"Сенушілер: Құрбандық және Қарқын"

Кіріспе

1987 жылы Джон Шлезингердің түсірген фильмі, 1987 жылғы фильм.

"The Believers" – Джон Шлезингердің режиссерлік жұмысы, басты рөлдерде Мартин Шин, Роберт Лоджия және Хелен Шевер ойнаған 1987 жылғы канадалық-америкалық нео-нуар триллері, қорқыныш жанрындағы фильм. Бұл фильм 1982 жылы жарық көрген Николас Кондтың "Дін" романы негізінде түсірілген.

Сюжет

Әйелі Лиза электр тогының әсерінен қайтыс болғаннан кейін, психолог Кал Джеймисон жас ұлы Криспен бірге Миннеаполистен Нью-Йоркке көшіп келеді, онда Кал Нью-Йорк полиция департаментінің полиция психологы болып жұмыс істей бастайды. Қалада бірнеше рет қатыгездікпен балалар өлтірілді. Бірінші құрбан - кішкентай бала. Оны тастап кеткен кинотеатрда өлтіріп тастаған. Том Лопес есімді полиция қызметкері денені тауып алғаннан кейін, телефон арқылы хабарласып, қылмыстарды испандық сектаның мүшелері жасады деп мәлімдейді. Кэл сектаның күшті көшбасшысы туралы мақтан тұтатын Томды тексеруге тағайындалады. Екінші құрбан Стейтен аралындағы кемежайдың астындағы уақытша құрбандық үстелінен табылды. Кал brujería туралы үй шаруасын және бала күтімі Карменменмен сұхбаттай бастайды, ол оның қайырымды түрін қолданады, Кал мен Крис үшін пәтерде қорғаныш сыйлықтарын қалдырады. Келесі күні Том параноикалық күйде және құпия ер адамдар артынан жүреді, ол тамақханада өзін-өзі өлтіреді. Кейін Кал мен оның жаңа досы Джессика кешке қатысады, онда құпия карибтік Пало Джессикадан алқа ұрлауға тырысады; аз уақыт бұрын Джессика оның компакты ваннада қалдырды, ал Джессика білместен Пало пердесін саусақтарымен сүртеді. Кал үйге оралғанда, Карменді Криске ырым жасап жатқанын көріп, ашуланып, оны үйден қуып шығады. Крис бай Кейт әпкесі мен Дэннис ағасын бірге елдегі үйлеріне саяхатқа шығады. Осы арада Кал мен Джессика Томның досы Оскар Сезинмен кеңес алады, ол сектаның төрт күндік уақыт аралығында жазғы күн тұрысына арналған салтқа сай қылмысты жоспарлап отырғанына сенеді. Оскар Кристің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тазарту рәсімін жүргізеді, ол солтүстіктің құрбандығы ретінде нысанаға алынуы мүмкін деп қорқады. Келесі күні таңертең Джессика бетінде іріңді ісік тауып, ауырады. Кейт, Дэннис және Криспен елге қайта қосылуға кетер алдында, Кал полиция лейтенанты Шон МакТэггерттен телефон соқты. Кал Мактаггерттің пәтеріне келіп, оны бүлдіріп, ал Мактаггерт қару