Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихи хронологияға қайшы келетін заттар
Objects that challenge historical chronology
Орынсыз артефакт (OOPArt немесе oopart) – тарихи, археологиялық немесе палеонтологиялық қызығушылық тудыратын және ерекше жағдайда табылған деп есептелетін артефакт. Оның осы контексте болуы дәстүрлі тарихи хронологияға қарсы келеді деп табылады (әдетте, табушы немесе иесі осылай мәлімдейді). Кейбір адамдар бұл артефакттар сол кездегі технология деңгейіне сәйкес емес деп санайды, ал басқалары адамзаттың бар екендігі туралы қабылданған уақыттан бұрынғы кезеңдерде болғанын жорамалдайды. Тағы бір гипотеза бойынша, бұл артефакттар әртүрлі мәдениеттер арасындағы байланысты көрсетеді, оны дәстүрлі тарих түсіндіру арқылы түсіндіру қиын. Археологиялық нысандардың осы сипаттамасы криптозоология сияқты ғылымның маргиналдық салаларында, сондай-ақ ежелгі астронавттар теориясының жақтаушылары, Жердің жас жаратылысы туралы сенімдерді ұстанатындар және паранормальдық құбылыстарға сенушілер тарапынан қолданылады. OOPArt-ты қолдаушылар негізгі ғылымның маңызды білім салаларын қасақана немесе білмейтін себептермен елемейтініне сенімді. Адамзат тарихының қалыпты көзқарастарын сұраққа түсіретін көптеген авторлар мен зерттеушілер өздерінің аргументтерін нығайту үшін OOPArt-тарды пайдаланған. Бұл артефакттар діни сипаттамаларды, ежелгі астронавттар теориясын және қазіргі заманнан бұрынғы, одан дамыған білім мен технологияға ие болған жойылған өркениеттер туралы түсініктерді қолдау үшін қолданылған. Мэн монетасы: 11 ғасырға жататын норвегиялық монета, АҚШ-тың Мэн штатындағы Бруклин қаласының маңындағы Годдард орнындағы үлкен қабық үйіндісінен табылған. Кейбір авторлар бұл викингтер мен Мэн штатындағы жергілікті халықтың тікелей байланысының дәлелі деп санайды. Дегенмен, бұл монета викингтердің Мэнды зерттегенін көрсете бермейді. Басым пікір бойынша, монета Лабрадор немесе Ньюфаундлендтен (викингтер 10 ғасырдың соңында осы жерлерде колониялар құрған) жергілікті халықтардың кең солтүстік сауда желісі арқылы әкелінген болуы мүмкін. Егер викингтер Мэнге келген болса, онда археологиялық жазбаларда одан да көп және әртүрлі викингтерге тән заттар табылуы керек еді. Годдард орнында 15 жыл ішінде табылған 20 мыңға жуық заттың ішінде бұл монета жалғыз жергілікті емес зат еді. Тамил қоңырауы: көне тамил тіліндегі жазулары бар бұзылған қола қоңырау. Қоңырау Жаңа Зеландияда миссионер тапқандықтан, оның шығу тегі әлі де құпия. Қоңыраудың Жаңа Зеландияға қалай келгені белгісіз болғамен, бір теория бойынша, оны тамил саудагерлерінен алған португал теңізшілері тастап кеткен болуы мүмкін. Миссионер тапқанға дейін жергілікті маорилер оны тамақ пісіруге пайдаланған. Артефакттың нақты шығу тегі анықталмады, өйткені ол бірнеше ұрпақ бұрын табылған деп есептеледі. Қазіргі уақытта қоңырау Жаңа Зеландияның Ұлттық мұражайында сақталады. Марчинбар аралынан табылған монеталар: 1945 жылы Австралияның Солтүстік территориясындағы Марчинбар аралында суахили жағалауындағы Килва сұлтанатына жататын бес монета, сондай-ақ 18 ғасырға жататын Нидерландыдан алынған төрт монета табылған. Монеталардағы жазулар Килваның билеуші сұлтанын көрсетеді, бірақ билеушінің 10-шы ғасырға мекендегені ме, әлде 14-шы ғасырға ме, әлі белгісіз. 2018 жылы Австралиядағы Эльчо аралында ортағасырлық Килва сұлтанатына жататын ұқсас монета табылған. Мысыр мумияларынан табылған кокаин мен никотиннің іздері, бұл ежелгі Мысыр мен Колумбияға дейінгі Америка арасындағы байланыс немесе ластанудың нәтижесі болуы мүмкін. Фуэнте Магна: 1950 жылы Боливияда табылған үлкен тас ыдыс, ішінде сумер жазуларына ұқсас көптеген клинопись жазулары бар.
