Беларусь журналисі Андрэй Дыньконың тұтқындалуы және қызметі

Кіріспе

Андрей Дынко (1974 жылы туған) – белорус журналисі. 2000-2006 жылдары ең көне белорус апталық газеті «Наша Ніва»ның бас редакторы болды. Кейіннен «Наша Гісторыя», «Архе» журналдарын, сондай-ақ балаларға арналған «Дуду» және «Асцярожна: дзеці!» сияқты белорус тіліндегі басылымдардың редакторы қызметін атқарды.

Мансап

Ол өзінің жұмысын аудармашы және публицист ретінде бастады. Ол француз, итальян, ағылшын, поляк және украин тілдерінен аударма жасады. Дынко 1999 жылдан 2017 жылға дейін «Наша Нива» журналын редакциялады, сондай-ақ 1997–2000 жылдары Минск мемлекеттік лингвистикалық университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1998–2004 жылдары «Arche» журналының негізін қалаушылардың бірі болды. Оның басшылығымен «Наша Нива» белорус тіліндегі ең танымал веб-сайтқа айналды. Нобель сыйлығының лауреаты Светлана Алексиевич Дыньконы «Наша Ниваның» табысына қол жеткізуге көмектескен және оны Беларусьтегі ең маңызды басылымдардың біріне айналдырған адам деп сипаттады. Оның түрмедегі күнделіктері кейіннен жарияланып, бірнеше тілге аударылды. Бұл тұтқындауды билік «Наша Ниваны» тіркеуден бас тартуға себеп ретінде пайдаланды. 2021 жылға қарай Дынко «Наша гісторыя» (Наша гісторыя), «Arche» және «Асцярожна: дзеці!» журналдарының бас редакторы қызметін атқарды, бұл журналдар да «Наша Нива» баспасынан шықты. 2021 жылдың 8 шілдесінде Дынько «Наша Ниваның» бас редакторы Ягор Марцинович және редакторы Андрей Скуркомен бірге тұтқындалды. Алғашқыда ол Беларусь Қылмыстық кодексінің 342-бабы («Жаппай тәртіпсіздіктерді ұйымдастыру немесе дайындау немесе жаппай тәртіпсіздіктерге қатысу») бойынша күдікті деп танылды. Айыптама ұсынылмады, орнына күдікпен тергеу Беларусь Қылмыстық кодексінің 216-бабының 2-тармағы («Ұрлық белгілері жоқ мүліктің зақымдануы») бойынша жалғастырылды. Басқа саяси тұтқындар сияқты ол да Акрещина түрмесінде жарық ешқашан сөнбеген камераларда төсек-орынсыз және жеке заттары жоқ күйде ұсталды. 2021 жылдың 12 шілдесінде «Вясна» адам құқықтары орталығы, Беларусь журналистер қауымдастығы, Беларусь Хельсинки комитеті, Беларусь ПЕН орталығы сияқты он ұйымның бірлескен мәлімдемесі бойынша ол саяси тұтқын деп танылды. 2021 жылдың 21 шілдесінде Дынко сотқа қатысу міндеттемесімен босатылды. Ол тұтқындалуын «тозақта болу» деп сипаттады. Дынконың сөзіне göre, Окрестинадағы тұтқындар адамдық емес жағдайда ұсталады.

He began his work as a translator and publicist. He translated from French, Italian, English, Polish, and Ukrainian languages. Dynko edited Nasha Niva since 1999 till 2017, he also taught in Minsk State Linguistic University in 1997–2000. He was one of the co founders of Arche magazine in 1998–2004. Under his leadership Nasha Niva became the most red web site in the Belarusian language. Nobel laureate Svetlana Alexievich described Dynko as the person who ensured the success of ‘Nasha Niva’ and made the publication one of the most important in Belarus. His prison diaries were published thereafter and translated in a number of languages. The arrest was used by the authorities as the reason to refuse registration to 'Nasha Niva'. By 2021 Dynko was serving as chief editor of the ‘Nasha Historyja’ (Наша гісторыя), the Arche, and the «Асцярожна: дзеці!» magazines, also published by ‘Nasha Niva’. On July 8, 2021, Dyńko was arrested together with Nasha Niva editor in chief Yahor Martsinovich and editor Andrey Skurko. He was declared suspected first under the article 342 of the Criminal Code of Belarus («Organisation or preparation of mass disturbances or participation in mass disturbances»). The accusation was not submitted. Instead the detention continued under suspect under the art. 216 part 2 of the Criminal Code of Belarus («Causing property damage without signs of theft»). Like other political prisoners, he stayed in Akrescina prison without any bedding and personal belongings in cells where light was never switched off. On July 12, 2021, by a joint statement of ten organizations, including the Human rights center "Viasna", the Belarusian Association of Journalists, the Belarusian Helsinki Committee, the Belarusian PEN Center, he was recognized as a political prisoner. On July 21, 2021, Dynko was released under an undertaking to appear. He described his detainment as ‘being in hell’. According to Dynko, the detained in Okrestina are kept in inhuman conditions.