Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд таушысы
Scottish mountaineer
Харольд Эндрю Рейберн (21 шілде 1865 – 21 желтоқсан 1926) – шотланд таушысы. Ол өзінің дәуіріндегі ең белгілі британдық таушыларының бірі болды және көптеген жаңа бағыттар ашты. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ол Норвегияда көптеген шағылыстарға қатысып, халықаралық таушылар қауымдастығы арасында норвегиялық тау спортын танымал етуге үлкен үлес қосты. Норвегиядағы оның тұрақты серіктестері Уильям Сесил Слингсби, Говард Пристман және норвегиялықтар Кристиан Тандберг пен Джордж Паус болды. Ол 1921 жылғы Эверест тауына жасалған алғашқы британдық барлау экспедициясының таушылар тобының жетекшісі болды.
Harold Andrew Raeburn (21 July 1865 – 21 December 1926) was a Scottish mountaineer. He was one of the most prominent British mountaineers of his era with several first ascents. In the late 19th and early 20th centuries he took part in numerous ascents in Norway, contributing to the popularization of Norwegian mountaineering among the international mountaineering community. Some of his regular mountaineering partners in Norway were William Cecil Slingsby, Howard Priestman and Norwegians Kristian Tandberg and George Paus. He was mountaineering leader on the initial 1921 British Mount Everest reconnaissance expedition.
Өмір
Рейберн 1865 жылы Эдинбург қаласының 12 Гранж-Лоан мекенжайында дүниеге келген. Оның әкесі, сыра қайнатушы Уильям Рейберн, 1849 жылы Джесси Рамзиге үйленген. Харольд Рейберн олардың төртінші ұлы болды және өскен соң әкесінің сыра қайнату ісімен айналысты. Ол 1926 жылдың 21 желтоқсанында Эдинбургте қайтыс болды және Эдинбургтегі Уорристон зиратына жерленді.
Raeburn was born in 1865 at 12 Grange Loan, Edinburgh. His father William Raeburn, a brewer, married Jessie Ramsay in 1849. Harold Raeburn was their fourth son, and he grew up to enter his father's occupation as a brewer. He died in Edinburgh, on 21 December 1926, and was buried in Warriston Cemetery, Edinburgh.
Шотландия
Рейберннің спорттық альпинизмге қалай және неге көшкені туралы мәлімет жоқ, бірақ ол орнитологияға ерте бастан қызығушылық танытып, ұялар мен жұмыртқаларды іздеу үшін көптеген тік беттерге көтеріліп, түсіп жүрген. Оның жұмыртқалар жинағы Эдинбург қаласындағы Шотландия Ұлттық мұражайында сақталады. Эдинбургтегі Солсбери жартасының төменінде тұрып, дене бітімі мықты, спортшыл болғандықтан ол тау-шаға мен мұздың тік әлеміне тез бейімделді. Мінезіне келсек, ол кез келген амбициялы және қатал альпинистке тән қажетті нық қадам мен жігерге ие болды. Лорд Маккей Рейберннің жақсы сипаттамасын берді: «Ол дене және рухы қатал, құстардың мекендерін іздеу үшін теңіз жартасына жалғыз өрлеу арқылы шынықтырылған, әрбір қимылында сенімді, бекем және нақты болған». Маккей сондай-ақ Рейберннің ұстау қабілетінің таңғаларлық екенін атап өтті: «Оның мықты саусақтары бар еді, олар ең кішкентай тіреуге де қатты және тік басып алатын». Рейберн өмірі бойы отбасы құрмады, бірақ ол әйелдер мен ерлермен бірге альпинизммен айналысты, оның ішінде өзі де тәжірибелі альпинист болған қарындасы Рут және Шотландия әйелдер альпинистік клубының негізін қалаушы Джейн Инглис Кларк та бар еді. Шотландия тау альпинистік клубы (SMC) 1889 жылы құрылды және Рейберн 1896 жылы оған қосылды. Бірнеше жылдың ішінде ол клубтың жетекші альпинисіне айналып, 1909 жылдан 1911 жылға дейін вице-президент болып қызмет етті, кейін президенттік ұсыныстан бас тартты. Ол Шотландия бойынша көптеген классикалық маршруттарды өтті, бүкіл елде «Рейберннің шатқалары» деп аталатын бірнеше жер бар.
It is not documented how or why Raeburn began climbing as a sport, but his early enthusiasm in ornithology led him to climb or descend many steep faces, in search of nests and eggs. A collection of eggs by him is kept in National Museums Scotland, Edinburgh. Living under Edinburgh's Salisbury Crags and possessing a wiry, athletic build he soon adapted to the vertical world of rock and ice. As to his character, he very obviously possessed the necessary determination and drive of any ambitious and hard mountaineer; Lord Mackay provided a good description of Raeburn, writing that he was " physically and mentally hard as nails, trained by solitary sea cliff climbing after birds' haunts, he was certain, unyielding and concise in every movement, both mental and physical." Mackay went on to remark that Raeburn had a capacity of grip that was astonishing: "He was possessed of strong muscular fingers that could press firmly and in a straight downward contact upon the very smallest hold." Raeburn remained a bachelor all his life but he climbed with both men and women, including his sister Ruth, herself an expert climber, and Jane Inglis Clark, a founder of the Scottish Ladies Mountaineering Club. The (all male) Scottish Mountaineering Club (SMC) was founded in 1889 and Raeburn joined in 1896. Within a few years he became its leading climber serving as Vice President from 1909 to 1911 and later turning down the Presidency. He recorded many classic routes throughout Scotland: there are several "Raeburn's Gullies" scattered across the land.
Алғашқы көтерілулер
Бен-Невис тауында әсіресе, ол өте жоғары сапалы бағыттардың зор мұрасын қалдырды; шындығында, "1896 жылдан 1921 жылға дейінгі Невистегі 30 жаңа бағыттың дәл жартысында оның есімі тұр".
On Ben Nevis in particular, he left a tremendous legacy of high quality routes; indeed, "of the 30 new routes on Nevis from 1896 to 1921, his name appears on exactly half."
Еске алу
1988 жылы ашылған, Далвинни мен Ньютонмор арасындағы SMC Raeburn Hut оның құрметіне аталған. Бұл жерде шамалы географиялық байланыс бар, себебі Рейберн жақын орналасқан Крейг Дубх, Ньютонмордағы тік жартастарды алғаш зерттеген. Рейберннің мұз балтасы – SMC президентінің міндетін атқару құралдарының бірі болып табылады.
The SMC Raeburn Hut, between Dalwhinnie and Newtonmore, was opened in 1988 and is named after him. There is a faint geographical connection here, as Raeburn was the first to explore the steep cliffs on nearby Creag Dubh, Newtonmore. Raeburn's ice axe is one of two seals of office held by the president of the SMC.