An out of place artifact (OOPArt or oopart) is an artifact of historical, archaeological, or paleontological interest to someone that is claimed to have been found in an unusual context, which someone (usually the finder or owner) claims to challenge conventional historical chronology by its presence in that context. Some people might think that those artifacts are too advanced for the technology known to have existed at the time, or that human presence existed at a time before humans are known to have existed. Other people might hypothesize about a contact between different cultures that is hard to account for with conventional historical understanding. This description of archaeological objects is used in fringe science such as cryptozoology, as well as by proponents of ancient astronaut theories, young Earth creationists, and paranormal enthusiasts. Supporters regard OOPArts as evidence that mainstream science is overlooking huge areas of knowledge, either willfully or through ignorance. Many writers or researchers who question conventional views of human history have used purported OOPArts in attempts to bolster their arguments. Claimed OOPArts have been used to support religious descriptions of prehistory, ancient astronaut theories, and the notion of vanished civilizations that possessed knowledge or technology more advanced than that known in modern times. Maine penny: An 11th century Norwegian coin found in a Native American shell midden at the Goddard Site in Brooklin, Maine, United States, which some authors have argued is evidence of direct contact between Vikings and Native Americans in Maine. The coin need not imply actual exploration of Maine by the Vikings, however; mainstream belief is that it was brought to Maine from Labrador or Newfoundland (where Vikings are known to have established colonies as early as the late 10th century) via an extensive northern trade network operated by indigenous peoples. If Vikings did indeed visit Maine, a much greater number and variety of Viking artifacts might be expected in the archaeological record there. Of the nearly 20,000 objects found over a 15 year period at the Goddard Site, the coin was the sole non native artifact. The Tamil Bell is a broken bronze bell with an inscription of old Tamil. The bell is a mystery due to its discovery in New Zealand by a missionary. Although nobody knows for certain how the bell came to New Zealand, one possible theory is that it was dropped off by Portuguese sailors who had acquired it from Tamil traders. Prior to being discovered by the missionary, local Maori had used it as a cooking pot. Given that it was supposedly discovered generations earlier, the artifact's exact origins could not be identified. The bell is now located at the National Museum of New Zealand. Coins from Marchinbar Island: Five coins from the Kilwa Sultanate on the Swahili coast discovered on Marchinbar Island in the Northern Territory of Australia in 1945 alongside four coins from 18th century Netherlands. The inscriptions on the coins identify a ruling Sultan of Kilwa, but it is unclear whether the ruler was from the 10th century or the 14th century. A similar coin, also thought to be from the Medieval Kilwa sultanate, was found in Australia in 2018 on Elcho Island. Traces of cocaine and nicotine found in Egyptian mummies, which have been variously interpreted as evidence of contact between Ancient Egypt and Pre Columbian America or as the result of contamination. Fuente Magna, a large stone vessel that was discovered in Bolivia in 1950, with many cuneiform engraving in its inside, similar to summerian writings.