ұстап, параноикалық күйде отырғанын көреді. Ол Калға өзінің ұлын өлтірген бизнесмен Роберт Кальдердің суретін және құпия файлды көрсетеді. Кэл Мактаггерттің талабы бойынша файлмен кетеді. Ол кеткеннен кейін Мактаггерт өзін-өзі өлтіреді. Осы уақытта Джессиканың бетіндегі қайнағаннан кейін үрейленіп, жарақаттан арапалар қашып шығады. Кал ауруханада Джессикаға қараған кезде, Кейт оған жоспарларын өзгерткенін және Кристі өзіне қайтаратынын айтқан дауыстық хабарлама қалдырады, бірақ хабарлама қысқа болады. Кейттің қоңырау шалып жатқанын білмейтін Кал өзінің досы Мартимен бірге ауруханадан кетеді, ол оны Кейт пен Деннистің ел үйіне апарады. Келген соң Дэннис Калға Кейттің тәулік бойы жұмыс істейтін азық-түлік дүкеніне кеткенін айтады. Қонақ бөлмесінде Дэннис Кейт аспирант болған кезде өзі мен Кейттің Суданға саяхаттағанын және қатты науқас ұлын құрғақшылықты жою үшін құрбандыққа шалуға рұқсат бергеннен кейін адам құрбандығының күшін қалай көргендерін айтады. Пало мен Кальдер басқа да секта мүшелерімен бірге бөлмеге кіреді, Калды қосылуға шақырады және Крис құрбандыққа шалынатынын айтады. Кэль Кристің бөлмесінде жоқ екенін көріп, үйден жоғарғы қабаттағы терезеден қашып кетеді. Қайық үйінде Кал Кейттің өлі денесін табады, бірақ Пало оны есінен танып қалады. Кал тасталған фабрикаға апарылады, онда Кристі құлшылықтың арасында рәсімдік түрде өлтіру керек. Кал Дэннисті өлтіріп, құрбандыққа шалуды тежеді, ал оларды қоймаға ерген Марти Калға көмекке келіп, жоғарғы қабаттан түрлі секташыларды атып өлтіреді. Калдер Кристі ұрлап, екеуі жүк лифтімен қойманың жоғарғы жағына көтеріледі. Марти Палоның соқалық салған жебесімен әрекетке қабілетсіз болады, бірақ ол Палоның бетін қатты күйдіріп, соқыр етеді. Кал Кальдерді қоймаға қуып, Кристі алып кетер алдында оны өлтіріп өлтіреді. Кал Кристі жерге түсіреді, соқыр Пало Калға шабуыл жасайды, бірақ Крис оны өзіне қарай тартқанда эшафолдан құлап түседі және төмендегі арматураға ілінеді. Кэль Криспен бірге қоймадан қашып кетеді. Кейіннен Кал, Джессика және Крис ауылдағы фермада бақытты өмір сүреді, ал Джессика жүкті. Ол қораның төбесіндегі діни мүсіндер орнатылған құрбандық үстелін, жаңа өнім, нан, әр түрлі құрбандыққа шалынған жануарларды табады. Төменнен естілген дыбыстар Джессиканың кіргенін көрсетеді. Ол: "Біз үшін жасадым. Енді біз қауіпсіз боламыз". Кал экранның қара түске айналып кеткенін шошып қарап тұр.

