Кіріспе

Сатурн планетасының бейнелері

Сатурнның сақиналарының көрнекі әдемілігі осы планетаны көркем әдебиетте жиі кездесетін орынға айналдырды. Олар кейде соғысқа бейім, бірақ мейірімді деп бейнеленеді, мысалы, Лесли Ф. Стоунның 1935 жылғы "Меркурийдің құлауы" әңгімесінде олар Меркурийге қарсы соғыста адамзатқа көмектеседі, ал Стэнтон А. Кобленцтің 1933 жылғы "Көлеңкесі жоқ адамдар" әңгімесінде олар Жерді утопияға айналдыру үшін жаулап алушылар болып келеді. Басқа туындыларда олар жаман күштер ретінде көрсетіледі, мысалы, Клифтон Б. Круздің 1935 жылғы "Сатурннан келген қауіп" әңгімесі және оның 1936 жылғы "Драмдар" атты жалғасы. Сурет: "Арғы әлемдегі саяхат" кітабынан иллюстрация. Сатурнның бетіндегі кейіпкерлер, аспанда сақиналары көрінеді. Сатурндықтар көбінесе Жер тұрғындарынан озық деңгейде бейнеленеді. Бұл жалпы тенденциядан ерекшеліктер бар, мысалы, В. С. Лак Ширманың 1886 жылғы "Алериел, немесе басқа әлемдерге саяхат" романында планетаның экожүйесіне саңырауқұлақтар мен омыртқасыздар басымдық жасайды, ал Джордж Гриффиттің 1901 жылғы "Ғарыштағы бал айы" романында теңіз шөптері, жорғалаушылар және алғашқы адам тектес жаратылыстар мекендейді. Сатурн кейде тіршілікке толы емес деп бейнеленеді, мысалы, Раймонд З. Галлонның 1936 жылғы "Ақымақ робот" әңгімесінде. Дегенмен, Сатурн атмосферасындағы ізделіп жүрген гелий-3 мөлшерінің көп болуы және оның магнитосферасы Юпитерге қарағанда аз сәулелену тудыратыны сияқты бірнеше себептерге байланысты қазіргі ғылыми фантастикада да танымал орынға ие. 1972 жылғы "Үнсіз қашқындар" фильмінде Сатурн апокалипсистен кейінгі Жердің қалған өсімдік әлемін сақтайтын табиғат қорығы ретінде бейнеленеді, ал 2007 жылғы "Фантастикалық төрттік: Күміс серфердің пайда болуы" фильмінде Галактус оны жейді. Азимовтың 1986 жылғы "Негіз және Жер" романында сақиналар алыс болашақта Күн жүйесін анықтауға мүмкіндік береді. Джон Варлидің 1979–1984 жылдардағы "Гая" трилогиясының бірінші кітабы – "Титан" романында спутниктер жүйесі үлкен, дөңгелек пішіндегі, саналы жасанды әлемді жасырады.

Титан

alt=Суреттің түсіндірмесіне сілтеме жасаңыз|төбе|1951 жылғы наурыздағы «Avon Fantasy Reader» журналының мұқабасы, Стенли Г. Вайнбаумның «Титандағы ұшу» (мұнда «Адам, қыз және Сатурнның құмарлығы» деген нұсқасымен) және оның телепатиялық Титандық жіп құрты бейнеленген.
Титан салыстырмалы түрде Жерге ұқсас әлем ретінде жазушылардың назарын аударды, оны адамдардың отарлауға және басқа планеталық өмірге мекен етуге болатын орын ретінде қарастырды. 1941 жылы Манли Уэйд Веллманның «Титанның Сожарры» романы Эдгар Райс Берроуздың «Тарзан» кітаптарынан шабыт алып, Титанда жетім қалған баланың өмірін баяндайды. Титан 1950-ші жылдары ғылыми фантастика әңгімелері үшін танымал орынға айналды, себебі планеталық ғылымның жетістіктері Марс пен Венераның қатал жағдайларын ашты. 1959 жылы Курт Воннегуттың «Титан сирендері» романы – адамдардың Титанға сапар шегуіне, онда тұрған Тральфамадориялықтарға көмектесуіне және Күнмен байланыс орнату үшін Күн жүйесіне келген шетелдік өмір формасының Айға қоныстанғанына арналған сатиралық туынды. 1977 жылы Грегори Бенфорд пен Гордон Эклундтың «Егер жұлдыздар құдайлар болса» романында Айға шетелдік өмір формасы Күнмен байланыс орнату үшін Күн жүйесіне келген. 1980 және 1981 жылдары «Вояджер» ғарыш зондтары Сатурн жүйесінен өтіп, Титанның атмосферасының – бұрыннан қалың және метанға бай екені белгілі – мөлдір емес екенін көрсетті, бұл оның бетін (немесе одан) бақылауға мүмкіндік бермеді. Осыдан кейін ғылыми фантастика жазушыларының қызығушылығы төмендеді және Титан сыртқы Күн жүйесіндегі көптеген орындардың бірі ретінде бейнеленді, басты назарда болмады. 2005 жылы Алястер Рейнольдстың «Мұзды итеру» романында Янус шетелдік ғарыш кемесі екені анықталды. Энцеладтың бетінен сұйық судың табылуынан кейін, бұл ай 2016 жылы Меркурио Д. Ривераның «Энцеладтың су қабырғалары» атты әңгімесінде пайда болды.