Кіріспе

Купрес муниципалитетіндегі ауыл.

Олово – Босния және Герцеговина Федерациясының Зеница-Добой кантонында орналасқан қала және муниципалитет. Ол Босния және Герцеговинаның бір бөлігі. Сараево қаласының солтүстік-шығысына қарай 50 шақырым қашықтықта, Сараево мен Тузла қалалары арасындағы жол бойында орналасқан.

Тарих

Олово қаласы алғаш рет 1382 жылы "Плумбум" (латын тілінде "қорғасын" деген мағынада) деген атпен танымал болды. Босняк тілінде "олово" сөзі "қорғасын" дегенді білдіреді, және қалаға осы ат оның бай қорғасын кен орындарымен байланысты берілген. Олово Сараево – Тузла тас жолының M18 бағытында орналасқан, Босния және Герцеговинаның астанасы Сараеводан солтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым қашықтықта жатыр. Олово Зеница-Добой кантонының құрамында. Жақында Оловоны Сараево кантонына қосуға тырысып жатыр, бірақ қала Зеница-Добой кантонында қалып отыр.

Орта ғасырлар

Орта ғасырлардан бері қала қорғасын кеніне байлығымен әйгілі болған, ал Олово ортағасырлық Босния мемлекеті кезеңінде кеншілер қаласы болды, сол кезде қала және аймақ Павловичтердің жерінің құрамына кірген.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылы Олово Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің оккупациясына түсті. 1941 жылдың 1 қарашасында 400 четник сарбазынан тұратын төрт четник ротасы, сондай-ақ Партизандық Романия отрядының (Кнежина, Бжелогорачка және Крепольская роталары) және Звијезда отрядының (Нишич батальоны, Крновршка және Влахинская роталары) 800 партизаны Оловоға сәтсіз шабуыл жасады. Көтерілісшілер содан кейін артиллериялық атысты тоқтатып, оны жаяу әскер бөлімшелерінің мылтықпен атуымен алмастырды. Сараево резервтік батальонының 4-ші ротасының командирі Анте Маринкович осы шабуыл кезінде жараланды және оның ротасы "Стиенадан" шегінуге мәжбүр болды. Бір резервтік взводпен нығайтылғаннан кейін, бұл рота "Стиенаны" қысқа мерзімге қайтарып алды, бірақ одан көп санды четник күштерінің шабуылынан кейін қайта шегінді. Четниктер "Стиенаны" толығымен басып алғаннан кейін, өздерінің сәттілігі туралы басқа көтерілісшілерге сигнал беру үшін шөптерді өртеп жіберді. Бұл көтерілісшілердің рухын көтеріп, Олово гарнизонының позицияларына одан да күшті шабуыл жасауға итермеледі, нәтижесінде гарнизон өз позицияларынан шегіне бастады. Өз күштерінің тұтқындалуын болдырмау үшін гарнизон командирі Стрехарский Солун ауылының батысындағы позицияларға шегінді. 1941 жылдың 17 желтоқсанында четниктер мен партизандық көтерілісшілер Оловоны қайта басып алды. 18 желтоқсанда Стрехарский күштері Карева Ћупријаға жеткенше, отқа түсіп, шегінуін жалғастырды.

Босния соғысы

Босния соғысының басында Олово АРБиХ бақылауына өтті. 1995 жылдың 14 желтоқсанында қол қойылған және Босния соғысын аяқтаған Дейтон келісімінде Олово Босния және Герцеговина Федерациясының құрамына енгізілді.

Туризм және мұра

Бүгінде Олово шыршалы ормандарымен, көк аспанымен және үш негізгі тау өзенінен – Ступчаница, Кривая және Биоштицадан құйылатын таза, шапшаң суларымен әйгілі. Олово аумағында Чевльяновичи және Богановичи ауылдарында жыл сайын бұқа күресі және басқа да дәстүрлі мерекелер өтеді. Бұл жақын маңдағы ауылдардың жастары үшін танымал демалыс орны. Олово минералға толы ыстық бұлақтардың маңында салынған емдеу курортымен де белгілі, ол бұл аймақта Рим билігі тұсында пайда болған. Оловодан төмен ағатын Кривая өзені бойында да бірнеше ыстық бұлақ бар. Бұл бұлақтар жақсы танымал, бірақ Рим заманынан қалған тас блоктарымен уақытша ғана қоршалған. Аймақ сонымен қатар айналасындағы ормандардағы аң ауру орындарымен де әйгілі, ал жақын маңдағы таулар мен каньондардың төңірегінде Конжух және Звијездадағы қорғаулы аймақтар, Чуде каньоны, Биоштица өзенінің каньоны сияқты бірнеше қорғалған табиғат парктері құрылған, сондай-ақ ортағасырлық Босния дәуірінен қалған көптеген мәдени-тарихи ескерткіштер сақталған. Олово – Сараеводан Тузлаға, немесе Зеница мен Завидовичиге бара жатқан саяхатшылардың демалып, жолын өзгертуге арналған тоқтау орны.

Демография

2013 жылғы санақ бойынша оның халқы 10 175 адамды құрады, оның ішінде Олово қаласында 2 465 адам тұрады. Этникалық құрамыЖыл Сербтер % Босниялықтар % Хорваттар % Югославиялықтар % Басқалар % Жалпы1961 3,635 32.07% 5,903 52.09% 314 2.77% 1,402 12.37% 11,3331971 3,601 23.68% 10,546 69.36% 930 6.11% 46 0.30% 80 0.55% 15,2031981 3,349 20.49% 11,593 70.94% 802 4.91% 508 3.12% 16,3411991 3,196 18.91% 12,699 75.14% 653 3.86% 282 1.67% 16,9012013 77 0.75% 9,701 95.34% 230 2.26% 0.00% 139 1.36% 10,175

Халық көп тұратын жерлер

Оловоның маңында көптеген шағын ауылдар бар. Олар: Богановичи, Чуништа, Солун, Хадр, Буковдо, Миланковичи, Каменско, Елашке, Карева Ћуприја, Лишчи, Гурдичи, Дуганджичи, Чуде, Петровичи, Клис, Колаковичи, Берисаличи, Брда, Луке, Лавшичи, Понијерка, Грабовица, Дрежељ, Пакленик, Мајна, Радачичи, Ајватовичи, Миљевичи, Рудине, Лигатичи және Бакичи.