Кіріспе

2000 жылы Корнелия Фанке жазған «Ұрлардың мырзасы» романы – Корнелия Фанке жазған балалар романы. Ол 2000 жылы Германияда жарық көрді және 2002 жылы Оливер Латш тарапынан «The Chicken House» баспасы үшін (Scholastic баспа компаниясының бөлімшесі) ағылшын тіліне аударылды. Бұл Фанке АҚШ-та жариялаған алғашқы романы болды және 2006 жылы одан фильм түсірілді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жетім қалған, ажырағысы келмейтін ағайынды Проспер мен Бонифаций Хартлейб Венецияға қашып кетеді, онда оларды «Ұрылар әміршісі» деп те аталатын, мақтанышпен жүретін Сципио басқаратын көше балалары тобы қабылдайды. Өзін граф деп таныстырған бір кісі «Ұрылар әміршісінен» ағаш арыстанның қанатын ұрлап беруін сұрайды. Қашып кеткен ұлдардың бай, бірақ сезімталдығы төмен қызы мен інісі тек Бонифацийді асырап алуды қалайды. Олар оларды табу үшін Виктор Гетц деген жеке детективті жалдайды. Тергеу барысында Виктор бірнеше рет осы топпен кездеседі. Ол Сципионың іс жүзінде бай дәрігер доктор Массимоның ұлы екенін біледі, бірақ дәрігер эмоционалды түрде зорлық көрсетеді, сондықтан Сципио көшеде екі өмір сүреді. Виктор олардың тығылған жерін табады, бірақ балалар оны жария етуінен қорқып, оны тұтқындап, байлайды. Виктор оларды доктор Массимоның үйіне жіберіп, Сципионың құпиясын білуге жібереді. Осы уақытта Виктор қашып, егер олар қанатты ұрласа, оларды ұстамайтынын жазып қалдырады. Бұл қанат Ида Спавенто деген әйелге тиесілі. Оның үйінде Ида оларға қанаттың сиқырлы айналмадан алынғанын, ол адамның жасын өзгерте алатынын айтады. Олар алмасуға оны ертіп алса, қанатты беруге келіседі. Топ Идамен бірге келесі түнде алмасуға барады, ал Бонифаций мен Катерина «Шағын» Гримани, топтың жалғыз қызы, тығылған жерді күзету үшін қалады. Олар қайтып келгенде Бонифаций мен Шағынның жоғалып кеткенін және қанат үшін алған ақшаның жалған екенін біледі. Виктордың көмегімен олар Шағын мен Бонифацийді табады. Басқалары Ида Спавентомен бірге болғанда, Проспер мен Сципио Конттың аралдағы үйіне қайтып, оларға тиесілі ақшаны алуға барады. Аралда графтың қарындасы Морозина оларды қабырғаға көтерілгенде ұстап алып, қораға қамап қояды. Келесі күні Сципио мен Проспер Конт пен Моросинамен кездеседі, олар қазір кішкентай балалар. Олар оған сиқырлы айналма жұмыс істегенін айтады. Олар бұл жерде тұратын ақсүйектердің қызметшілері болғанын және ауыр еңбекпен жоғалған балалық шақтарын қайтару үшін айналманы жөндеуді жоспарлағанын айтады. Бала болудың осалдығын жек көретін Сципио айналмада тебуді сұрайды және ересек болып шығады. Сципио айналмадан түсіп жатқанда, оның ақшасын алуға ниеттенген сатушы Барбаросса келеді. Оның жасаған зұлымдықтарының құрбаны ретінде Сципио (оның әкесімін деп жүріп) оны айналмада тебуге алдайды. Барбаросса тез қартаяды. Ол үрейленген күйде айналманы бұзып, оның сиқырын тоқтатады, бірақ ол жас балаға айналады. Сципио мен Проспер Контке айналма туралы ешкімге айтпайтындарын уәде беріп кетеді. Барбаросса Контке дүкеніндегі барлық ақшаны беруге мәжбүр болады. Келесі күні Проспер, Сципио және Барбаросса бұзақы топпен қайтадан кездеседі. Олар Сципионы немесе Барбароссаны тани алмайды, ал Проспер түсіндіре алмайды. Виктор мен Иданың көмегімен Барбароссаны Проспер мен Бонифацийдің бай әпкесі Эстер асырап алады. Проспер мен Бонифаций Идамен бірге тұрып, Шағынмен бірге мектепке барады. Эстер Барбароссаны зергерлік бұйымдарын және басқа да заттарын ұрлап жатқанда ұстап алып, оны пансионға жібереді, онда ол қатыгез зорлық-зомбылық көрсетіп, «Ұрылар әміршісі» атағын иеленеді. Ересек Сципио Виктордың жеке детективтік агенттігінде көмекші болып жұмыс істейді және әкесінен босатылады.

