Тутмос IV әйелі Мутемвия және Аменхотеп III-нің тууы
Mutemwiya
Мутемвия – Түтмос IV фараонының әйелі, Аменхотеп III-нің анасы. Есімнің мағынасы, регенттік мүмкіндігі және есімінің жазылу варианттары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мутемвия (Мутэмуя, Мутемвия, Мутемвея) - XVIII династияның фараоны IV Тутмостың кіші әйелі және фараон Аменхотеп III-нің анасы. Мутемвия есімінің мағынасы "Құдай баржасындағы Мут". Бұл әлі расталмаған, бірақ ол ұлы Аменхотеп III ересек болмаған кезде регенттік қызметін атқарған болуы мүмкін деген пікір бар.
Mutemwiya (also written as Mutemwia, Mutemuya or Mutemweya) was a minor wife of the Eighteenth Dynasty pharaoh Thutmose IV, and the mother of Pharaoh Amenhotep III. Mutemwiya's name means "Mut in the divine barque". While unconfirmed, it has been suggested that she acted as regent during the minority of her son Amenhotep III.
Өмірбаян
Мутемвия күйеуі Тутмос IV билік құрған кезде танылмаған. Ол сарайдағы басты патшайымдар Нефертари және кейіннен Иареттің ықпалында қалды. Мутемвия тек ұлы Аменхотеп III-нің ескерткіштерінде ғана бейнеленген. Оның Артатаманың қызы емес екеніне қатысты дәлелдер болған, бірақ бұл теория қабылданбады. Сирил Олдред Мутемвияның Юяның қарындасы болуы мүмкін деген болжам жасады. «Патшаның анасы» және «құдайдың анасы» атақтары мәні жағынан бірдей, себебі бұл құдай – биліктегі патша, Аменхотеп III болатын. Осы атақтардың бәрі, соның ішінде «Ұлы патша әйелі» атағы, күйеуінің қайтысынан кейін, ұлының билігі кезінде ғана қолданылды. Аменхотеп III таққа отырғанда ол жаңа перғауынның анасы ретінде маңызға ие болды. Мутемвия Луксор ғибадатханасында, ұлы Аменхотеп III-нің құдайлық тууы бейнеленген сахналарда көрсетілген. Бұл сахналар Дейр-эль-Бахаридағы Хатшепсуттің құдайдан туған оқиғасына ұқсас (кейбір жағдайларда көшірме). Хатшепсут өзінің таққа талап етуін нығайту үшін туылған оқиғасын пайдаланды. Аменхотеп биліктегі перғауынның ұлы болғандықтан, тууының сахнасы Аменхотеп III-нің жартылай құдай екенін көрсету үшін қолданылған сияқты. Маңызды сахнада Мутемвия төсекте отырып, күйеуі Тутмос IV кейпінде келген Амон құдайына құрмет көрсетеді. Олар Селкет және Нейт қасиеттерінің алдында тұр. Сахналарда Аменхотеп III анасының Амон құдайымен бірігуінің нәтижесі ретінде бейнеленген. Мутемвияның жартылай граниттен жасалған мүсіні Карнакта табылған және қазір Британ мұражайының қорында сақталуда. Мүсінде Мют қасиеті барқада отырған күйінде бейнеленген, осылайша оның есімі жасалған. Мутемвияның аты барқаның жағындағы жазуда көрсетілген. Ол келіні Тиемен бірге Аменхотеп III орнатқан Мемнонның колосстарында бейнеленген.
Mutemwiya is not attested during the reign of her husband Thutmose IV. She would have been overshadowed at court by the chief queens Nefertari, and later Iaret. Mutemwiya is only shown on the monuments of her son Amenhotep III. There seemed to be evidence that she was not a daughter of Artatama, but this theory has been discarded. Cyril Aldred has suggested that Mutemwiya be a sister of Yuya. The titles king's mother and god's mother amount to the same thing since the god in question was the reigning king, Amenhotep III. All of these titles, including that of Great Royal Wife, were used only after her husband's death, during her son's reign. At the time of Amenhotep III’s accession to the throne she gained prominence as the new pharaoh's mother. Mutemwiya is shown in the Luxor temple, in scenes depicting the divine birth of her son Amenhotep III. The scenes resemble (and in some cases copy) scenes of the divine birth of Hatshepsut in Deir el Bahari. Hatshepsut had used the birth story to reinforce her claims to the throne. Amenhotep was the son of a ruling pharaoh and it seems that the birth scene is used to stress the semi divine nature of Amenhotep III. In a key scene Mutemwiya is shown seated on a bed receiving the god Amun who had taken the form of her husband Thutmose IV. They are in the presence of the goddesses Selket and Neith. The scenes show Amenhotep III to be the result of the union of his mother with the god Amun himself. A partial granite statue representing Mutemwiya was found in Karnak and it now is in the collection of the British Museum. The statue takes the form of a rebus showing the goddess Mut seated in a barque, thereby forming her name. Mutemwiya is named in the inscription on the side of the barque. Along with her daughter in law, Tiye, she also is shown on the Colossi of Memnon erected by Amenhotep III.
Өлім
Мұтемвияның қайтыс болған күні белгісіз, бірақ оның ұлының билігінде ұзақ өмір сүргеніне сенімді. Бұған дәлел – оның Мемонның колоссидегі мүсіндерінің арасында болуы, ол оның билігінің басталғаннан кейін көп уақыттан соң салынған, сондай-ақ Тебадағы Аменхотеп III-нің Малката сарайынан табылған шарап құмырасының жапсырмасында оның иелігі туралы айтылуы.
The date of Mutemwiya's death is unknown, but she is believed to have survived long into her son's reign. The evidence for that is her presence among the sculptures of the Colossi of Memnon, which was built well into his reign, as well as a mention of her estate on a wine jar label found in Amenhotep III's Malkata palace in Thebes.