Қазыққан динозаврлар: Dyoplosaurus – Альбертадағы кейінгі бор кезеңінде (76.5–75 млн жыл бұрын) өмір сүрген қоршаланған кесіртке. Қазба жөнінде толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Динозаврлардың жойылған туысы
Extinct genus of dinosaurs
Диоплозавр ("қос бронялы кесіртке" деген мағынада) – Альбертадан табылған, соңғы креда кезеңінде (орташа Кампан, ~76,5–75 миллион жыл бұрын), қазіргі Динозаврлар саябағы формациясында өмір сүрген анкилозаврид динозаврының жалғыз түрі.
Dyoplosaurus (meaning “double armoured lizard”) is a monospecific genus of ankylosaurid dinosaur from Alberta that lived during the Late Cretaceous (middle Campanian, ~76.5–75 Ma) in what is now the Dinosaur Park Formation.
Ашылуы және атауы
Голотиптік үлгі 1919 жылы Леви Стернберг Динозаврлар паркі формациясының төменгі он метрінен, қазіргі Ред-Дир өзені маңындағы Альберта, Канададан алынған. Туыс атауы, Диоплозавр, грек сөздері “dyo” (екі), “hoplon” (қару, қалқан, қаптал) және “sauros” (кесіртке) сөздерінен туындаған. Бұл түрдің негізі өте ірі үлгі PIN 551/29 болды, ол Моңғолияның Немегт формациясынан табылған құйрық омыртқалары, метатарсальдар, фалангалар және остеодермалардың, соның ішінде құйрық клубтық түймешігінің сериясынан тұрады. Барлық анықталған үлгілер дерлік толық жетілген жеке тұлғаларды көрсетеді. Диоплозаврды барлық басқа анкилозавридтерден алдыңғы-жанама бағытталған сакральды қабырғалары, дорсальды көріністе үшбұрышты тырнақтары және енінен ұзын құйрық клубтық түймешігімен ажыратуға болады. Алайда, 2009 жылы Виктория Арбур, Майкл Бернс және Робин Сисонс жариялаған Диоплозаврдың қайта сипаттамасында ол жарамды таксон деп есептелді және синонимияның себебі холотиптің және Эуоплоцефалустың басқа анықталған үлгілерінің фрагментті табиғаты деп ұсынылды. Арбур мен Кьюридің 2015 жылы жүргізген кладистік талдауы Диоплозаврды Анкилозавр, Эуоплоцефалус, Анодонтозавр және Сколозаврды қамтитын кладқа жақын таксон ретінде анықтады, ал Арбур мен Эванстың 2017 жылғы талдауы оны Зуулға жақын таксон ретінде анықтады. Арбур және Эванстың 2017 жылғы филогенетикалық талдауы төменде келтірілген. Диоплозавр анкилозаврлар Эдмонтония, троодонтид Latenivenatrix және кенагнатидтер Caenagnathus және Chirostenotes-пен бірге өмір сүрген.
The holotype specimen was obtained in 1919 from the bottom ten metres of the Dinosaur Park Formation by Levi Sternberg, near what is now the Red Deer River in Alberta, Canada. The generic name, Dyoplosaurus, is derived from the Greek words “dyo” (double), “hoplon” (weapon, shield, armour) and “sauros” (lizard). The species was based on the very large specimen PIN 551/29, which consists of a series of caudal vertebrae, metatarsals, phalanges and osteoderms including tail club knob from the Nemegt Formation of Mongolia. All referred specimens represent almost fully mature individuals. Dyoplosaurus can be distinguished from all other ankylosaurids in having sacral ribs that are anterolaterally directed, triangular unguals in dorsal view and a tail club knob that is longer than wide. However, a re description of Dyoplosaurus published in 2009 by Victoria Arbour, Michael Burns and Robin Sissons considered it as a valid taxon and proposed that the synonymy was due to the fragmentary nature of the holotype and other referred specimens of Euoplocephalus. A cladistic analysis conducted by Arbour and Currie, 2015 recovered Dyoplosaurus as sister taxon to a clade containing Ankylosaurus, Euoplocephalus, Anodontosaurus and Scolosaurus, while an analysis conducted by Arbour and Evans, 2017 recovered it as sister taxon to Zuul. A phylogenetic analysis conducted by Arbour & Evans, 2017 is reproduced below. Dyoplosaurus would have coexisted with the ankylosaurs Edmontonia, the troodontid Latenivenatrix, and the caenagnathids Caenagnathus and Chirostenotes.