Кіріспе

Симон Боливардың жазасыздық жарияламасы

Соғысқа дейін өлім туралы декрет, испан тілінде Decreto de Guerra a Muerte, – Оңтүстік Америка көшбасшысы Симон Боливар шығарған декрет. Ол Оңтүстік Американың тәуелсіздігіне белсенді түрде көмектескендерден басқа, Испанияда туған азаматтарға қарсы кісі өлтіруге және кез келген қатыгездікке рұқсат берді. «Өлімге дейін соғыс» деген тіркес осы қатыгездіктерді жұмсарту үшін қолданылды. Декрет, Боливардың Испаниямен соғыста Венесуэланың тәуелсіздігін сақтау үшін жасаған «жою соғысы» болды, себебі ол испан армиясының Венесуэланың Бірінші Республикасын қолдағандарға қарсы қатыгездік көрсетуі оның жеңілісіне шешуші түрде әсер етті деп есептеді. Боливар бұл декретті 1813 жылдың 15 маусымында Венесуэланың Трухильо қаласында жариялады.

Өмірбаян

Жарлықта бірінші республика құлағаннан кейін испандық сарбаздардың жасаған ауыр қылмыстары мен жаппай қырғындарына жауап ретінде құрылғандығы айтылады, онда испандық басшылар мүлік ұрлап, мыңдаған республикашылды өлтірді: "біз сіздерге варвар испандықтардың келтірген азаптарына бейжай қарай алмаймыз, олар сіздерді тонау арқылы жоқ етіп, өлім арқылы құртты, ең қадірлі келісімдер мен капитуляцияларды бұзды [Сан-Матео капитуляциясына сілтеме, 1812 ж.], бір сөзбен айтқанда, Венесуэла Республикасын ең қорқынышты қиратуға жеткізді". Онда Испанияның тәуелсіздігіне белсенді қатыспаған испандық текті барлық адамдар өлтірілетіні, ал Испания билігімен ынтымақтасқандарына қарамастан, барлық Оңтүстік Америкалықтар аман қалатыны жарияланды. (Толық мәлімдеме төменде қараңыз). Құжат Венесуэла халқының басынан өткен қайғыға алаңдаушылық білдіріп, ел элитасының мүдделерін қорғауға міндеттенді, соның ішінде Испания билігімен ынтымақтасқандарды да қамтыды. Сондай-ақ, құжат тәуелсіздікті белсенді қолдаған және қолдамаған испандық текті адамдарды ажырату шараларын белгіледі, осы арқылы Испания билігімен бұрынғы ынтымақтастығына қарамастан, Оңтүстік Америкалықтарды жазалаудан сақтауды көздеді. Бұдан әрі, жарлықта бұл жанжалды Венесуэла мен Испания арасындағы халықаралық соғыс ретінде қайта қарастыруға тырысты, осылайша оның мәртебесін аймақтық көтеріліс емес, егемендік үшін күрес деңгейіне көтерді.

"Guerra a Muerte" практикасы

Бұл «Өлім соғысы» деп аталатын жағдай екі тараптан да кеңінен қолданылып, оның нәтижесінде екі жақта да зор қатыгездіктер орын алды. Мысалы, 1814 жылғы ақпанда Боливардың өзінің бұйрығымен Каракаста және Ла Гуаирада испан тұтқындары атылып тасталды, бұл Венесуэланың Екінші Республикасы құлау алдында болған оқиға. Сондай-ақ, 1815, 1816 және 1817 жылдары Пабло Морильо басқаратын роялистер әскері Нью-Гранадада бірнеше танымал азаматтарды өлтірді. Бұл жарияланым 1820 жылғы 26 қарашаға дейін күшінде болды, сол күні генерал Пабло Морильо Боливармен Санта-Ана-де-Трухильода кездесіп, тәуелсіздік соғысын конвенциялық соғыс деп жариялады.

