Кіріспе

"Pilot" – 2005 жылғы 29 тамызда АҚШ-та тұңғыш рет көрсетілген американдық "Prison Break" телесериалының пилоттық эпизоды және сериясының премьерасы. Сол түні ол екі бөлімді пилоттық арнайы бағдарламаның бірінші бөлігі ретінде "Аллен" эпизодымен бірге көрсетілді, ол осы эпизодтан кейін дереу эфирге шықты. Эпизодты сериал продюсері, "Rush Hour" және "Red Dragon" сияқты туындылардың режиссері Брет Ратнер түсірді, ал сценарийді сериал авторы және продюсері Пол Шейринг жазды. Эпизод АҚШ-та ғана емес, әлемнің көптеген елдерінде маңызды жаңалық болды, көптеген оң пікірлерге ие болып, әртүрлі елдерде рекордтық рейтингтерге жетті. Эпизод сериалдың екі басты кейіпкерімен таныстырады: Майкл Скофилд (Вентворт Миллер ойнаған) және Линкольн Берроуз (Доминик Перселл ойнаған). Линкольн Берроуз өзі жасаған жоқ қылмыс үшін өлім жазасына кесілді: АҚШ вице-президентінің інісі Терренс Стьэдманды өлтірді деген айып. Істің мәнділігіне байланысты Барроуздың жазасын кейінге қалдыруға немесе оның ісін қайта қарауға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Барроуздың ағасы, инженер-құрылысшы Майкл Скофилд, өзінің жаңа денесіндегі татуировканы пайдаланып, ағасын өлім жазасынан құтқару үшін өзін қасақана түрмеге қамауды жоспарлап отыр.

Сюжет

Майкл Скофилд құпия дене татуировкасын алады, содан кейін пәтерінен Фокс-Ривердегі әртүрлі адамдарға тиесілі заттарды алып тастайды, сонымен қатар бір қатты дискіні өзенге лақтырады. Келесі күні ол банк тоналайды, бірақ полиция келген кезде қарсылықсыз ұстанып береді. Майкл сотқа жіберіледі, тіпті адвокаты Вероника Донован (Робин Тунни) оны қорғауға тырысқаннан кейін де күресуден бас тартады, сондықтан оған 5 жылға сот тағайындалады. Фокс-Риверге кіргеннен кейін Майкл капитан Брэд Белликпен (Уэйд Уильямс) танысады, ол өзін тез арада мақтанкеш деп танытады. Содан кейін ол өзінің камералық әріптесі Фернандо Сукремен (Амаури Ноласко) кездеседі, ол оған істеуге болатын жалғыз нәрсе – мерзімін өтеу екенін айтады. Сукре Майклға аумақты көрсетіп, сырттан көрініс береді. Содан кейін ол Майклды оқшауланған Линкольн Берроузбен (немесе олар оны "Синкті байланыстырамыз" деп атайды) таныстырады, ол вице-президенттің бауыры Терренс Стьэдманды өлтірген. Майкл бауырына жетудің жалғыз жолы – Джон Абруццидің (Питер Стормар) басқаратын Түрме Индустрияларына (Prison Industries) қосылу екенін түсінеді. Майкл Абруцциге жақындасады, бірақ одан бас тартады, ол Майклға тыныш түрде өзіне қажет нәрсесі бар екенін айтады және оригами кранды қалдырады, бұл оған Фибоначчиді білетінін көрсетеді – Абруцциді түрмеге қамаған ақпарат беруші. Абруцци оған Түрме Индустрияларына қосылуға рұқсат береді. Ауруханада Майкл өзін доктор Сара Танкредиге (Сара Уэйн Кэллис) таныстырады және оны баурап алуға тырысады. Ол оған инсулин салады, себебі Майкл 1-ші типті диабетке шалдыққан деп мәлімдейді. Майкл екінші рет келгенде, Сара оның қандағы глюкоза деңгейінің тым төмен екенін байқайды және оған инсулинге диабеті жоқ адам сияқты реакция бергенін айтады. Содан кейін ол келесі жолы келгенде оны тексеруге келіседі. Алдауын жалғастыру үшін Майкл түрмедегі "дәріханашы" С Ноттке (Рокмонд Данбар) жүгінеді және инсулинге қарсы әсер ететін PUGNAc үшін алдын ала төлейді. Басқа жерде Сукре өзінің сүйіктісі Марикруз Дельгадоға (Камилла Гуати) той жасауға ұсыныс жасайды, ол онымен бірге келіп, қабылдайды. Берроуздың ұлы Л. Дж. (Маршалл Оллман) марихуана сатумен айналыса бастайды, бірақ полиция оны ұстайды. Вероника Майклды көреді, ол оған Линкольнге кім шабуыл жасап жатқанын анықтауды сұрайды. Епископ МакМорроу (Челси Росс) Линкольннің өлім жазасын кейінге қалдыруға тырысады, содан кейін ол құпия қызмет агенттері Пол Келлерманмен (Пол Адельштейн) және Дэниел Хейлмен (Дэнни Маккарти) кездеседі. Олардың ескертуін елемегеннен кейін МакМорроу атып өлтіріледі, содан кейін Вероника Берроузға шабуыл жасалғанына күдік көреді. Фокс-Ривердің бастығы Генри Поуп (Стейси Кич) Майклды сұрайды, әйелімен мерейтойына Тадж-Махалдың моделін жасап бітіре ала ма деп, ол содан кейін жұмыс істей бастайды. Кейін Майкл Линкольнмен кездеседі және оны құтқаратынын айтады. Түрме Индустрияларынан кейін күмәнді Линкольн Майклдан түрме жоспарын көрген-көрмегенін сұрайды. Майкл: "Одан да жақсысы, олар менің қасымда" дейді. Ол өзінің құпия дене татуировкасын ашады, ол Фокс-Ривердің жоспарын жасыратын геометриялық үлгілердің сериясы, соған сүйене отырып Майкл серия бойында қашу жоспарларын құрады.

