пиларды "испандық халықтардың анасы" деп атады. 1904 жылы ол мәдени маңызы бар мүлік ретінде жарияланды.