Негізгі кейіпкерлер

Сципио Сцип Массимо: (Қорқындар Иесі немесе Ұрылардың Иесі) Ол "Сцип" деп те аталады. Он үш жаста, қара қоңыр көздері мен қара шашы бар, және ол тапқан маска киеді. Сципион ақылды және тапқыр, бірақ оны әкесі жек көреді және зорлық-зомбылыққа ұшыратады (оның лақап аты 'Фортунато'). Проспер Проп Хартлиб: "Проп" деп те аталады, он екі жасар жетім және Бонифацийдің ағасы. Барлық достарына, әсіресе кіші інісіне қатты қамқорлық көрсетеді. Проспердің қара шашы бар және беті өте қатал. Бонифаций Бо Хартлиб: "Бо" деп те аталады, бес жасар жетім бала, ағасы Проспермен бірге Венецияға қашып келген. Ол "көк түстес шашы және періштедей жүзі" бар деп сипатталған. Сципионды құрметтейді және оған ұқсап өсуді қалайды, бұл оның ағасын қынжырлатады. Катерина Хорнет Гримани: Ұрылар тобындағы жалғыз қыз, "жіңішке денелі, беліне дейін тоқылған қоңыр шашы" бар деп сипатталған. Оның шашы құйрықшаның тікенегін еске түсіреді, сондықтан оны "Хорнет" деп атайды. Ол көп оқиды және кейде басқа жетімдерге оқып береді. Сципионға қарсы тұруға батыл болатын жалғыз бала. Риччо Ежелгі: Жетімдер үйінен/балалар үйінен қашып шыққан және бұрынғы қалта ұрысы, "Просперден кем дегенде бір бас кішкентай, бірақ одан жас емес" деп сипатталған. Қоңыр шашы әрқашан басынан тік тұратындықтан "Ежелгі" деп аталған, сондай-ақ алдыңғы тістерінің арасында үлкен бос орынмен бірге бірнеше шіріген тістері бар. Моска: Оны отбасысы тастап кеткен, енді оны қаламайды және топтың механикі, "терісі әдемі қара болғандықтан, ол әрқашан қаланың қараңғы көшелерінде көлеңке сияқты жасырына алады деп айтылған". Өзінің қайығын бітіру үшін жеткілікті ақша табуды қалайды. Виктор Гетц: Эстер мен Макс Хартлиб жалдаған, Бо мен Просперді іздеуге кіріскен детектив. Ол үй жануарлары ретінде екі тасбақа ұстайды және жұмысы үшін көптеген маскировкаларды қолданады, бірақ оның жаңа клиенттері Боны тек тауар ретінде ғана қалап, оның күтіміне мән бермейтінін, ал Проспер жетімдер үйіне түссе де алаңдамайтынын біледі. Ида Спавенто: Балаларға біраз уақыт қарауға көмектесетін және кітап соңында Проспер, Бо және Хорнетті қабылдайтын жақсы әйел. Ол өзі де жетім және жетімдер үйінде өскен. Эстер Хартлиб: Проспер мен Боның бай әпкесі. Ол әпкесімен тығыз қарым-қатынаста болмағандықтан, Боны періштедей көрінісі үшін ғана қалайды. Просперді анасына тым ұқсайды деп санайды және оның тағдырына мән бермейді, күйеуінің ойларына келісіп, екеуі де немерелерінен бас тарту керек деп ойлайды. Максимилиан Макс Хартлиб: "Макс" деп те аталады, Проспер мен Боның көңілсіз, мақтанқор ағасы. Оның балаларға уақыты жоқ және әйелінің қалауын орындау үшін ғана Боны күтуге келіседі. Ит Бо үшін бауырдан гөрі жақсы серік деп санайды және Бо уақытында Просперді ұмытады деп күтеді, бірақ Бо да Проспер сияқты анасына ұқсайды деп санайды, сондықтан ол үмітсіз жағдай. Эрнесто Барбаросса: Адамдарды алдағанды жақсы көретін антиквариат сатушысы. Ол айналасында айналып, атқа мінеді және Бодан кіші жаста қалады. Конте: Ұрылар Иесінің бірінші тапсырыс берушісі. Контенің нағыз аты - "Ренцо". Контесса: Контенің кіші әпкесі. Оның нағыз аты - Моросина. Доктор Массимо: Сципионның әкесінен бас тартқан әкесі.

Қабылдау

"Ұрдың мырзасы" американдық сыншылардың арасында көбінесе жағымды қабылдауға ие болды. Kirkus Reviews және Publishers Weekly венециялық ортаны және күшті кейіпкерлерді жоғары бағалады, алайда Publishers қарқынында кемшіліктерді атап өтті. Kirkus Рэй Брэдберидің "Something Wicked This Way Comes" шығармасының сиқырлы карусель арқылы ықпал еткенін айтты.

Бейімделу

2006 жылдың 25 мамырында Warner Brothers «Қорқыт қожайыны» фильмінің экрандық нұсқасын шығарды, бас рөлде Ролло Уикс ойнады. Фильм шамалы жетістікке жетті, бірақ Дж. К. Роулингтің туындыларының бейімделуімен салыстырудан зардап шекті. Rotten Tomatoes сайтында фильмнің бағасы 50% құрайды.