Кіріспе

Адамдар эволюциясы туралы псевдонауылдық кітап "Бастапқысы – соңы" – 1971 жылы Оскар Кисс Мэрт жазған псевдонауылдық кітап (8 қазан 1914 – 26 тамыз 1990), онда адамзат каннибалистік маймылдардан пайда болғаны айтылады. Мэрттің сөзіне қарағанда, осындай тамақтану маймылдардың миын үлкейтіп, жыныстық құштарлығы мен агрессиясын арттырған, бірақ олардың туа біткен психикалық қабілеттерін басып, ақырында есінен шығарған. Мэрт өзінің теорияларын ешқандай дәлелдермен растамаған, олар негізінен Ява және Жаңа Гвинеядағы каннибалистермен болған кездесулері мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бір мейрамханада шикі маймыл миын жеген тәжірибесіне негізделген. Ол инка тайпаларының әдісімен немесе трепанация арқылы бас сүйегінің пішінін өзгерту арқылы өзінің жасырын психикалық қабілеттерін оятқанын айтады, ал оның теориялары көбінесе содан туындаған құдайлық шабыттан алынғанын мәлімдейді. Мэрттің кітабының алдында Азия, Оңтүстік Америка және Австралияда саяхаттағаннан кейін Италияға қоныс аударғаны, әйелі мен үш баласымен Комо көлінде тұрып, Вилла Пассалаккуаны қалпына келтіру жұмыстарына қатысқаны жазылған. Кітапта болашақ томдар жариялануы тиіс делінгенмен, олардың ешқайсысы шықпаған, тек "Молтрасио сөзі" деген 8 беттік сирек кездесетін кітапша ғана жарық көрген.

Сын

Кітапта ешқандай сілтеме жоқ, керісінше, қазіргі замандағы каннибальдармен болған деп айтылатын әңгімелерге, автордың өзі маймыл миын жеуіне және терең медитациядан алған тікелей "түсініктерге" негізделген. Көптеген бөліктері кейбір адамдар тарапынан тікелей нәсілшілдік деп бағаланған, әсіресе түрлі этникалық топтардың (көбінесе арабтар мен африкалықтар) бет-әлпеттерін маймылдармен салыстыратын фотосуреттерге қатысты. Оның сөзіне қарағанда, африкалықтардың миы еуропалықтарға қарағанда кішірек, ал қазіргі каннибальдық тайпалар осы кемшілікті жою үшін ми жеу арқылы қуып жетуге тырысады, бірақ ол оларға бұл үшін шамамен 100 000 жыл қажет болады деп есептейді.

Танымал мәдениет

Кітаптың мұрасы көбінесе Devo жаңа толқын тобының еңбегінен туындайды, олар кітаптың бірнеше элементтерін "деволюция" тұжырымдамасына енгізіп, тіпті кішкентай фильміне кітаптың атауын берді: "Басында соңы болды: Деволюция туралы шындық". Басист, синтезаторшы және вокалист Джеральд В. Касале кітап туралы: "DEVO үшін бұл Киелі кітаптан да жақсы оқиға" деді. 1989 жылғы "Now It Can Be Told" альбомының обложкасы АҚШ-тағы жұмсақ мұқабалы басылымның обложкасына негізделген.