Өндіріс

Prison Break-тің бастапқы идеясы – біреуге (осы жағдайда, інісіне) қашуға көмектесу үшін әдейі түрмеге өзінің баруы – продюсер Доун Паруз Пауль Шейрингке ұсынған, ол әрекетке толы сериал жасағысы келген. Шейринг бұл жақсы идея деп ойласа да, бастапқыда ешкімнің мұндай миссияға қадам басатынына немесе оны қалай толыққанды телешоуға айналдыруға болатынына түсіне алмады. Ол негізсіз айыпталған інісінің оқиясын ойлап тапты және сюжеттің жоспарын жасап, кейіпкерлерді құруға кірісті. 2003 жылы ол бұл идеяны Fox Broadcasting Company-ға ұсынды, бірақ Fox мұндай сериалдың болашақтағы мүмкіндіктеріне қатысты алаңдағандықтан бас тартты. Содан кейін ол идеяны басқа арналарға да ұсынды, бірақ олар да телесериалға қарағанда фильмге көбірек сай келеді деп қабылдамады. Кейіннен Prison Break 14 бөлімді мини-сериал ретінде қарастырылды, ол Стивен Спилбергтің "Әлемдер соғысына" қатысуына байланысты кеткенге дейін қызығушылық тудырды. Осылайша, мини-сериал іске аспады. Lost және 24 сияқты сериалдардың үлкен сұранысқа ие болуынан кейін Fox желісі өз ойын өзгертті және 2004 жылы өндіріске қолдау көрсетті. Пилоттық эпизод Шейринг сценарийін жазғаннан кейін бір жыл өткен соң түсірілді. Пилоттық серияның көп бөлігі Чикаго және оның айналасындағы жерлерде түсірілді. 2002 жылы жабылып, істен шыққан Джолиет түрмесі 2005 жылы Prison Break сериалының түсірілім алаңына айналды, экранда Fox River мемлекеттік түрмесі ретінде көрінді. Линкольннің камерасындағы, медпункттегі және түрме ауласындағы сахналардың бәрі түрмеде түсірілді. Линкольннің камерасы серийлі кісі өлтіруші Джон Уэйн Гейсинің түрмеге қамалған камерасы болды, сондықтан өндіріс тобының кем дегенде бір мүшесі оған кіруден бас тартты, оның әуесқойлыққа толы екеніне сенді.

Тарату және қабылдау

"Пилот" сериясы келесі эпизодпен бірге Fox телеарнасында шамамен 10.5 миллион көрерменге жол тартты, бұл серияны Америкада сол аптада ең көп тамашаланған шоулардың жетіншісіне қойды, сондай-ақ 18–49 және 18–34 жас тобында бірінші орынды иеленді. Критикалық пікірлер мен рейтингтердегі табыс әлемнің басқа да аймақтарында да байқалды. Ұлыбританияда "Пилот" эпизоды 2006 жылдың 24 қаңтарында көрсетілді, оны 0.91 миллион адам тамашалады, бұл Five телеарнасының сол аптадағы ең көп көрілген 28-ші бағдарламасы болды. Алғашқыда үлкен сәттілік болмаса да, маусым өркендеген сайын рейтингтер артты. Францияда эпизод 2006 жылдың 31 тамызында шамамен 5.5 миллион көрерменмен (25.8% үлес) көрсетілді. Германияда 2007 жылдың 21 маусымында эфирге шыққаннан кейін бұл эпизод кеңінен жарияланбады, себебі ол аудиторияның бар болғаны 13.5% -ын қамтыды. Польшада эпизод 2007 жылдың 28 қаңтарында 7 миллион көрерменмен көрсетілді, бұл Польшадағы кез келген шетелдік сериалдың ең жоғары рейтингісі болды. "Пилот" Грекияда 2 қаңтарда 769,000 көрерменмен көрсетілді, бұл грек теледидарында американдық сериал үшін ерекше жоғары көрсеткіш. The Guardian газетінің журналисі Чарли Брукер "Пилотты" "мүмкін, ең осыраты әңгіме" деп атап, оның өте шынайы емес екенін айтады. Брукер әзілдеп, сценарийді "екі жасар баланы "Шоушенктің құтқарылуы" фильмін көруге алып, үш аптадан кейін сюжетті айтуын сұрап, ол айтқанның бәрін жазып алып, түсіргендей" дейді.

Марапаттар мен ұсыныстар

Эпизод үшін Марк Хелфрич "Коммерциялық теледидардағы ең жақсы монтаждалған бір сағаттық сериал" номинациясы бойынша Эдди сыйлығына ұсынылды. Бірақ оның қарсыласы Стивен Семель америкалық "Lost" телесериалы үшін осы сыйлықты жеңіп алды. Дегенмен, пилоттық эпизод 2006 жылы "Ең үздік драмалық пилотқа актерлерді іріктеу" номинациясында Американың Artios Casting Society сыйлығын жеңіп алды. Бұл сыйлықты Джон Папсидера, Венди О'Брайен және Клэр Саймон алды.