Бруно Теш: «Альтона қанысты жексенбісінің» құрбаны және ақталу тарихы
Bruno Tesch (antifascist)
Бруно Теш (1913-1933) – неміс коммунисті, «Қанды жексенбі» оқиғасы үшін жазаланған. 1992 ж. сот шешімі жойылды. Биографиясы, саяси көзқарастары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс коммунистік белсенді (1913–1933)
German communism activist (1913–1933)
Бруно Гвидо Камильо Теш (22 сәуір 1913 – 1 тамыз 1933) – неміс коммунисі және Германияның Жас коммунистер лигасының мүшесі. 20 жасында ол кісі өлтіргені үшін сотталып, 1932 жылғы 17 шілдедегі «Штурмбаттафлин» (SA) шеруіне байланысты «Артона қанды жексенбісі» (Altonaer Blutsonntag) көтерілісі кезінде атылып өлтірді. Көтеріліс зорлыққа ұшырап, 18 адам қаза тапты. 1992 жылдың қарашасында оның үкімі жойылды.
Bruno Guido Camillo Tesch (22 April 1913 – 1 August 1933) was a German communist and member of the Young Communist League of Germany. At age 20, he was convicted of murder and executed in connection with the Altona Bloody Sunday riot (Altonaer Blutsonntag), a Sturmabteilung (SA) march on 17 July 1932 that turned violent and led to 18 people being shot and killed. His conviction was overturned in November 1992.
Өмір
Германияның Киль қаласында итальян анасынан туған Теш балалық шағын Италияда өткізді. 1925 жылы ол Гамбургке өгей әкесімен көшіп, құбыршының шәкірті болды. Шәкірттігі аяқталғаннан кейін жұмыс таба алмаған Теш, Ерікті Еңбек Қызметіне (Freiwilliger Arbeitsdienst (FAD)) қатысты. Саяси радикал болған ол 1930 жылы Социалистік жұмысшы жастары (Sozialistische Arbeiterjugend) қатарына қосылды, бірақ көп ұзамай Германияның Жас Коммунистік Одағына (Kommunistischer Jugendverband Deutschlands) өтті.
Born in Kiel, Germany, to an Italian mother, Tesch spent his childhood in Italy before moving to live with his stepfather in Hamburg in 1925, where he was an apprentice plumber. Finding himself unemployed after his apprenticeship was over, he entered the Freiwilliger Arbeitsdienst (FAD), or Volunteer Work Service. Politically radical, he joined the Socialist Worker Youth (Sozialistische Arbeiterjugend) in 1930, but soon switched to the Young Communist League of Germany (Kommunistischer Jugendverband Deutschlands).
Алтона қанды жексенбі
1932 жылы 17 шілдеде Алтонда Штурмбаттюль (SA) мен Штуцштаффел (SS), полиция және Коммунистік партияның (КПД) жақтастары арасында қақтығыс болды, бұл оқиға неміс тарихында Алтондағы қанды жексенбі (немісше: Altonaer Blutsonntag) деп белгілі болды. Кейбір коммунистер, олардың ішінде Теш те болды, Алтондағы жұмысшылар ауданынан нацистердің шеруін тоқтатуға тырысты. Пікір талас пен итермелеу күшейіп, салдарынан атыс болды, оның нәтижесінде екі SA мүшесі мен тағы 16 адам қаза тапты, соңғы топтың полицияның бақылаусыз атысынан қаза болған болуы мүмкін. Зорлық-зомбылыққа қатысқан Теш оқиға кезінде оқ атқан деген айып тағылды. Ұлттық социалистік неміс жұмысшы партиясы билікті басып алғаннан кейін, бұл іс Алтондағы Ұлттық социалистік арнайы сотқа (Сондергирихт) жолданды. Тергеу Тештің кінәлі екенін растайтын нақты дәлелдер таппады, сонымен қатар оның демонстрацияға қару әкелгені де дәлелденбеді. Дегенмен, ол Аугуст Лютгенс, Уолтер Мёльлер және Карл Вольфпен бірге өлім жазасына кесілді. Герман Геринг төрт өкіметтің үкімін жеңілдетуден бас тартқаннан кейін, 1933 жылдың 1 тамызында сот ғимаратының ауласында (қазіргі Алтонаның аудандық соты) олардың басы кесілді. Бұл үшінші рейхте ресми түрде жарияланған алғашқы өлім жазасы болды.
On 17 July 1932, a violent confrontation happened between the Sturmabteilung (SA) and Schutzstaffel (SS), the police, and Communist Party (KPD) supporters in Altona, later known in German history as the Altona Bloody Sunday (German: Altonaer Blutsonntag). Some Communists, with Tesch among them, tried to disrupt a march by the Nazis through a working class area in Altona. Arguments and shoving escalated, culminating in gunfire that killed two SA members and 16 others, the latter group likely by uncontrolled police gunfire. Tesch, who was involved in the violence, was later alleged to have fired shots in the incident. After the National Socialist German Workers Party seized power, the case was brought before the National Socialist Special Court (Sondergerichte) in Altona. Although the investigation turned up no solid proof of Tesch's guilt, and it could not be proved that Tesch had brought a weapon to the demonstration, he was nonetheless sentenced to death along with August Lütgens, Walter Möller and Karl Wolff. When Hermann Göring refused to commute the sentences of the four, on 1 August 1933, in the courthouse courtyard – now home to Altona's Local Court – they were beheaded. These were the first officially declared executions in the Third Reich.
Ескерткіштер және ақталу
Арнольд Цвайгтың 1947 жылғы "Вандсбектің балтасы" кітабы Альтонаның қанды жексенбісі туралы жазылған және кейіннен 1951 жылы Шығыс Германияда (және 1981 жылы Батыс Германияда) түсірілді. Шығыс Германияда Клаусдорфтағы мектеп пен Висмардағы көше Бруно Тештің есімімен аталып, саяси қарсылыққа қарамастан, Гамбург Альтонадағы бұрынғы гимназияның аты Бруно Теш есімімен берілді. 1992 жылғы 13 қарашада Гамбург мемлекеттік соты өлім жазасына кесілгендердің барлық үкімдерін күштен шығарды. "Алтонер Блютсонтаг" оқиғасына қатысты Sondergericht-тің тағы бірқатар үкімдері 1996 жылғы 21 маусымда және 1998 жылғы 29 маусымда қайта қаралып, жойылды. Оның құрметіне Stolperstein орнатылды, ол Гамбург Альтона-Норд ауданындағы Макс Брауэр аллеясы 89 мекенжайында орналасқан.
Arnold Zweig's 1947 book The Axe of Wandsbek was written about Altona Bloody Sunday and was subsequently filmed in East Germany in 1951 (and, again, in West Germany in 1981). In East Germany, a school in Klausdorf as well as a street in Wismar were named after Bruno Tesch. Despite political resistance, a former comprehensive school in Hamburg Altona was named after Bruno Tesch. All those sentenced to death had their convictions overturned on 13 November 1992 by the Hamburg State Court. Further sentences meted out by the Sondergericht in connection with the Altonaer Blutsonntag were reversed on 21 June 1996 and 29 June 1998. A Stolperstein was created in his honor and is located at Max Brauer Allee 89 in Hamburg Altona Nord.