Сұраққа толы түсіндірмелер
Бағдад батареясы: Парфян немесе Сасанид Персиясында жасалған керамикалық құмыра, мыс түтікше және темір таяқ, 1936 жылы табылған. Балама теориялар бұл кезеңнен электролық қаптау жасалған артефакттар табылмай тұрса да, оның электролық қаптау үшін гальваникалық элемент ретінде қолданылған болуы мүмкін деп болжайды. «Батарея» белгілі бір мақсаты бар басқа да нысандарға ұқсайды – Тигр өзенінің жанындағы Селеукиядан келген қасиетті парқталған жазбаларды сақтауға арналған ыдыстар. Дорчестер құмырасы: 1852 жылы қатты тастан жасалған деген мәлімдеме бар металл құмыра. Басым пікірлер оны Виктория дәуіріндегі шамұрақ немесе түтік ұстағыш ретінде қарастырады. Кингводи артефактісі: тозған шегеге ұқсайтын, қатты тасқа ендірілген нысан. Ол туралы хабарлау алдында бірнеше рет қолға тиген, ал фотосуреттері жоқ. Виннипесуки көлінің құпия тасы: бастапқыда тайпалар арасындағы келісім туралы жазба деп есептелген, бірақ кейіннен оның нақтылығы күмәнді деп танылды. Киш сиватерийі: 1928 жылы қазіргі Ирактың орталық бөлігіндегі Шумер қаласы Киштің қираған орындарынан табылған әсем соғыс көлігінің мүсіні. Б.з.д. 2800-2750 жылдарға жатқан алғашқы династия кезеңіне жататын мүсінде төрт аяқты сүтқоректі жануар, бұтақтанған мүйіздері, мұрын сақинасы және сақинаға байланған арқан бейнеленген. Мүйіздерінің пішініне сүйене отырып, Эдвин Колберт 1936 жылы оны кейіннен тірі қалған, мүмкін үйретілген сиватериумның бейнесі деп анықтады – Плейстоцен дәуірінде Солтүстік Африка мен Үндістанда өмір сүрген, бірақ Холоценнің жойылған оқиғасының басында жойылған деп саналатын жирафтың туысы. Генри Филд пен Бертольд Лауфер оның тұтқынға алынған парсы бұғысының бейнесі екенін және мүйіздері жылдар бойы сынғанын айтты. Жоғалған мүйіздер 1977 жылы Field Museum қоймасынан табылған. 1985 жылы қалпына келтірілгеннен кейін, ол Каспийдің қызыл бұғысының (Cervus elaphus maral) бейнесі екені анықталды. Текаксик Каликстлахуаканың басы: Мексикадағы бір мазардың үш қабатынан төмен табылған, 1476-1510 жылдар аралығында жасалған, римдік сипаттамаға ие терракотадан жасалған құрбандық басы. Оның жасалған мерзімі бұрынғыға қарағанда көне болуы мүмкін деген пікірлер де бар. Ежелгі римдік немесе норвегиялық шығу тегі жоққа шығарылмаған.
Baghdad Battery: A ceramic vase, a copper tube, and an iron rod made in Parthian or Sassanid Persia, discovered in 1936. Fringe theorists have hypothesized that it may have been used as a galvanic cell for electroplating, though no electroplated artifacts from this era have been found. The "battery" strongly resembles another type of object with a known purpose – storage vessels for sacred scrolls from nearby Seleucia on the Tigris. Dorchester Pot: A metal pot claimed to have been blasted out of solid rock in 1852. Mainstream commentators identify it as a Victorian era candlestick or pipe holder. Kingoodie artifact: An object resembling a corroded nail, said to have been encased in solid rock. It was handled a number of times before being reported and there are no photographs of it. Lake Winnipesaukee mystery stone: Originally thought to be a record of a treaty between tribes, subsequent analysis has called its authenticity into question. Sivatherium of Kish: An ornamental war chariot figurine discovered in the Sumerian ruins of Kish, in what is now central Iraq, in 1928. The figurine, dated to the Early Dynastic I period (2800–2750 BCE), depicts a quadrupedal mammal with branched horns, a nose ring, and a rope tied to the ring. Because of the shape of the horns, Edwin Colbert identified it in 1936 as a depiction of a late surviving, possibly domesticated Sivatherium, a vaguely moose like relative of the giraffe that lived in North Africa and India during the Pleistocene but was believed to have become extinct early in the Holocene extinction event. Henry Field and Berthold Laufer instead argued that it represented a captive Persian fallow deer and that the antlers had broken over the years. The missing antlers were indeed found in the Field Museum's storeroom in 1977. After restoration in 1985, it was conclusively identified as a depiction of a Caspian red deer (Cervus elaphus maral). Tecaxic Calixtlahuaca head: A terracotta offering head seemingly of Roman appearance found beneath three intact floors of a burial site in Mexico and dated between 1476 and 1510. There are disputed claims that its dating is older. Ancient Roman or Norse provenance has not been excluded.
