Кіріспе

Британдық астроном Чарльз Пьяцци Смит (3 қаңтар 1819 – 21 ақпан 1900) – британдық астроном, 1846 жылдан 1888 жылға дейін Шотландияның Корольдік астрономы қызметін атқарды. Ол астрономиядағы көптеген инновацияларымен және әйелі Джессика Дункан Пьяцци Смитпен бірге Ғизаның Ұлы пирамидасын пирамидологиялық және метрологиялық тұрғыдан зерттеуімен белгілі.

Смит пирамидалық теориясының әсері

Смиттің пирамидалық болжамдар туралы теориялары кейін Чарльз Тейз Расселдің еңбектеріне және болжамдарына (мысалы, оның «Жазбалардағы зерттеулер») енгізілді. Рассел Пирамидалық теорияны қолдаған Киелі кітап зерттеушілері қозғалысын құрды (1931 жылы олар «Ехоба куәгерлері» деген атқа ие болды, бірақ Расселдің ізбасары Джозеф Ф. Рутерфорд пирамидалық теорияны Киелі кітапқа қайшы деп айыптады). Смит екінші келгені үшін ұсынған мерзімдер – алдымен 1882 жыл, содан кейін 1892 мен 1911 жылдар аралығындағы көптеген мерзімдер – сәтсіз болжамдарға айналды. Тейлор мен Смит теориялары 1800 жылдардың соңында египтология саласында көптеген белгілі жақтастар мен қарсыластар тапты, бірақ 19 ғасырдың соңына қарай бұл теорияның ғылыми қолдауы азайды. Теорияға ең ауыр соққыны бастапқыда оны қолдаған көрнекті египтолог Уильям Мэтью Флиндерс Петри жасады. 1880 жылы Петри Египетке жаңа өлшемдер жүргізу үшін барғанда, пирамиданың бұрынғы есептегеннен бірнеше фут кішірек екенін анықтады. Бұл теорияны күйретіп, Петри оны жоққа шығарды және былай деп жазды:

Өткелдердің ені мен биіктігі туралы теориялардың барлығы байланысты, себебі өткелдердің барлығы бірдей қимадан жасалған немесе оның еселігінен. Кіреберіс өткелінің биіктігіне қатысты күрделі теория бар, онда тік және перпендикуляр биіктіктердің қосындысы 100 «пирамидалық дюйм» деп аталатын шамаға тең деп есептелінеді. Бұл 26°31' бұрышында 47.27 перпендикуляр биіктікті талап етеді, ал нақты биіктік 47.24 ± 0.02 құрайды. Бірақ осы өткелдің биіктігі туралы кез келген теорияны қарастырғанда, оны ұқсас өткелдерден немесе Патшалар палатасының ең дәл өлшенген биіктігінен бөліп қарастыруға болмайды. Өткелдер 46.2-ден 48.6-ға дейін ауытқиды, ал орташа өткел биіктігі 47.040 ± 0.013 құрайды. Демек, бұл теория өткелдердің біреуімен сәйкес келсе де, бұл жиі кездесетін биіктіктің бастапқы көзі емес; сондай-ақ, «пирамидалық дюйм» немесе 25.025 британдық дюймдық шынжырдың қолданылуы немесе болуына дәлелдеме жоқ.

Неке, отбасы және өлім

1855 жылы Смит Томас Дунканның қызы Джессика "Джесси" Дунканға (1812–1896) үйленді. Джесси Дункан геолог болған, Эдинбургте Александр Роузбен оқыған және Ирландия, Франция, Швейцария мен Италияға геологиялық экспедицияларға қатысқан. Смиттың бауырлары Уоррингтон Уилкинсон Смит және Генри Август Смит болды. Оның әпкелері Генриетта Грейс Смит, ол пастор Баден Пауэллге үйленді және Роберт Баден Пауэллдің анасы, 1-ші Барон Баден Пауэлл (әлемдік скаутинг қозғалысын құрған), Георгиана Розетта Смит, Уильям Генри Фловерге үйленді; және Элен Филадельфия Смит, HEIC капитаны Генри Тойнбиге үйленді. Смит 1900 жылы қайтыс болды және Рипон қаласына жақын Шароу ауылындағы Сент-Джон шіркеуіне жерленді. Оның қабірінің үстінде христиандық крестпен безенілген пирамида пішіндес кішкентай тас ескерткіш орнатылған.

Құрметтер

Ол 1846 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды және бірнеше жыл бойы оның кеңесінде қызмет етті. 1857 жылғы маусымда ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, бірақ 1874 жылы осы лауазымнан бас тартты. 1859 жылы Шотландиядағы инженерлер мен кеме жасаушылар институтының құрметті мүшесі атанды. Айдың бетіндегі Пиацци Смит кратері оның құрметіне аталған.