Кіріспе
Жылқы тұқымы
Скирос жылқысы (грекше αλογάκι της Σκύρου) – Грекияның Скирос аралында таралған миниатюралық жылқы тұқымы.
Тұқымның ерекшеліктері
Skyros тұқымы әдетте 9,1 мен 11 қол (92-115 см) арасында биіктікке жетеді және ала, құмдық, қоңыр немесе қара түсті болуы мүмкін. Скириан жылқысының кішкентай денелі түрі әлемдегі ең сирек кездесетін жылқы тұқымдарының бірі. Ол Грецияға тән, ежелгі заманда бүкіл елде кездесетін, бірақ қазір тек Скирос аралында және Скирос аралындағы өсіру және әл-ауқат шаруашылықтарында ғана табады. 2009 жылғы мәліметтер бойынша Грецияда 220 Скириан жылқысы бар, олардың 152-сі Скироста өмір сүреді. Скириан жылқысы қорғалатын түр. Скириан жылқылары достық, әлеуметтік, күшті және зиялы жануарлар. Басы өте әдемі. Жылманы ұзын және қалың, әдетте тері түсінен қараңғырақ болады. Аяқтары жұқа, мықты және серпімді, буындары күшті. Құйрығы төмен орналасқан. Тырнақтары кішкентай, тығыз және мықты, көбінесе қара түсті, және оларды пышақтаудың қажеті жоқ. Тұқым стандарты бойынша ақ белгілердің өте шектеулі болуы қаланады, мысалы, кішкентай жұлдызға рұқсат етіледі. Silva жобасы қазіргі уақытта Грецияның басқа аймақтарында және шетелде Skyros жылқыларын өсіруді дамытуға жұмыс істеп жатыр. Скайрос аралындағы Жылқы қоры Скириан жылқыларымен өте табысты өсіру, қорғау, білім беру және әл-ауқат жобасын жүргізуде. Скириан жылқысын қорғау үшін жұмыс істейтін тағы бір маңызды ұйым – Скириан жылқы қоғамы, ол тұқымдық кітапты жасады және Скириан жылқысының тегін анықтауда. Сонымен қатар, Hippolytus est. 2010 (ελληνικά Ιππόλυτος) атты коммерциялық емес ұйым Фалани, Ларисада орналасқан, тұқымның мәдени дамуын ілгерілету және оны сақтауға көмектесу үшін күш жұмсап жатыр.
The Silva Project is currently working to promote the foundation of Skyros herds elsewhere in Greece and abroad. The Skyros Island Horse Trust based in Skyros is running a highly successful breeding, conservation, education and welfare project with the Skyrian horses. Another key organisation working to protect the Skyrian horse is the Skyrian horse society, which has created a stud book and is setting up a pedigree for the Skyrian horse. Also, another non profit organisation Hippolytus est. 2010 (ελληνικά Ιππόλυτος) based in Falani Larissa is making efforts towards promoting the breed culturally and at the same time helping with its preservation.
Тарих
Скирос тұқымы афиналық отарлаушылардың б.з.д. 5-8 ғасырларда Скирос аралына әкелген жылқылардан тараған деп саналады. Олар, мүмкін, Ұлы Александрдың жорықтарында қолданылған, сондай-ақ Парфенон фриздерінде бейнеленген жылқылардың өзі болуы мүмкін. Олар аралдың оңтүстік бөлігіндегі таулы аймақта негізінен жартылай жабайы жылқы ретінде дамыды, бірақ фермерлер оларды аулап, ауыл шаруашылығына пайдалану үшін үйретті. 1960 жылдары ауыл шаруашылығын механикаландырудың артуы тұқымның жоғалу қаупін тудырды, себебі олар енді шаруашылық жұмыстарына қажет болмады және олардың саны аз болды. Скирос аймағында жабайы есектердің көптеп кездесуі де қауіпті, өйткені екі түрдің араласуы Скирос жылқысының таза тұқымын сақтауға кедеріс келтіреді. 1970 жылдары Скирос тұқымын көбейтуге бағытталған қысқа мерзімді бағдарлама жүргізілді. Бұл бағдарлама тұқымға назар аударды және 1991 жылы олардың құрып кету қаупі бар екені жарияланды.
Қолданылуы
Жылқылар көбінесе жартылай жабайы күйде ұсталады, астық жинау кезінде диқандарға керек болғанша аралдың таулы ішкі аймақтарында мал жайып жүреді. Скайройлар жүк таситын, жеке атқа жегілетін және мінуге де қолданылады.