Кіріспе

Оху – маори тілінде "бірлескен еңбек тобы" деген мағынаны білдіретін сөз. 1970 жылдардың ортасында үкіметтік бағдарлама аясында Жаңа Зеландияның ауылдық аймақтарында бірнеше оху (көршілес қауымдастықтарды қараңыз) құрылды.

Өмірбаян

1970 жылдары Премьер-министр Норман Кирк басқарған Жаңа Зеландияның үшінші Еңбек үкіметі (1972–75) халықаралық және ішкі саясаттағы жоғары әлеуметтік жауапкершілігімен белгілі болды (Govt Whips Office 1974, Bassett 1978, Hayward 1981). Үкімет әлемдік ядролық қарулану жарысына қарсы күресіп, Тынық мұхитындағы француздық сынақтарына қатысты. Жаңа Зеландия мемлекеті ретінде ядролық қаруды таратпау шараларын, соның ішінде Оңтүстік Тынық мұхитының ядролық қарудан бос аймағын (кейіннен 1986 жылғы Раротонга шартында бекітілген) және Оңтүстік Тынық мұхитының қоршаған ортаны қорғау бағдарламасын қолдады. Еңбек үкіметі 1972 жылы билікке келгеннен кейін міндетті әскери қызметті және Вьетнам соғысына Жаңа Зеландияның қатысуын тоқтатты. Сонымен қатар, 1974 жылдың басында олар сол елдегі апартеид режиміне наразылық білдіру мақсатында «Спрингбокс» командасының визаларын жойды. Ішкі салада үкімет 1974 жылы Ядролық энергетика жөніндегі Корольдік комиссияны құру және Роторуа көлдері мен Манапури көлінің сақшыларын тағайындау (екеуі де 1973 жылы) арқылы қоршаған ортаны қорғауға деген ұмтылысын көрсетті. 1974 жылдың қазан айында Еңбек үкіметі ауылдық жерлерде баламалы қоғамдар құруға ниеттенген Жаңа Зеландия азаматтарының топтары үшін «оху» схемасын құру туралы хабарлады.

Жоспардың мақсаттары

Форстер мен Меткалф Оху қозғалысының қалалық ортадан радикалдарды жою мақсатында болғанын айтады. Алайда, сол кездегі премьер-министр Норман Кирк пен жер министрі Матиу Ратаның мәлімдемелері мынадай мақсаттарды көрсетеді:
Жерден өзін-өзі қамтамасыз етуге адамдарға көмектесу. Адамдардың рухани және әлеуметтік әл-ауқатын арттыру. Адамдарды жермен қайта байланыстыру. Адамдарға баламалы әлеуметтік модельдерді дамытуға мүмкіндік беру. "Қазіргі қоғамның кемшіліктеріне" қарсы болу үшін қоғамдық ортаны құру (Хейвард 1981, 173 б.). Тұрмыстың қарапайымдылығының артықшылықтарын насихаттау (Хейвард 1981, 173 б.). Қатысушылар үшін де, қоғам үшін де емделу орны болу. 1975 жылғы жоба туралы брошюрада органикалық шаруашылық, баламалы энергия және қайта өңдеуге қызығушылық танытқан адамдарға қызығушылық тудыруы мүмкін екендігі айтылды, сондай-ақ кибуц шабыт көзі ретінде көрсетілді, бірақ қауымдастықтардың одан көшірме жасауы күтілмеді. Матиу Рата осы баламалы жерді игеру жобасының әлеуметтік маңыздылығына да тоқталды. Рата үшін жобаның маорилердің рухани өлшемі зор болды: "Мен көптен бері әлеуметтік, экономикалық және мәдени тұтастығын сақтау үшін көп еңбек еткен, сонымен бірге рухани және мәдени күшін және өздеріне деген құрметін сақтауға тырысқан қоғамның бір бөлігінің қажеттіліктерімен айналысып келемін. Әрине, мен қоғамның маори бөлігін айтамын". (Матиу Рата Оху жұмыс тобына, 1974 жылдың тамызы).

Қосымша тармақтар

30-дан астам жерді үкімет оху құруға бекітті. Көптеген орындардың сапасы нашар және тым алыс екені хабарланды. Бастапқыда сегіздей қауым құрылды, алғашқысы – 1974 жылдың тамызында Уайтианга, Коромандел маңындағы Санбёрст оху. Оху қауымдарының ең ұзақ сақталғаны – Аху Аху оху, ол шамамен 2000 жылы таратылды. Аху Аху оху жаңадан құрылғанда, оған жету үшін өзенді кешіп, шамамен бір сағаттай жол жүру қажет болды. Бұл бұрынғы қауым қазір саяхатшылар үшін қызығушылық оятарлық жерге айналды. Ұлттық үкімет сайлаудан бұрын жобаны қолдайтынын мәлімдегенімен, 1975 жылы билікке келген соң оху жөніндегі консультативтік комитетті таратып, ақырында жобаны толығымен тоқтатты.