Кіріспе

Американдық актер және жазушы

Хари Родс (10 сәуір 1932 – 15 қаңтар 1992) – 1960 жылдар шамасында басталып, үш онжылдыққа созылған американдық жазушы және актер. Ол кейде Гарри Родс деп жарнамаланған, және 66 фильм мен телебағдарламада ойнаған, мысалы, ABC телеарнасының 1963 жылғы психиатрия тақырыбындағы «Breaking Point» атты медициналық драмалық телесериалында.

Ерте өмір

1968 жылы TV Guide сұхбатында Родс өзінің туған қаласы Цинциннатидің қиын ауданында өскенін былай деп еске алды: "Біз теміржол мен өзен арасында тұрдық. Әр қыста су тасқыны бізді қуып шығаратын, бірақ біз қайта оралып, лайды тазалап, келесі тасқынға дейін жайғасатынбыз. Барлық жігіттер локомотивтерге секіріп, көмір тастауды үйренуге тиіс болды. Менің білгенім – егеуқырлар, тарақандар және кедейлік еді". 15 жасында Родс анасының қолтаңбасын екі ай бойы үйреніп, АҚШ Теңіз корпусына қабылдану үшін оны қолдан жасады. Теңіз корпусында Родс екі жыл бойы лагерьтің дзюдо командасының құрамында болды. Соңында ол сержант шеніне жетіп, Кореяда қызмет етті, онда жау тылында барлау взводына жетекшілік етті. "Чосин су қоймасында жараланғанда, бір қытай шапқыны маған қарай жүгіріп келді", - деді Родс TV Guide сұхбатында. "Менің Томпсон автоматтарымда оқ қалмаған еді. Оны атып тастамауы үшін мен оны жерге лақтырып жібердім. Оның беті күлімдегендей болды. Ол кескішін менің кеудемде ұстады. Ол менің қолымды кесуге кірісті. Мен оны 20 сантиметрлік пышақпен жеңдім". 1965 жылы ол Монтфорд-Пойнттағы соңғы афроамерикалық Теңіз корпусының жалдама әскерлік оқу орталығындағы тәжірибесіне негізделген "Таңдалған аздар" атты романын жариялады.

Актерлік мансап

1960 жылы Родс бес телесериалда ойнады: Рональд Рейган жүргізген General Electric Theater; Роберт Тейлор қатысқан "Детективтер", Ричард Бун қатысқан "Қаруы бар, саяхатқа шығады", Брайан Кит қатысқан "Батыстық" және Гарднер МакКей қатысқан "Жұмақтағы оқиғалар" сериалының екі эпизодында. 1961 жылы ол ABC телеарнасының Гавайиде түсірілген "Күнге қарай" драмасының бір эпизодында ойнады. 1963 жылы ол CBS телеарнасының "Альфред Хичкок сағатында" "Полиция қызметкерінің өлімі" эпизодында ойнады. 1966–1969 жылдары Родс "Дактари" сериалында Майк Макула рөлінде тұрақты ойнады. 1969 жылы ол "Батырлар: Қорғаушылар" атты қысқа мерзімдік сериалда ойнады. Оның ең танымал телевизиялық рөлі 1977 жылы ABC мини-сериалы "Тарту" (Roots) болды, онда ол Кунта Кинте ауылының басшысы рөлін ойнады. Ол ғылыми-фантастикалық теледидарда афроамерикалық актер ретінде жаңашыл рөл атқарды. "The Outer Limits" (1964) сериалының "Moonstone" эпизодындағы Айды зерттеу тобының мүшесі, лейтенант Эрни Траверс рөлі, Нишелл Николстің "Жұлдызды жол" сериалындағы ғарыш зерттеу тобының қара нәсілді мүшесі (лейтенант Ухура) рөлінен бұрын ойналды. 1985 жылы ол "Ескі таныс" атты эпизодта "Магнум, П.И." сериалында Мистер Ванда рөлінде пайда болды. Оның алғашқы кино рөлдері "The Nun and the Sergeant" (1962), "Drums of Africa" (1963), "Shock Corridor" (1963), "The Satan Bug" (1965) және "Mirage" (1965) фильмдерінде болды. 1966 жылы ол Рок Хадсон мен Клаудия Кардинале қатысқан сәттілікті күмәнді комедиялық фильм "Blindfold" тағы капитан Дэвис рөлін ойнады. Сондай-ақ ол "Маймылдар планетасын жаулап алу" (1972) фильмінде Цезарьға көмектесетін Мистер Макдональд рөлін ойнады және "Detroit 9000" (1973) блэксплотейшн фильмінің жұлдызы болды. Оның кейінгі фильмдеріне "40 000 фут биіктіктегі төтенше жағдай" (1976), "Қарсы жүрек" (1977), "Кома" (1978) және Берт Рейнольдстың полициялық триллері "Шаркидің машинасы" (1981) кірді.

Актерлік өнер мен нәсілшілдіктің жазуға әсері

Родстың алғашқы теледидардағы рөлі 1957 жылы Дик Пауэллдің «Зейн Грей Театры» эпизодында болды, онда Сэмми Дэвис-младший ойнады. Родс бұл рөлге түсуге бір жыл ғана бұрын нәсілдік дискриминацияның қысымын сезінген еді. «Мен бір ірі студияның адамдарды «жұлдыз» болуға дайындау бағдарламасы туралы оқыдым. Бұл жүйеге беймәлім болғандықтан, телефонға алып, жауапты адамды шақырып, маған сұхбат беруге келісе ме деп сұрадым, ол маған студияға келуімді айтты», – деді Родс 1968 жылы TV Guide журналына. «Мен: «Айтпақшы, мен қара нәсілді екенімді айтқан дұрыс болар деп ойлаймын», – дедім. Ол: «Уақытыңды қажетсіз нәрсеге жұмсама – біз бұл бағдарламаға қара нәсілділерді қабылдамаймыз», – деді. Мен телефонды қойдым. Жақында телефонның тұғырын жыртып тастағандай болдым». Родс ашуын «Таңдалған аздар» атты романына арнады, ол жұқа қағаздан шығарылған басылымда жарық көрді. «Таңдалған аздар» романы «Американың оңтүстігіндегі соңғы қара теңізшілердің жаттығу лагерінде (Родс) көрген және бастан өткерген оқиғалардың жарқын және жекелеген суреті» деп сипатталды. Романның білімсіз кейіпкері былай дейді: «Ашу – бұл өзін-өзі жоюға алып келетін, жеңілмейтін қасиет, ал ашудан көптеген пайдалы нәрселер тууы мүмкін, егер бірдеңе жасауға күш болса». Кейін Родс екі жарияланбаған роман жазды: «Харамби» – әлемдегі барлық ақ нәсілділерді жою жоспары бар адам туралы және «Мүмкіндіктер елі» – Голливуд туралы. Родс TV Guide журналына жазған хатында, жазу оның эмоцияларын бақылауға көметесінін айтты. «Мен біреудің жазғанын оқығаннан гөрі, өзімнің жазғанымды артық жақсы көремін. Мен оған мұқтаж емеспін», – деді Родс.

Өлім

Хари Родс 1992 жылдың қаңтарында жүрек талмасынан қайтыс болды, соңғы жобасы – "Эдмунд Перри туралы оқиға: Қимылға себеп болмаған кісі өлтіру" телефильмінің премьерасына бірнеше ай қалғанда.