Жарлықтың мәтіні

Венесуэлалықтар: Жаңа Гранаданың тәуелсіз Конгресі жіберген бауырластар әскері сіздерді азат ету үшін келді, және ол қазірдің өзінде сіздердің араларыңда, Мерида және Трухильо провинцияларынан зұлымдық жасаушыларды қуғаннан кейін. Біз испандарды жоюға, американдықтарды қорғауға және Венесуэла Конфедерациясын құрған республикалық үкіметтерді қайта орнатуға жіберілдік. Біздің қаруымызды (қаруымызды) қорғайтын штаттар өздерінің ескі конституциялары мен билеушілерімен қайта билік етеді, бостандықтары мен тәуелсіздіктерін толыққанды пайдаланады; себебі біздің міндетіміз – тек құлдықтың тізбектерін үзу, кейбір халықтарды әлі де қанау, заңдар шығаруға немесе соғыс құқығы бізге рұқсат етуі мүмкін билік актілерін жүзеге асыруға талап ету емес. Сіздердің бақытсыздықтарыңызға қайғырып, біз сіздерге тонау арқылы жоқ қылған, өліммен құртқан, ең қасиетті келісімдер мен капитуляцияларды бұзған, бір сөзбен айтқанда, Венесуэла Республикасын ең қорқынышты уайымға түсірген варвар испандардың келтірген азаптарына бей-жай қарай алмаймыз. Әділдік осыны талап етеді, ал қажеттілік бізді оны іске асыруға мәжбүрлейді. Колумбия топырағын қанмен жамылған монстрлар біржола жойылсын, олардың жазасы олардың сатқындықтарының ауырлығымен тең болсын, сонда біздің ұяттымыздың ізі жуылсын және әлем елдеріне Американың ұлдары жазасыз қалмайды деп көрсету үшін. Әділетсіз испандарға қарсы біздің ақталған наразылығымызға қарамастан, біздің жомарттығымыз соңғы рет келісім мен достыққа жол ашады; егер олар өздерінің қылмыстарын жек көріп, адалдыққа бет бұрса, Испанияның кіріп-шыққан үкіметін жоюға және Венесуэла Республикасын қайта орнатуға бізбен бірге жұмыс істесе, оларды біздің арамызда бейбіт өмір сүруге шақырамыз. Біздің әділ мүддеміз үшін, ең тиімді және белсенді ресурстарды пайдаланып, төрешілдікке қарсы әрекет етпейтін барлық испандар жау саналады, олар Отанға сатқын ретінде жазаланады, сондықтан дереу өлім жазасына кесіледі. Керісінше, біздің әскерімізге қару-жарағымен немесе қарусыз келген барлық испандарға, төрешіліктің бұғауларын алып тастау үшін жан сала еңбек етіп жүрген жақсы азаматтарға көмек көрсеткендерге жалпы және толық кешірім беріледі. Венесуэла үкіметін жариялап, біздің ісімізге қосылған әскери шенеуніктер мен судьялар өздерінің лауазымдарын және жұмыс орындарын сақтайды; бір сөзбен айтқанда, мемлекетке қызмет ететін барлық испандар американдықтар ретінде есептеледі және олармен солай күтіледі. Ал сіздер, қателік пен опасыздық арқылы әділдік жолынан адасқан американдықтар, бауырларыңыз сіздерді кешіретінін және жасаған жамандықтарыңызға шын ниетпен өкінетінін біліңіздер, сіздер кінәлі бола алмайтынына сенімді болыңыз, ал сіздерге жасаған қылмыстарыңыздың авторлары жүктеген білімсіздік пен соқырлық оларды жасауға мәжбүр ете алады. Сіздерді қорғауға келген қылыштан қорықпаңдар, сіздерді жазалаушыларыңыздың тағдырына байланыстыратын ұятты тізбектерді кесіңіздер. Құрмет, өмір және мүліктеріңіз үшін толыққанды иммунитетке сенесіздер; американдықтардың тағы бір атауы сіздердің кепілдігіңіз және қорғанысыңыз болады. Біздің қаруымыз сіздерді қорғау үшін келді, және ол біздің бауырларымызға қарсы ешқашан қолданылмайды. Бұл рақымшылық соңғы кезде қылмыс жасаған сатқындарға да таралады; және бұл рақымшылық осыншалықты адалдықпен орындалады, сіздер берген себептерге қарамастан, біздің ұсынысымызды бұзуға ешқандай себеп, себеп немесе сылтау жеткіліксіз болады. Испаниялықтар мен Канарлықтар, егер Американың тәуелсіздігі үшін белсенді жұмыс жасамасаңыз, тіпті бей-жай болсаңыз да, өлімге дайындалыңыз. Америкалықтар, тіпті кінәлі болсаңыз да, өмірге үміттеніңіз.