Альтернативті түсіндірмелер
Абидос тікұшағы: Ежелгі Египет ғибадатханасындағы палимпсест мүсініне негізделген парейдолия. Дендера шамдары: Жарық шамдары бейнеленгендей көрінеді, бірақ Птолемей Египетінде жасалған, эпиграфикалық мәтін талдауымен жоққа шығарылған. Бұл мотив шын мәнінде лотос гүлін көрсетеді. Сабу дискісі: Саққарада ежелгі заманнан қалған, ерекше дәлдігі бар диск. Мақсаты белгісіз. Темір адам (Eiserner Mann): Германиядағы бірегей ерекшелік деп есептелетін, бірақ ортағасырлық темір өңдеу әдістерімен сәйкес келетін ескі темір бағана. Делидің темір бағанасы: 1000 жылға дейін Үндістанда болғаннан гөрі жоғары деңгейдегі металлургияны көрсететін "тотықтанбайтын" темір бағана. Лондон балғасы: "Лондон артефактісі" деп те аталады, 1936 жылы Техас штатының Лондон қаласында табылған темір мен ағаштан жасалған балға. Балғаның бір бөлігі "400 миллион жылдық" ("ордовик дәуірі") тау жынысына енген. 1985 жылы антрополог Джон Р. Коул балғаның айналасындағы тастың тарихи карбонатты топырақ конгломераты екенін болжады. Мейстер басы: Адамдар пайда болғанға дейін, кембрий кезеңінен қалған адам аяғының іздері деп есептелген, бірақ табиғи геологиялық процестердің, атап айтқанда, қабыршақтанудың нәтижесі екені анықталды. Пакаль саркофагының қақпағы: Эрих фон Деникен ғарыш кемесінің кабинасы ретінде сипаттады. Пири Рейс картасы: Түрік адмиралы Пири Рейс жасаған бұл картада Антарктида оның ашылуына дейін көрсетілген деген пікірді бірнеше авторлар, сондай-ақ Гавин Мензиз және Чарльз Хапгуд айтты (Terra Australis-ке қараңыз). Квимбая ұшақтары: Колумбияда табылған және Квимбая цивилизациясы жасаған алтын заттар, олар қазіргі заманғы ұшақтарды бейнелейді деп саналады. Боготадағы Алтын мұражайында олар құстар мен жәндіктердің суреттері ретінде сипатталған. Кейбір артефактілер жалған екені дәлелденді. Саққара құсы: Глайдерді бейнелейді деп болжанады, бірақ ежелгі Египетте жасалған. Шакокидогу: Тарихи Жапонияның кейінгі Жомон кезеңінде (б.з.д. 14000–400) жасалған кішкентай гуманоидты және жануарлардың мүсіндері, олар ғарыштан келген астронавттарға ұқсайды деп айтылады. Коста-Риканың тас шарлары: Толық шар тәрізді деп қате сипатталған, сондықтан Колумбқа дейінгі дәуірде бұрыннан белгілі болғаннан гөрі жоғары тас өңдеу шеберлігін көрсетеді.
