Кіріспе

Дуирет (бербер: Eddwirat немесе igherman, دويرات) – Оңтүстік Тунистегі Татауин ауданындағы қираған бербер ауылы. Қазіргі заманғы сол аттас ауылдың жанындағы төбеде орналасқан Дуирет – бекітілген астық қоймасы, немесе ксар (көпше түрі – ксуур). Солтүстік Африка бербер қауымдастықтары салған басқа ксуурлар сияқты, Дуирет те шабуылдардан қорғану үшін тауға салынған. Дуирет – Оңтүстік Тунистің ксар жолындағы әдеттегі аялдама, Ченини, Ксар Улед Солтан және Ксар Хадада ауылдарымен бірге. Дуиреттің ескі ауылы Татауиннен оңтүстік-батысқа қарай 22 км қашықтықта, қиратқан таулы аймақта орналасқан. Ескі ауылдың қираған жері қамалмен көтеріліп тұр, одан таудан қазылған және жардың бойымен иректей орналасқан үңгірлердегі үйлер көрінеді. Шамамен 3 км-лік жол бойында, көбінесе қираған, тасталған үйлер орналасқан, олардың арасында "пальма мешіті" немесе Джамаа эннахла деп аталатын көз тартарлық ақ мешіт және бірнеше жаңартылған үйлер бар, олар көрме ретінде немесе ерекше мотель ретінде қонақтар мен туристерді қабылдауға арналған.

Тарих

Дуареттің тегі 600 жылдан астам бұрын аймаққа көшіп келген Гази Бен Дуаиб Бу Кенана есімді негізін қалаушыға дейін жетеді деп саналады – бұл адам Марокконың Тафилалет аймағынан келген болуы мүмкін (Луи, А. 1975. Дуирет: Етраң Бербер қаласы. Тунис тарату қоғамы, Тунис). 1850 жылы Дуарет халқы шамамен 3500 адамды құрады. Ол Габес қаласынан солтүстікке және Ливияның Гдамес қаласынан оңтүстікке қарайғы керуендердің маңызды аялдамасы болды. 1882 жылы Франция колониясы Дуаретті Тунистің оңтүстік бөлігіндегі әскери-әкімшілік билігінің орталығы ретінде уақытша таңдады, бірақ көп ұзамай Татауинге ауыстырды. 20 ғасырда Дуарет халқының саны азайды, өйткені көптеген тұрғындары Тунис астанасы Туниске көшіп кетті. 20 ғасырдың соңы мен 21 ғасырдың басында Дуареттің ескі ауылы іс жүзінде қираған, көшіп кеткен қалаға айналды, қалған отбасылар ата-бабаларының тарихи орнынан көп алыс емес, тау етегінде салынған Дуареттің жаңа ауылына көшті. Дерек көзі: Douiret.net.

Тіл

Дуири тілі – афроазиялық тілдер отбасының бір тармағы – бербер тілінің көптеген өте жақын түрлерінің бірі. Бүгінгі дуири тіліне көптеген араб сөздерімен қатар, тунис диалектісі және француз және итальян тілдерінен алынған көптеген шетел сөздері енген. Дегенмен, Дуиретте тұратын барлық адамдар араб тілінде де сөйлейді.