After his wife Lisa dies from an accidental electrocution, psychologist Cal Jamison relocates with his young son, Chris, from Minneapolis to New York City, where Cal begins working as a police psychologist for the New York City Police Department. The city has been plagued by a series of brutal, ritualistic child murders. The first victim is a young boy found murdered in an abandoned movie theater. A policeman named Tom Lopez frantically phones in the discovery of the body, and claims the crimes are being committed by members of a Hispanic cult practicing a malevolent version of brujería. Cal is appointed to examine Tom, who raves about the cult's powerful leader. A second victim is found eviscerated on a makeshift altar beneath a dock in Staten Island. Cal begins to inquire about brujería to Carmen, his housekeeper and nanny, who practices a benevolent form of it, leaving protection charms in the apartment for Cal and Chris. The following day, Tom, paranoid and being followed by mysterious men, stabs himself to death in a diner. Later, Cal and his new girlfriend, Jessica, attend a party where a mysterious Caribbean man, Palo, attempts to steal a necklace from Jessica; shortly before, Jessica had left her compact in the bathroom, and unbeknownst to Jessica, Palo rubs the pad with his fingers. When Cal returns home, he finds Carmen performing a ritual on Chris, and angrily throws her out of the house, despite the fact that she assures him she is attempting to protect him. Chris accompanies his affluent Aunt Kate and Uncle Dennis on a trip to stay at their country home. Meanwhile, Cal and Jessica consult Oscar Sezine, a friend of Tom's, who believes the cult is planning a ritualized murder for the summer solstice in four days time. Oscar performs a purification ritual in an attempt to ensure the safety of Chris, whom he worries may be targeted as a sacrifice for the solstice. The next morning, Jessica finds a boil on her face and falls ill. Before departing to reunite with Kate, Dennis, and Chris in the country, Cal receives a frantic phone call from police lieutenant Sean McTaggert. Cal arrives at McTaggert's apartment, finding it in disarray, and McTaggert seated with a gun, rambling in a paranoid manner. He shows Cal a photo and secret file he uncovered documenting elite businessman Robert Calder's ritual murder of his own son. Cal leaves with the file at McTaggert's insistence. After he leaves, McTaggert commits suicide. Meanwhile, Jessica has a panic attack after the boil on her face bursts and baby spiders break free from the wound. While Cal tends to Jessica in the hospital, Kate leaves him a voice message that she has changed her plans and is going to return Chris to him, but the message is cut short. Unaware Kate has called, Cal departs the hospital with his friend Marty, who drives him to Kate and Dennis's country house. Upon arriving, Dennis tells Cal that Kate has gone to a 24 hour grocery store. In the living room, Dennis recounts he and Kate's travels to the Sudan when Kate was a graduate student, and how they witnessed the power of a human sacrifice after allowing their gravely ill son to be sacrificed to end a drought. Palo and Calder then enter the room, along with a number of other cultists, urging Cal to join, and stating that Chris has been predestined to become a sacrifice. Cal flees the house through an upstairs window after finding Chris no longer in his room. In the boathouse, Cal finds Kate's dead body before he is knocked unconscious by Palo. Cal is driven to an abandoned factory, where Chris's ritual murder is to be carried out among the cult. Cal thwarts the sacrifice by stabbing Dennis to death, and Marty, who followed them to the warehouse, comes to Cal's aid, shooting various cultists from an upper landing. Calder abducts Chris and the two ascend to the top of the warehouse in a freight elevator. Marty is incapacitated with a blowpipe dart by Palo, but not before he severely burns Palo's face, blinding him. Cal manages to chase Calder into a storage room, stabbing him to death before retrieving Chris. Cal puts Chris down and a blinded Palo attacks Cal, but falls off the scaffolding when Chris coaxes him toward him and is impaled on rebar below. Cal carries Chris and they escape from the warehouse. Some time later, Cal, Jessica and Chris are living happily on a farm in the country, and Jessica is pregnant. Following their barking dog to the barn, Cal investigates the barn loft and finds an altar adorned with religious icons, fresh produce, loaves of bread, and various sacrificed animals. Hearing sounds from below he sees Jessica has come in. She confesses to making the shrine saying "I did it for us. We'll be safe now." Cal stares in shock as the screen fades to black.

