Кіріспе

1967 жылғы паптік энцикл Sacerdotalis caelibatus (латын тілінде "Құдайға қызмет етушілердің бойдақтығы туралы") – Папа Павел VI жазған энцикл. Киелі Рухтың Шығыс шіркеуіне сыйлаған дәстүрлерін мойындап, Батыстағы шамалы пастырлық ерекшеліктерді ескере отырып, бұл энцикл Католик шіркеуінің Батыстағы дін қызметкерлерінің бойдақтығы дәстүрін түсіндіреді және қорғайды. Энцикл 1967 жылдың 24 маусымында жарияланды.

Энциклопедияның тұжырымы

Бұл энциклопедия Екінші Ватикан кеңесінен кейін, Католик шіркеуі көптеген ұзақ жылдар бойы сақталған дәстүрлерді зерделеп, жаңарту кезеңінде жазылды. Пастордың бойжетіңкілігі – бұл қатал догма емес, шіркеу тәртібі, практикасы, және сол кезде көптеген адамдар оның басқа да практикалармен бірге жеңілдетілуі мүмкін деп күткен. Осы сұрақтарға жауап ретінде Папа Римский бұл ілімді Католик шіркеуінде ерекше маңызға ие, ұзақ жылдар бойы сақталған принципті практика ретінде қайтадан бекітеді.

Діни қызметкерлердің бойдақ болуына қарсы дәлелдер

Пауыл VI энциклопедияны діни қызметкерлердің бойдақ болуына қарсы пікірлерді қарастырумен бастайды. Олардың ішінде: дін қызметкерлігіне де, отбасылық өмірге де шақырылғандар. Діни қызметкерлердің жетіспеушілігі және бойдақ болу талабын алып тастау бұл мәселені шеше ала ма. Бойдақ болудың салауатты психологиялық дамуға кедері келтіреді деген аргумент. Жас дін қызметкерінің бойдақ болуды қабылдауы оның есейген сайын қиындауы мүмкін бе.

Салтбастылықтың себептері

Энциклопедияның көп бөлігі Пауыл VI-нің діни қызметкерлердің бойдақ болуының шіркеу үшін маңыздылығына қатысты себептерін талқылауға арналған. Олардың ішінде:
Христостың өзінің бойдақ болу үлгісі. Үлгілі діни қызметкер ретінде Мәсіхтің мысалы өте маңызды, және оның орнына қызмет ететін, оның өмір салтын ұстанғысы келетін діни қызметкерлерге үлгі болуға тиіс. Неке қадірленгенмен, Киелі кітаптар бойдақ болудың жоғарырақ дәреже екенін көрсетеді. Бойдақ болу – Құдайдың халқына шектеусіз сүйіспеншілікпен қызмет етудің жолы. Діни қызметкердің өмірі бос болуы керек, осылайша ол Құдайдың балаларын өрбітуге көбірек бейілдеуге болады. Мәсіхтің жұмақтың некесіз орын екендігі туралы айтуы, қазір бойдақ өмір салтын ұстану – жұмақтағы бойдақ өмірге дайындалудың бір жолы екенін білдіреді.

Салтбастылықтың тарихы

Рим папасы содан кейін шіркеудегі бойдақ өмірдің тарихын қысқаша баяндайды, оның қолдауының Батыста 4-ші ғасырдан бастау алғанын көрсетеді. Ол сондай-ақ оның кейінгі шіркеу кеңестерінде бекітілгенін еске салады.

Шығыс шіркеуімен салыстыру

Пауль VI атап көрсетеді, Шығыс шіркеуінде үйленгендер де дін қызметкері болып тағайындалуы мүмкін, бірақ олар епископтарды тек салтбасты дін қызметкерлерінен ғана тағайындайды. Сондай-ақ, ол Шығыста дін қызметкері болып тағайындалған ер адамдарға кейіннен үйленуге рұқсат берілмейтінін де айтады.

Ерекше ерекшеліктер

Католик шіркеуінде салтбастылықтың жалпы заң ретіндегі маңыздылығын қуаттай отырып, Папа Римский, дегенмен, басқа діннен келген, үйленген адамдардың кейбір жағдайларда дін қызметкері ретінде тағайындалуына мүмкіндік береді. Бірақ, бұл заңның жеңілдетілуі деп түсінілмеуі керек, сондай-ақ оны жоюға жасалған алғашқы қадам емес екенін қатаң айтады. Пауль VI басқа христиан діндерінде осы заң жеңілдетілгеніне қарамастан, дін қызметкерлеріне шақырулар көбеймегенін айта отырып, салтбастылық заңын жеңілдетудің католик дінінде де шақыруды арттыратынына күмәнданады.

Салтбастылықты қорғау

Рим папасы бойдақ өмір салтын адам табиғатына қарсы деген пікірге қарсы қорғауға көп мәтін арнайды.

Салтбастылық некеге жақсы балама

Рим папасы неке сакраментінің қадір-қасиетін сақтайтын болса да, ол адам үшін ғана мүмкін болатын жалғыз ақылға қонымды жол деген ұғымды қабылдамайды. Керісінше, дін қызметкерінің салт басты өмірді таңдауына себеп болатын махаббат та Құдайдан нәр алады.

Салтбастылық Құдаймен тығыз байланыста болудың жолы

Пауыл өзін басқа міндеттерден босату арқылы дін қызметкерінің Құдайға толыққанды қызмет етуге одан да еркіндік алатынын көрсетеді. Сондай-ақ, әйел мен отбасының талаптарынан алыс, көбірек жалғыздық дін қызметкерінің рухани өмірін дамытуға көмектеседі дейді.

Діни қызметкерлерді даярлау мәселесі

Пауыл VI көптеген адамдар үшін бойдақ болудың қиын талап екенін түсінеді және дін қызметкері болу жолын таңдағандардың шынымен шақырылғанына көз жеткізуге көмектесу үшін күтімді арттыруға шақырады: "Тәрбиешілер бұл олардың өте ауыр міндеттерінің бірі екенін білсін". Пауыл сондай-ақ, дін қызметкері тағайындалғаннан кейін де оның бойдақ өмірін қолдау басқалардың міндеті екенін көрсетеді. Пауыл VI бойдақ болудың маңызды шешім екенін, және дін қызметкері өмірінің соңына дейін оған сүйенетін аскетикалық тәжірибелерсіз оған бармау керектігін баса айтады. Пауыл VI дін қызметкері болуға үміткер, мәңгілік ант беруге дейін уақытша бойдақ болуға ант беруі керек екенін де айтады.

Діни қызметкерліктен босату

Содан кейін Папа діни шарадан бас тартуға шешім қабылдағандар туралы ойға келеді. Егер біреу өзінің уәдесін еркі және жауапкершілікпен бергенін мәлімдесе, оның уәдесінен босатылу мүмкіндігін қарастыру үшін тергеу жүргізілуіне рұқсат етеді. Дегенмен, Пауыл қатаң ескертеді,

Дін адамдарына үндеу

Пауыл VI энциклопедияны дін қызметкерлеріне шақырулар үшін миссионерлік дұға етуге шақырып аяқтайды және оларды өмірде қолдау үшін дін қызметкерлерімен достық қарым-қатынас жасауға үндейді.