Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс және ерте кезеңдегі Суық соғыс кезінде британдық және Достас елдерінің қарулы күштерінің жауынгерлік және парадтық киім нысаны (BD), кейіннен No. 5 Uniform деп аталды, Британ Достастығы мен Империя күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде киген жауынгерлік киімі болды. Ұрыс киімдері Ұлыбритания армиясына соғыс басталу алдында енгізілді және 1960 жылға дейін қолданылды. Соғыс кезінде Австралия, Канада, Үндістан, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және АҚШ сияқты елдер өздерінің ұрыс киімдерінің нұсқаларын енгізді, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Аргентина, Бельгия, Норвегия, Нидерланды және Грекия да қолданды. Бұл киім көбінесе, бірақ әрқашан да емес, қоңыржай климатта киілді. Кейбір армияларда ол 1970 жылдарға дейін қолданыла берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін, 1950 жылдардың соңында бөлек парадтық киімдер қайта енгізілгенге дейін, бұл киім ресми шерулерде (Букингем сарайында күзет тұру сияқты) қолданылды.

Даму және енгізу

1930 жылдардың басында британдық соғыс кеңсесі 1900 жылдардың басынан бері далалық және парадтық киімнің біріктірілген түрі болған Қызметтік киімнің орнын алмастыру бойынша зерттеулерді бастады. Бастапқыда бірнеше жыл бойы шағын ауқымда жүргізілген сынақтарда еліктерді ұстауға арналған шляпалар мен сафари жакеттері де қарастырылды. Басқа да киімдердің кең ауқымды сынақтарынан кейін, Battledress, Serge (көбінесе, дұрыс емес, 1937 үлгісі деп аталады) Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қабылданды. Бұл киім механизацияланған жаяу әскердің қажеттіліктерін ескере отырып жасалған, және оған шабыттандырған нәрсе – сол кездегі жүннен жасалған «шаңғы костюмдары» болды. Олар киюшіге шектеу қоймайтын, аз материалды қажет ететін, тіпті ылғал болғанда да жылы ұстайтын және көлік құралын жүргізуге Қызметтік киімге қарағанда ыңғайлырақ болатын. Британ әскерінің көп бөлігінде біркелкі киім үлгісін құруға бағытталған бұл киім жүн сержанттан жасалған, белге дейін тігілген қысқа жакеттен тұрды. Жакеттің жеңдері алға қарай иілген, сондықтан оны мылтықпен иеленгенде немесе рульді ұстап отырғанда жайлы киюге болады. Бірақ, әскердің қолы екі жаққа түзу болғанда, шынтақ ішкі жағында әлдебір қыртыстар пайда болатын. Шалбардың алдыңғы бөлігінде сол тізеге жақын үлкен карта салмағы және оң жақ алдыңғы салмағының үстінде (жамбас бөлігінде) жеке далалық медициналық құралдарға арналған қалта болды. Бір мәселе жиі туындайтын: белсенді қозғалыс кезінде жакет пен шалбар арасындағы кеңістік ашылып, түймелер ұшып кететін. Сондықтан, әскерге тіреу белдіктері берілді, ал кейбір жағдайларда свитер киілетін. Жүннен жасалған көйлек әдетте жүн жакеттің астына киілетін. Ашық жағалы жакет (галстукпен) бастапқыда офицерлерге ғана рұқсат етілді, ал қатардағы әскерлер жакеттің жоғарғы түймесін байлап, жағасын екі ілгекпен бекітетін. Қысқа таспалы бут киімдер шалбар мен бут киім арасындағы кеңістікті жауып, киімнің сыртқы түрін жақсартатын және кірдің бут киімге енуін болдырмайтын. Battledress 1939 жылдан бастап Британ армиясында (сондай-ақ, соғыс басталғаннан кейін Battledress-тің дерлік бірдей көшірмесін жасаған Канада армиясында) кеңінен қолданылды. Дегенмен, жетіспеушілік салдарынан, британдық экспедициялық корпусының бірнеше бөлімшелері Францияға Қызметтік киіммен барды. Кейбір офицерлер бұйрыққа қарамастан, бастапқыда Battledress киюден бас тартты. Бір гвардиялық майор: «Мен өз елім үшін өлгенге қарсы емеспін, бірақ үшінші сортты шофер сияқты киініп өлгім жоқ», – деді.