Талдау

Барна Уильям Донован 1970-ші жылдары бірнеше шайтандық тақырыптағы Голливуд фильмдері болғанын атап өтті. Мысал ретінде "The Exorcist" (1973) және "The Omen" фильмдер сериясын (1976-1991) келтіреміз. Бірақ ол сонымен қатар Голливудтың 1980-ші жылдары бұл тақырыпқа қызығушылық танытпаған сияқты екенін атап өтті. Ол "Сендерге сенушілер" фильмін 1980 жылдары жасалған Ібіліске табыну туралы екі маңызды фильмнің бірі ретінде атайды, екіншісі - "Ангел жүрегі" (1987). Алайда ол "Индиана Джонс және апат ғибадатханасы" (1984) де балаларды ұрлап, адам құрбандықтарына шалатын жын-перілерге табынушылықты қамтитын ұқсас тақырыпқа тоқталғанын атап өтті. Ол Angel Heart 1940 жылдары болған кезеңді шығарма екенін және 1980 жылдардың қазіргі заманғы әлеміне "және оның фундаменталистік параноясына" байланысты екенін, ал The Believers осы заманда орнатылғандығын айтады. Алайда, зұлымдар яһуди-христиандық шайтанға құлшылық етпеді. Кинода "адам құрбандығын мақұлдаған зұлымдық сектасы" ретінде бейнеленген афро-карибтік дін Сантерияның дінгері болған. Мьюр Джоэл Деланидің иеленуіне (1972) ұқсас екенін айтады, өйткені екі фильм де этникалық қорқынышпен байланысты. Мысалы, "Сындар" романында Джеймисонның үйін тазалаушы әйел Сантерияның қайырымды нұсқасын қолдана отырып, Кристі қорғауға тырысады. Кал жақсы және жаман сиқырды ажырата алмайды және оған қауіп ретінде қарайды. Фильмде Манхэттен бөтен мәдениеттер қосылатын жер ретінде суреттелген және христиандық ақ адамның өз балаларына келетін пұтқа табынушылардан қорқуына себеп бар. Бұл этникалық, нәсілдік және діни басқалардан қорқуды білдіреді. Роджер Эберт карибтік діндер туралы фильмдердің көбісі "көздері бос жігіттер" мен жануарларды құрбандыққа шалу, қанқұмар секталар, садистік кісі өлтірушілер және жазықсыз қанды іздеуді қамтиды деп шағымданады; олар бұл діндерге ешқашан оң жағын бейнелемейді. Ол мұны бейтараптық деп тапты. Ол сондай-ақ фильмде көптеген ритуалдық бөлшектер (көмір, қан және сыйлықтар шеңберлері) қолданылғанын, олардың мағынасын түсіндіруге тырыспағанын айтты. Мерседес Крос Сандовалдың айтуынша, фильм Сантерияға көпшілік назарын аударып, жағымсыз жарнама әкелді. Фильм Нью-Йорк қаласының жоғарғы сыныбының жағымсыз бейнелеуімен өзінің онжылдықтарына тән. Бұл сектаның мүшелері "тақсырлық, байлық және билік" үшін өз балаларын құрбандыққа шалатын әлеуметтік топтың мүшелері болып шығады. Олардың табысы мен жоғары деңгейге көтерілуіне бизнес-таным емес, Сантерияның практикасы негіз болады. Мьюр мұны таныс сөздің сөзбе-сөз түсіндірілуі ретінде қарастырады, вуду экономикасы. Мьюр Розмаридің сәбиі (1968) фильмінің бірнеше ұқсастығын атап өтті. Қазіргі кездегі қалада жасырынған зұлым секта белсенді түрде әрекет етеді. Және Джеймисонның лимузиндік либералды достары өздерінің де секталық екендіктерін дәлелдеді. Мьюр үшін фильмнің басты бөлігі вуду сияқты қарғысты бейнелеуді қамтиды. Джессика Холлидей (Хелен Шевер) Кальдердің кеңсесінде шымшып жүріп, кішкене кілтін ваннада қалдырады. Ол оны алып келгенде, ол қарғысқа ұшыраған нәрсеге айналады. Оны пайдаланған кезде бір нәрсе "жақсы терісіне түседі". Бұл аурудың пайда болу себебі - қызыл түске айналып, қабынуы күшейеді. Ақырында ол толықтай үрлетіп, оның ішінен жәндіктер шыға бастайды.