Abydos helicopter: A pareidolia based on palimpsest carving in an ancient Egyptian temple. Dendera Lamps: Supposed to depict light bulbs, but made in Ptolemaic Egypt, debunked by the analysis of the epigraphic text. The motif actually represents a lotus flower. Sabu disk: a disk of notable precision apparently from ancient times in Saqqara. Its purpose is unknown. Iron Man (Eiserner Mann): An old iron pillar, said to be a unique oddity in Germany, but consistent with medieval methods of ironworking. Iron pillar of Delhi: A "rust proof" iron pillar which supposedly demonstrates more advanced metallurgy than was available in India before 1000 CE. London Hammer: Also known as the "London Artifact", a hammer made of iron and wood that was found in London, Texas, in 1936. Part of the hammer is encased in "400 million year old" ("Ordovician era") rock. In 1985, anthropologist John R. Cole hypothesized that the stone surrounding the hammer is a historic carbonate soil concretion. Meister Print: A supposed human footprint from the Cambrian period, long before humans existed, which has been debunked as the result of a natural geologic process known as spall formation. Pacal's sarcophagus lid: Described by Erich von Däniken as a depiction of a spaceship's cockpit. Piri Reis map: Several authors, and others such as Gavin Menzies and Charles Hapgood, have suggested that this map, compiled by the Turkish admiral Piri Reis, shows Antarctica long before it was discovered (cf. Terra Australis). Quimbaya airplanes: Golden objects found in Colombia and made by the Quimbaya civilization, which have been alleged to represent modern airplanes. In the Gold Museum, Bogotá, they are described as figures of birds and insects. Some of the artifacts have also been debunked as forgeries. Saqqara Bird: Supposedly depicts a glider, but made in Ancient Egypt. Shakōkidogū: Small humanoid and animal figurines made during the late Jōmon period (14,000–400 BCE) of prehistoric Japan, said to resemble extraterrestrial astronauts. Stone spheres of Costa Rica: Inaccurately described as being perfectly spherical, and therefore demonstrating greater stone working skill in pre Columbian times than has previously been known.
Табиғи заттар артефактілер деп қате аталады
Aix en Provence тасқа айналған құралдар: Көбінесе тасқа айналған ағаш қалдықтары деп саналады. Байгонг түтіктері: Олардың табиғи пайда болуы күмәнді. Босния пирамида кешені: Босниядағы Високо қаласының маңында пирамида кешені бар дегені дәлелденбеген талап. Эльтани антеннасы: Шындығында, губка. Эолиттер: Миоцен дәуіріндегі кремнезный түйіндер, 19 ғасырда ең алғашқы тас құралдар деп жаңылыс түсіндірілді, бұл Пилтдаун адамының нақтылығын қолдады. Марстағы бет: Марстағы тау жынысы құрылымының парейдолиясы, планетаның ерте орбиталық суреттерінің төмен сапасынан туындаған. Клерксдорп шарлары: Шын мәнінде кембрийге дейінгі конгломераттар. Гунунг Паданг пирамидасы: ежелгі жанартаудың беткейінде салынған мегалиттік орын, 20 000 жылдық пирамида деп жаңылыс анықталған. Палукси өзенінің іздері: динозавр іздерімен бірге табылған алып адам тәрізді іздер деп айтылды. Бірақ шындығында теропод динозаврларының іздері және 1930 жылдарғы жасалған өтіріктер. Йонагуни монументі: Рюкю аралдарының оңтүстігіндегі ерекше су асты тау жынысы құрылымы. Тегіс жарықтары болғандықтан, адам жасаған монолит деп есептелді. Арарат аномалиясы: Арарат аномалиясы – Түркиядағы Арарат тауының шаңырағындағы қарлы алқаптардың суреттерінде көрінетін құрылым. Бастапқыда кейбір христиандар оны Нұхтың кемесінің қалдықтары деп ойлады. Арарат тауының батыс үстіртіндегі солтүстік-батыс бұрышында, шамамен 15 500 фут биіктікте орналасқан, алғаш рет 1949 жылы АҚШ Әуе күштерінің әуедегі барлау миссиясы кезінде түсірілген. Қорғаныс барлау агенттігі кейіннен аномалияның ежелгі құрылым емес, мұздық мұздың тік қасбеттерін көрсететінін мәлімдеді.