Нұсқалар

Battledress, Serge – бұл battledress формасының бастапқы үлгісі, оны көбінесе (және дұрыс емес) "1937 үлгісі" деп атайды. Блузканың алдыңғы жағы құсқанатымен, жасырын түймелері бар қалталары және жағасы жоқ. Шалбарының сол жақ аяғының алдыңғы бөлігінде жасырын түймесі бар үлкен карта қалтасы және оң жамбастың алдыңғы бөлігінде кішкентай, бір жапсырмалы киім қалтасы бар. Шалбардың жоғарғы жағында түймелермен бекітілетін төрт белбеу ілмегі бар; манжеттерге түймелер орнатылып, шалбарды білезікке бекітуге арналған. 1940 жылы енгізілген 1940 үлгісіндегі battledress бастапқы дизайндағы кейбір шағын өзгерістер енгізілді: блузка мен шалбарға жақынрақ кесім, блузкада екі жапырақты және шалбарда екі жапырақты және айналмалы түймесі бар жаңа киім қалтасы. 1940 жылғы "Қарқынды" үлгідегі battledress (кейде 1942 үлгісі деп аталады) 1942 жылы енгізілді; ол құсқанатын жойды, сондықтан алдыңғы түймелер, сондай-ақ қалта мен манжет түймелері ашық болды. Блузкадағы қалталар алынып тасталды, алғашқы өндірісте екі ішкі қалта болды, бірақ бұл көп ұзамай бір ішкі қалтаға дейін азайтылды. Battledress, Serge-дің қола түймелері орнына пластикалық түймелер енгізілді. Шалбар белбеу ілмектерін және білезіктердегі түйреуіштерді жоғалтты, қалта түймелері ашық болды және блузкадағыдай қоңыр немесе жасыл пластиктен жасалған. Офицерлерге блузка жағасын өздеріне қалай ыңғайлы болса солай тігіп, жағасы бар көйлек пен галстук киюге рұқсат етілді. Battle Dress, Olive Drab, War Aid британдық армия үшін АҚШ-та жасалды және Жерорта теңізіндегі театрларда кеңінен көрінді. Америкалықтардың "жауынгерлік киім" деген сөзді екі сөзбен қолданатынына назар аударыңыз. Блузканың сыртқы қалталарында ашық түймелер болды және олар қорап тәрізді емес. Блузкадағы құсқанаты Battledress, Serge-де сақталды. Қалталардың түймелері ашық болды және екі ішкі қалтасы бар. Жағаға кішкентай ішкі ілмек қосылды. Жағасы екі ілгекпен және көздермен жабылады. Сапасы жақсы болды және жүн қоспасы британдық блузкалардан гөрі жұмсақ болды. Түріне қарай арнайы пластикалық түймелер енгізілді. Канадтық Battledress 1940 үлгісіне ешқашан енгізілмеді, бірақ 1943 жыл шамасында жағаның жабылуы ілгектер мен көздер жиынтығынан қақпақ пен түймеге ауысты. Канадтық нұсқасы стандартты британдық нұсқаға қарағанда хакидің жасыл түсіне жақын болды. Ол қоңырға емес, жасыл түстің қоңыр реңкіне ие болды. Түймелері ортасында жіпті ұстап тұруға арналған тік сызығы бар жасыл болаттан жасалған. Жаңа Зеландиялық Battledress 1937 үлгісіндегі британдық Battledress, Serge-ге ұқсас болды, бірақ жүннің түсі қара қоңыр болды, ал тігістері қарсы ашық түсті болды. Жаңа Зеландиялық блузкада британдықтан гөрі алты түймелі құсқанаты болды. Австралиялық Battledress блузкалары британдық Battledress, Serge-ге ұқсас болды. Шалбары 1940 үлгісіндегі британдық шалбарына жақын болды. Екеуі де британдық BD-ге қарағанда жасыл түсті болды. Австралиялықтар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде BD кимеді, бірақ олардың өздерінің қызметтік киімдері болды, яғни олардың BD-сі Британдықтар сияқты басқа да Ортақ Достастық елдеріне экспортталды. Түймелері ширекардаланған болаттан немесе пластикалық шайырдан жасалған. Британдық жауынгерлік киімді австралиялық әскерилер тек Корея соғысының соңғы кезеңінде қабылдады. Оңтүстік Африкалық Battledress хаки жүнінен және қоңыр түстен жасалған. Ұзын емес жакетті "қоян жакеті" деп атады. Деним комбинезондары жұмыс киімдері үшін арналған Battle Dress нұсқасы болды және қақи түсті мақта денимнен жасалған, әртүрлі өндірушілердің нұсқалары бар. Ол әдеттегі киімнен үлкен өлшемде шығарылды, өйткені оны үстінен киюге арналған. Түймелер деним матасындағы кішкентай тесіктер арқылы бекітіліп, екіге бөлінген шынамен ұсталатын. Түймелерді жуу үшін оңай алып тастауға болады, деним комбинезондары жұмыс киімдері болғандықтан, оларды сержант-боегульнядан гөрі жиі жуу қажет болды. 1940 жылы мамыр айында құрылғаннан кейін апталар ішінде 90,000-ға жуық деним комбинезоны Жергілікті қорғаныс еріктілеріне (кейінірек үй күзетшілері) негізгі киім нысаны ретінде берілді. Үш айдан кейін комбинезонның қоры соншалықты азайып кетті, сондықтан оның орнына үй күзетшілеріне стандартты сержант-боегульня беріле бастады. Желтоқсан айында Battledress үй күзетшілерінің комбинезондарын толықтай алмастыратыны туралы хабарланды. Парашютшілерге арналған шалбар, яғни Trousers, Parachutist, кейбір парашютшілерге берілді, бірақ көпшілігі Нормандияға қону кезінде стандартты Battledress киіп жүрді. Соғыс барысында ұсыныстар көбейді, бірақ 1945 жылдың мамыр айына дейін әуе десант дивизияларында стандартты Battledress шалбары жиі кездесетін. Parachutist шалбарында қабықшаға арналған екі қалтасы, шағын терімен астарланған үлкен карта қалтасы және оң аяқтың тігісінде F. S. пышағына арналған ендірілген қалтасы болды. Олар тек "жауынгерлік" қолдануға арналған, сондықтан парадтарға немесе демалысқа киілмеді. RAF және теңіз күштері үшін RAF көгілдірі және теңіз күлгілт түстес Battledress-те де жасалды (Ортақ Достастық әуе қызметтері және теңіз қызметтері). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияның Азаматтық қорғаныс қызметі (мысалы, ARP күзетшілері, құтқару және жедел жәрдем бригадалары) қою көк түсті жауынгерлік киіммен жабдықталды, және бұл киім схемасы 1949 жылы құрылған Азаматтық қорғаныс корпусымен жалғасты. Неміс суасты қайықтарының экипаждарына да көбінесе британдық армияның денимді жауынгерлік киімдері берілді (неміс нышандары қосылған). Францияның құлауынан кейін немістер 1940 жылы көптеген қоймаларды басып алды.

Соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, жеке одақтас елдер өздерінің Battledress формасын парадтық және далалық формаға өңдеді. Ұлыбританияда барлық типтегі жауынгерлік киімдер, бірақ көбінесе 1949 үлгісінің жаңа шығарылмаған артық костюмдері, 1960 жылдардың ортасынан бастап, әскерилер заманауи мақта/сатиндік жауынгерлік киімге кең ауқымда көшкен кезде HM түрмелерінде тұтқындардың киімдері ретінде қолданылды. Британдық 1949 үлгісі: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін британдық армия Battledress формасына бірнеше өзгеріс енгізді, жауынгерлік киім блузкасына кең лапельдер қосылды, бұл оған Канаданың 1949 үлгісіне ұқсас ашық жағалы дизайн берді. Ылғар әскерлер де, офицерлер де енді оны жағалы көйлек және галстукпен киді (әуе күштері бұрыннан осылай киіп жүргенімен). Шымның карта қалтасы толығымен бүйірға жылжытылды. Сыртқы қалталардың түймелері ашық күйінде қалды, бірақ 1949 үлгісіндегі Battledress формасына иілгіш жапқыш қайта орнатылды. Корея соғысында британдық әскерлер бастан өткерген қатал ауа-райына қарай, Battledress формасы жеткіліксіз болып шықты, нәтижесінде 1950 үлгісіндегі жауынгерлік киім пайда болды, оның дизайны АҚШ армиясының M1943 формасынан әсер алды. 1951–1952 жылдардың қысында енгізілген бұл киім тек майдан желісіндегі әскерлерге, мысалы Рейндегі британдық армиядағы әскерлерге қысқы мақсатта ғана берілді. Ұлыбританияда міндетті әскери қызмет тоқтатылғаннан кейін, жеңіл нұсқасы, 1960 жылғы жауынгерлік киім, күнделікті киім ретінде кеңінен таралды. No 2 қызметтік киім 1960 жылдардың басында ресми іс-шараларда Battledress формасын толығымен алмастырды. Канадалық 1949 үлгісі: Канада соғыстан кейін Battledress формасының тек бір нұсқасын ғана шығарды; 1949 үлгісінде Battledress блузкасына кең лапельдер қосылды, бұл оған ашық жағалы дизайн берді. Соғыстан кейін бірінші далалық бинт те шымнан алынып тасталды. Battledress формасы Корея соғысы кезінде және жауынгерлік киім енгізілгенге дейін далалық киім ретінде киіліп жүрді. Ол 1968 жылы Қарулы күштердің бірігуіне дейін, ал кейбір резервтік бөлімшелерде 1970 жылдарға дейін киім ретінде сақталды. Канада Корольдік әскери колледжінің курсанттары 2006 жылдың мамырына дейін әскери киім блузкасының теңіз көк түсті нұсқасын киіп жүрді.

Мұра

Жауынгерлік киім басқа елдердің әскери жауынгерлік формаларын шабыттандырды. Battle Dress блузкасы 1944 жылғы M "Эйзенхауэр" жакетіне тікелей әсер етті. Алыс Шығыстағы АҚШ әскери қызметшілері үшін Австралияда ұқсас үлгі өндірілді және АҚШ теңіз жаяу әскерлері оны "Вандегрифт" жакеті деп атады. Германияның Felduniform 44 көшірмесі соғыстың соңында ғана майданға жеткізілді. Франция британдық киімнің тозығын ауыстыру үшін көшірмелер жасады (Modèle 1945, 1946 және 1949 үлгілері).