Barna William Donovan notes that there were several Satanic themed Hollywood films in the 1970s. Citing as examples The Exorcist (1973) and The Omen film series (1976 1991). But he also noted that Hollywood seemed to have lost interest in the subject by the 1980s. He cites The Believers as one of only two noteworthy films about Devil worship created in the 1980s, the other one being Angel Heart (1987). Though he notes that Indiana Jones and the Temple of Doom (1984) also touched on the similar subject of a demon worshiping cult, which abducts children and offers human sacrifices. He points out that Angel Heart was a period piece set in the 1940s, and so fantastic that it limited its connections to the contemporary world of the 1980s "and its fundamentalist paranoias", while The Believers was set in that contemporary world. The villains were not, however, worshipers of the Judeo Christian Satan. Instead they were practitioners of Santería, the legitimate Afro Caribbean religion depicted in the film as "a cult of evil that condones human sacrifice". Muir points similarities to The Possession of Joel Delaney (1972), as both films fear ethnicity. For example, in The Believers, a cleaning woman working for the Jamisons tries to protect Chris by using a benevolent version of Santeria. Cal fails to distinguish between good and evil magic and treats her as a threat. The film depicts Manhattan as a place where alien cultures merge and the Christian white man has reasons to fear the pagans, who may come for his children. As such, it plays on a fear for the ethnic, racial, and religious Other. Roger Ebert complained that most films about Caribbean religions tend to involve "guys with blank eyes" and animal sacrifice, bloodthirsty cults, sadistic killers, and a quest for innocent blood; they never depict any positive aspect to these religions. He found this to be a prejudiced treatment. He also complained that the film makes use of multiple ritualistic details (such as circles of ashes, blood, and charms), without ever bothering to explain their meaning. According to Mercedes Cros Sandoval, the film brought both public attention and negative publicity for Santería. The film is more typical of its decade in the negative depiction of the upper class of New York City. The cultists turn out to be members of this social class which literally sacrifice their children in exchange for "fame, wealth, and power". Their success and upward mobility is based not on business acumen, but their practice of Santeria. Muir sees this as a literal interpretation of a familiar phrase, voodoo economics. Muir notes a few similarities with Rosemary's Baby (1968). An evil cult is depicted as active in a modern city, hiding in plain sight. And a couple of limousine liberal friends of the Jamisons are revealed to be cultists in their own right. For Muir, the highlight of the film involves the depiction of a voodoo like curse. Jessica Halliday (Helen Shaver) accidentally leaves her compact in a bathroom while snooping around in Calder's office. By the time she retrieves it, it has become a cursed item. While using it, something "gets under her beautiful skin". It manifests as a boil, which gets progressively redder and more inflamed. Finally it swells to capacity, and spiders start emerging from the boil's interior.

Өндіріс

Фильмнің түсірілімі негізінен Торонто қаласында, ал кейбір сыртқы көріністер Нью-Йорк қаласында 1986 жылдың 5 маусымынан 28 қыркүйегіне дейін жүргізілді.

Дау

"The Believers" Адольфо Констанцо құрған және Матаморос, Мексика қаласында Сара Альдрете қолдаған культқа әсер еткені анықталды. Бұл культ Сантерияға ұқсас афрокубалық дін – Palo Mayombe-ге негізделген.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында The Believers 20 шолу негізінде 35% мақұлдау рейтингісіне ие, ал орташа рейтингі 4.8/10. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың жартысын берді, фильмді "таң қалдыратын түрде әдемі емес, дәмсіз және ақылсыз фильм" деп айыптады. Ozus' World Movie Reviews-тен Денис Шварц фильмге C+ бағасын берді, оны "шатасқан" деп атады және фильмнің арзан қорқыту әдістерін, сценарийін және сенімді сюжеттің болмауын сынға алды. Дегенмен, фильм туралы барлық пікірлер теріс болған жоқ. The Washington Post газетінен Хэл Хинсон фильмге көбінесе оң пікір білдіріп, "Сенімпаздар – діни сенімнің салдары туралы ерекше, оккульттік триллер. Фильмдегі шок әдістеріне толыққанды мән берілмесе де және теологиялық ойлар жеткіліксіз болса да, фильмдегі қорқынышты атмосфера санаға сіңіп, жадыға орнығады" деді. Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге 5 жұлдыздың 2.5 жұлдызын берді, оны "құбылып тұратын" және "шын мәнінде қорқынышты" деп сипаттады. Брет Галлман Oh, the Horror сайтында фильмді мақтап, "Сенімпаздар сырттай таныс болғанымен, Сантерия мифологиясын қолдануы және Шлезингердің күдік пен қорқынышты көріністерді шебер үйлестіруі оны өзгелерден ерекшелендіреді" деп жазды.