Aix en Provence petrified tools: Likely petrified tree remains. Baigong pipes: Their natural origins have been challenged. Bosnian pyramid complex: Unproven claim that there is a pyramid complex in the vicinity of town of Visoko in Bosnia. Eltanin Antenna: Actually a sponge. Eoliths: Miocene knapped flint nodules mistaken in the 19th century for extremely primitive stone tools, which helped back the authenticity of Piltdown man. Face on Mars: A pareidolia of a rock formation on Mars caused by the poor resolution of early orbital photography of the planet. Klerksdorp spheres: Actually pre Cambrian concretions. Gunung Padang pyramid: megalithic site built on the slopes of an ancient volcano which has been misidentified as a 20,000 year old pyramid. Paluxy River tracks: Identified as giant humanoid footprints found alongside dinosaur tracks. Actually tracks of theropod dinosaurs, and 1930s forgeries. Yonaguni Monument: An unusual underwater rock formation near the southern Ryukyu Islands. Was considered a man made monolith because of the even cracks. Ararat anomaly: The Ararat anomaly is a structure appearing on photographs of the snowfields near the summit of Mount Ararat, Turkey, initially believed by some Christian believers to be the remains of Noah's Ark. Located on the northwest corner of the Western Plateau of Mount Ararat, approximately 15,500 ft high, it was first filmed during a U. S. Air Force aerial reconnaissance mission in 1949. The Defense Intelligence Agency later indicated that the anomaly represents linear facades in the glacial ice, rather than an ancient structure.
Қате даталанған нысандар
Айуд объектісі: 1974 жылы Румынияның орталық бөлігіндегі Муреш өзенінде, Айуд қаласының жанында табылған алюминий клин; румыниялық уфологтар оны ежелгі және/немесе ғарыштық шығу тегі деп мәлімдеді, бірақ ол қазба жұмыстары кезінде жоғалған заманауи техниканың бөлігі болуы мүмкін. Косо артефактісі: Тарихи алдындағы деп есептелген; шындығында 1920 жылдарға жататын тұтандырғыш шам. Нампа мүсіншесі: Айдахо штатының Нампа қаласында ұңғыма бұрғылау кезінде табылған саз балшықтан жасалған қуыршақ. Бастапқы датировкалау әрекеттері артефакт табылған тау жынысы қабатына сәйкес 2 миллион жыл бұрын жасалғанын көрсетті. Кейінгі зерттеулер артефакттың бірнеше мың жыл бұрын жасалғанын немесе 19 ғасырдағы американдық үндістердің қуыршағы екенін анықтады. Көптеген адамдар бұл нысанды жалған деп сынады. Вольфсегг темірі: Үшінші кезеңнен деп ойлаған; шындығында ерте кен өндіруден қалған. Дұрыс емес түрде нақты текше деп сипатталған. Турин жөлекпесі – ежелгі мата, онда сепия фотосуретінің негативіне ұқсас бейне бар. Фотограф Секондо Пья 1898 жылы оны оң бейнеге айналдырғанда бейне айқынрақ болатынын анықтады. Бұл бейненің қалай пайда болғаны әлі анықталған жоқ. Кейбіреулер бұл бейне Назареттен келген Исаны бейнелейді және мата оның айқышталғаннан кейін оралған жерлеу киімі екенін айтады. Жөлекпе туралы алғашқы жазбалар 1357 жылы пайда болды. 1988 жылы радиокөміртектік талдау жөлекпенің 1260-1390 жылдар аралығындағы орта ғасырларға жататындығын көрсетті. Радиокөміртектік датировканы жоққа шығаруға бағытталған барлық гипотезалар, ортағасырлық жөндеу гипотезасы, биологиялық ластану гипотезасы және көміртек монооксиді гипотезасы сияқты, ғылыми тұрғыдан жоққа шығарылды.
