Қазылған бронеттас динозаврлар туысы

Кіріспе

Аноплозаврлар ("қарусыз немесе зәрлі кесіртке" деген мағынада) – Альбиан дәуірінің соңында, Англияның Кембриджшир аймағындағы Төменгі Бор кезеңінің Кембридж Гринсэндінен табылған, жойылған өсімдік жейтін нодозаврид динозаврлар туысы. Бұрын броньды динозаврлар немесе орнитоподтар тобына жатқызылған, бірақ қазіргі ғылыми пікір броньды динозаврлар санатына жатқызып, Анкилозаврларға жақын деп санайды.

Тарих

Гарри Говьер Сили 1879 жылы осы туысты атады, бұл Кембриджширдегі Рич қаласында 1878 жылға дейін табылған, сол жақ тіс сүйегінің фрагменті, мойын, арқа және сакраль омыртқаларының көптеген бөліктері, кеуде белдеуінің бөліктері, көкірек сүйегінің сынықтары, сол жақ фемурдың бөлігі, сол жақ тібік сүйегі, аяқ сүйектері, қабырғалар және басқа да сынықтардан тұратын жарым-жартылай посткраниалды қаңқа болды. Ол оның шамамен бес футтық кішкентай мөлшеріне байланысты жас екенін ойлады. Типтік түрі – Anoplosaurus curtonotus. Туыстың атауы грек тілінен алынған hoplo~ сөзінен шыққан, ол «қаруланған» деген мағынаны білдіретін сөздердің біріктірілісінде қолданылады, себебі броньды пластиналар табылған жоқ. Бұл атау латын тілінен алынған curtus, «қысқа», және грек тілінен алынған νῶτον, noton, «арқа» сөздерінен құралған. Екінші түрі, Anoplosaurus major, «ірірек», 1879 жылы Сили оны мойын омыртқасы және үш жарым-жартылай қауда омыртқасы үшін атады, оларды бұрын Acanthopholis stereocercus деп аталған материалдан алып тастады, типтік түрмен бірдей формациядан. Сили Anoplosaurus-ты жалпы динозаврларға жатқызғанмен, оның Scelidosaurus немесе Polacanthus-пен байланысын түсінді, бұл туыстың атынан көрінеді, ал басқа зерттеушілер оны броньды динозавр ретінде қарастыра бастады. 1902 жылы барон Франц Нопкса екі түрді де Acanthopholis туысына жатқызды, соның нәтижесінде Acanthopholis curtonotus және Acanthopholis major пайда болды. 1923 жылы Нопкса кейбір қалдықтар Acanthopholis-ке тиесілі болса, ал басқаларын, ол осы туыстан алып тастады, кемптозавридке тиесілі деп ұсынды. Бұл ұсыныс шатасуға әкелді, кейбір авторлар Anoplosaurus-ты Camptosauridae-ге жатқыза бастады, бұл практика ондаған жылдар бойы жалғасты (игуанодонт таксономиясының өзгеруімен бірге өзгерістер енгізілді). 1964 жылы Оскар Кун Syngonosaurus macrocercus Seeley 1879-ды Anoplosaurus macrocercus деп атады. 1969 жылы Родни Стил Eucercosaurus tanyspondylus Seeley 1879-ды Anoplosaurus tanyspondylus деп өзгертті. Бүгінде Syngonosaurus және Eucercosaurus екеуі де nomen dubium ретінде қарастырылады және осы соңғы екі Anoplosaurus түрі де осыған байланысты жарамсыз деп есептеледі. Содан бері жасалған зерттеулер осы туысты анкилозаврларға жататын броньды динозавр ретінде қарастыруды қолдайды.

Harry Govier Seeley named this genus in 1879 for a disarticulated partial postcranial skeleton that had been uncovered no later than 1878 at Reach, Cambridgeshire, composed of a left dentary fragment, numerous vertebrae from the neck, back, and sacrum, parts of the pectoral girdle, humerus fragments, part of the left femur, left tibia, foot bones, ribs, and other fragments. He regarded it as possibly juvenile, due to its small size, with a length of about five feet. The type species is Anoplosaurus curtonotus. The generic name, derived from the Greek hoplo~, a word element used in combinations, with the meaning of "armed", refers to the fact no armour plates had been discovered. The specific name is derived from Latin curtus, "short", and Greek νῶτον, noton, "back". A second species, Anoplosaurus major, "the larger one", was named by Seeley in 1879 for a neck vertebra and three partial caudal vertebrae he removed from the material previously referred to Acanthopholis stereocercus, from the same formation as the type species. Although Seeley assigned Anoplosaurus to a general Dinosauria, he understood its possible affinities with Scelidosaurus or Polacanthus, as shown by the genus name, and other workers began to see it as an armored dinosaur. In 1902, Baron Franz Nopcsa referred both species to Acanthopholis, creating a Acanthopholis curtonotus and a Acanthopholis major. In 1923 Nopcsa suggested that, while some of the remains belonged to Acanthopholis, other remains, which he removed from that genus, belonged to a camptosaurid. This suggestion led to considerable confusion, with some authors beginning to classify Anoplosaurus under the Camptosauridae, a practice that was continued over several decades (with modifications as iguanodontian taxonomy changed over the years). In 1964, Oskar Kuhn renamed Syngonosaurus macrocercus Seeley 1879 into Anoplosaurus macrocercus. In 1969, Rodney Steel renamed Eucercosaurus tanyspondylus Seeley 1879 into Anoplosaurus tanyspondylus. Both Syngonosaurus and Eucercosaurus are today seen as nomina dubia and these last two Anoplosaurus species are hereby equally invalid. Reviews since then have followed this interpretation of the genus as an armored dinosaur belonging to the Ankylosauria.

Палеобиология

Мүмкін нодозаврид болғандықтан, Аноплозавр төрт аяқты, жерге жақын өсімдік жегіш, денесін қорғау үшін қарулы болған.