Aiud object: An aluminum wedge found in 1974 in the Mureș River in central Romania, near the town of Aiud; it has been claimed by Romanian Ufologists to be of ancient and/or extraterrestrial origin, yet it is more likely a fragment of modern machinery lost during excavation work. Coso artifact: Claimed to be prehistoric; actually a 1920s spark plug. Nampa figurine: Was a clay fired doll found in Nampa, Idaho during a well drilling. Early dating attempts believed the artifact to be 2 million years old due to the rock layer it was found in. Later assessments found that the artifact was either only a few thousand years old or a 19th century Native American doll. Many have criticized the object as a likely hoax. Wolfsegg Iron: Thought to be from the Tertiary epoch; actually from an early mining operation. Inaccurately described as a perfect cube. The Shroud of Turin, an ancient cloth which contains an image that resembles a sepia photographic negative. The image is much clearer when it is converted to a positive image, which was discovered by photographer Secondo Pia in 1898. The actual method that resulted in this image has not yet been conclusively identified. Some claim the image depicts Jesus of Nazareth and the fabric is the burial shroud in which he was wrapped after crucifixion. Mention of the shroud first appeared in historical records in 1357. In 1988, radiocarbon dating established that the shroud was from the Middle Ages, between the years 1260 and 1390. All hypotheses put forward to challenge the radiocarbon dating have been scientifically refuted, including the medieval repair hypothesis, the bio contamination hypothesis and the carbon monoxide hypothesis.
Қазіргі заманғы шығармалар, жалған және жалған ақпараттар
Babylonokia: 2012 жылы жасалған, ұялы телефон пішіндес қыш тақташа, өнер туындысы. Кейіннен шеткері ғалымдар мен балама археология жақтастары оның суретін 800 жылдық археологиялық жаңалық ретінде қате көрсетті. Бұл оқиға Paranormal Crucible YouTube арнасындағы бейнежазбада кеңінен таралды және кейбір баспасөздер осы нысанды жұмбақ ретінде жариялады. Акамбаро фигуралары: 20-ғасырдың ортасында Вальдемар Юльсруд ежелгі қоғамға жатқызған динозаврлардың мүсіндері. Калаверас бас сүйегі: Калифорния штатының Калаверас округіндегі кеншілер тапқан адам бас сүйегі, ол адамдардың, мастодонттардың және пілдердің тарихи Калифорнияда бірге болғанын дәлелдеуге арналған. Бірақ кейіннен ол жалған екені анықталды. Кардифф алыптығы: 19 ғасырда жасалған, он фут биіктігіндегі, тасқа айналған адам туралы аңыз, ол Киелі кітаптағы алып ретінде көрсетілген. Сарапшылар оны тез жоққа шығарды, ал жасаушысының мойындауынан кейін, сол кездегі танымал құбылыс болды. Кристалл бас сүйектері: Колумбқа дейінгі Мезоамерикадағы тас кесу шеберлігінің бұрынғыдан жоғары деңгейде болғанын көрсетеді деп есептеледі. 19 ғасырда жасалған болуы мүмкін. Госфорд глифтері: 1970 жылдары табылғаннан кейін билік пен ғалымдар жалған деп таныған, Австралияның Орталық жағалауындағы Мысыр иероглифтерінің жинағы. Ика тастары: Инка динозавр аулаушыларын, хирургияны және басқа да қазіргі заманғы немесе қиял өнімдерін бейнелейді. Оларды тарихқа дейінгі дәуірге жатқызған Хавьер Кабрера Даркеа жинаған. Кейіннен бұл жергілікті шаруаның жасаған жалған екені анықталды. Жапондық палеолиттік алаяқтығы: Абыройын жоғалтқан әуесқой археолог Шиничи Фудзимура жасаған. Кенсингтон рун тасы: 1898 жылы Миннесота штатының Кенсингтон қаласында ағаш түбіріне ілініп қалған рун тасы табылған. Рунологтар лингвистикалық дәлелдерге сүйене отырып, жазудың шынайылығын жоққа шығарды, ал геологтар тастың ортағасырлық мерзімді көрсететіндей ауа райының әсеріне ұшырағаны туралы келіспейді. Лос-Лунас он өсиет тасы: Америкаға келген Колумбқа дейінгі израильдіктер жасаған деп есептеледі. Көбінесе қазіргі заманғы аңыз деп саналады. Мичиган жәдігерлері: АҚШ-тың Мичиган штатында ежелгі Таяу Шығыс мәдениетінің адамдары өмір сүргенін дәлелдейтін деп есептелген ежелгі артефакттар; олар археологиялық жалғандықтар. Ньюарк қасиетті тастары: Колумбқа дейінгі Америкада еврей халқының болғанына өте күмәнді дәлел ретінде пайдаланылған жалған "артефакттар". Пилтдаун адамы: "Жоғалған буын" гоминидінің бас сүйегінің бөліктері деп есептелген, бірақ "табылуынан" 41 жыл өткен соң күрделі алаяқтық екені анықталды. Тусон артефакттары: Чарльз Э. Маниер және оның отбасы 1924 жылы Аризона штатының Пикчер Рокс маңында тапқан отыз бір қорғасын заттары. Басында кейбір адамдар оларды бірінші ғасырда Атлант мұхитын кесіп өткен ертедегі Жерорта теңізі өркениеттері жасаған деп ойлаған, бірақ кейіннен бұл алаяқтық екені анықталды.
Babylonokia: A clay tablet shaped like a mobile phone and created as an artwork in 2012. Fringe scientists and alternative archaeology proponents subsequently misrepresented a photograph of the artwork as showing an 800 year old archaeological find. The story was popularised in a video on the YouTube channel Paranormal Crucible and led to the object being reported by some press sources as a mystery. Acámbaro figures: Mid 20th century figurines of dinosaurs, attributed by Waldemar Julsrud to an ancient society. Calaveras Skull: A human skull found by miners in Calaveras County, California, which was purported to prove that humans, mastodons, and elephants had coexisted in prehistoric California. It was later revealed to be a hoax. Cardiff Giant: A 19th century hoax of a ten foot tall supposedly petrified man exhibited as a giant from biblical times. Quickly debunked by experts, and by the confession of the forger, it was nonetheless a popular marvel of the day. Crystal skulls: Supposedly demonstrate more advanced stone cutting skill than was previously known from pre Columbian Mesoamerica. Appear to have been made in the 19th century. Gosford Glyphs: A collection of Egyptian hieroglyphs in Central Coast, Australia, that have been dismissed as a hoax by authorities and academics after their discovery in the 1970s. Ica stones: Depict Inca dinosaur hunters, surgery, and other modern or fanciful topics. Collected by Javier Cabrera Darquea, who claimed them to be prehistoric. Later revealed to be a forgery created by a local farmer. Japanese Paleolithic hoax: Perpetrated by discredited amateur archaeologist Shinichi Fujimura. Kensington Runestone: A runestone purportedly unearthed in 1898 in Kensington, Minnesota entangled in the roots of a tree. Runologists have dismissed the inscription's authenticity on linguistic evidence, while geologists disagree as to whether the stone shows weathering that would indicate a medieval date. Los Lunas Decalogue Stone: Supposedly made by pre Columbian Israelite visitors to the Americas. Generally believed to be a modern day hoax. Michigan relics: Supposedly ancient artifacts which have been alleged as proof that people of an ancient Near Eastern culture had lived in the U. S. state of Michigan; they are archaeological forgeries. Newark Holy Stones: Hoax "artifacts" used as extremely unlikely evidence that Hebrew peoples lived in the Precolumbian Americas. Piltdown Man: Supposedly skull parts from a "missing link" hominid, but exposed as an elaborate hoax 41 years after its "discovery". Tucson artifacts: Thirty one lead objects that Charles E. Manier and his family found in 1924 near Picture Rocks, Arizona, which were initially thought by some to be created by early Mediterranean civilizations that had crossed the Atlantic in the first century, but were later determined to be a hoax.