Кіріспе
"Патриот" – Роланд Эммерихтың 2000 жылғы американдық эпикалық тарихи драмалық соғыс фильмі, режиссері Роланд Эммерих, сценарий авторы Роберт Родат. Басты рөлдерде Мел Гибсон, Хит Леджер, Джоли Ричардсон, Джейсон Айзекс, Крис Купер және Том Уилкинсон ойнайды. Оңтүстік Каролина штатының Беркли округіндегі оқиғалар тікелей байланысты. Фильмде Ұлыбританиямен соғысқа қарсы болған американдық отаршыл Бенджамин Мартин (Гибсон) бастапқыда соғыстан қашып, бірақ үйіне шабуыл жасалып, ұлының қатыгез британдық офицер (Айзекс) қолынан қаза табуынан кейін Америка Тәуелсіздік соғысына тартылады. Роберт Родат Мартиннің кейіпін Эндрю Пикенс, Фрэнсис Марион, Дэниел Морган және Томас Самтер сияқты төрт тарихи тұлғаның есімдерінен құралған жиынтық бейне деп атады. "Патриот" фильмінің әлемдік тұсаукесері 2000 жылдың 27 маусымында Century City қаласында өтті, ал АҚШ-та 2000 жылдың 30 маусымында көрсетілімге шықты. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды және 110 миллион долларлық бюджетке қарсы 215,3 миллион долларлық табыс әкелді. Фильм британдықтарға қарсы көзқарасты қолдауы себепті көп дау тудырды, сондай-ақ тарихшылар британдық тұлғалар мен олар жасаған қиянаттарды шындыққа жанаспай бейнелегені үшін сынады.
the 2000 Roland Emmerich film
The Patriot is a 2000 American epic historical drama war film directed by Roland Emmerich and written by Robert Rodat. The film stars Mel Gibson, Heath Ledger, Joely Richardson, Jason Isaacs, Chris Cooper, and Tom Wilkinson. Set in Berkeley County, South Carolina, it follows Benjamin Martin (Gibson), an American colonist opposed to going to war with Great Britain but, along with his son Gabriel (Ledger), gets swept into the American Revolutionary War when his home life is disrupted, and one of his sons is murdered by a cruel British officer (Isaacs). Rodat has said Martin is a composite character based on four historical men: Andrew Pickens, Francis Marion, Daniel Morgan and Thomas Sumter. The Patriot had its world premiere in Century City on June 27, 2000, and was theatrically released in the United States on June 30, 2000. It received positive reviews from critics and grossed $215.3 million against a $110 million budget. The film generated controversy due to themes of anti British sentiment and was criticized by historians over its fictionalized portrayal of British figures and atrocities.
Сюжет
1776 жылы Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде француз және үнді соғысының қатысушысы, жеті баласы бар жесір Бенджамин Мартин Оңтүстік Каролинаның Бас Ассамблеясында Континенттік армияны қолдау үшін салық салу туралы мәселе бойынша дауыс беруге Чарльзтаунға шақырылады. Ұлыбританияға қарсы соғысқа қорқып, өзі соғыспаса, басқаларды соғысуға мәжбүрлегісі келмейтін Бенджамин дауыс беруден бас тартады, бірақ дауыс қабылданады және Бенджаминнің үлкен ұлы Габриэль әкесінің қарсылығына қарамастан, армияға қосылады. Екі жыл өткен соң, 1778 жылы Чарльзтаун британдықтардың қолына түседі, ал жараланған Габриэль үйіне хабарламалармен оралады. Мартиндер британдық және американдық жараланған сарбаздарға көмектеседі, содан кейін полковник Уильям Тавингтон басқаратын британдық драгундары Габриэльді тұтқындап, тыңшы деп айыптап аспақ болады және Бенджаминнің афроамерикандық бұрынғы құлдарын британдық армияға күштеп алады. Габриэльдің інісі Томас оны босатуға тырысады, бірақ Тавингтон оны өлтіреді және Мартиндердің үйін өртеп, барлық жараланған американдықтарды өлтіруге бұйрық береді. Британдықтар кеткеннен кейін Бенджамин мен оның екі кіші ұлы Габриэльді тасымалдап бара жатқан британдық конвойға шабуылдайды. Бенджамин шеберлікпен, бірақ қатыгездікпен балаларының көз алдында британдық әскерлердің барлығын, біреуін қоспағанда, өлтіреді. Тірі қалған әскер Тавингтонға шабуыл туралы хабарлайды, соның салдарынан Бенджаминге «Жұлып алушы» деген лақап қойылды. Габриэль Континенттік армияға қосылады, ал Бенджамин көп ұзамай кіші балаларын Бенджаминнің қарындасы Шарлоттаның қамқорлығына қалдырып, сапарға шығады. Олар сапар барысында генерал Горацио Гейтс басқарған американдық әскерлердің британдықтармен Камден шайқасында шайқасқанын көреді. Бенджамин өзінің бұрынғы командирі, полковник Гарри Бервеллмен кездеседі, ол оны жауынгерлік тәжірибесіне орай милиция жасағын құру үшін полковник етіп тағайындайды және Габриэльді әкесінің басшылығына қояды. Бенджаминге лорд Корнуоллистің полктерін партизандық соғыс арқылы әлсірету міндеті жүктеледі. Француз майоры Жан Вильнёв милицияны даярлауға көмектеседі және француздық көмектің артуына уәде береді. Габриэль әкесінен Вильнёв пен басқа милиция сарбаздары жиі айтатын Форт-Вайлдернес туралы неге сұрайтынын сұрайды, содан кейін Бенджамин оған шындықты айтады. Британдық армияда соғысқан кезде Бенджамин мен оның адамдары француз сарбаздарының британдық отаршылдарға жасаған қатыгездіктерін анықтайды. Олар ашуланып, Форт-Вайлдернеске жетіп, француздардың барлығын, екеуін қоспағанда, өлтіреді. Тірі қалғандар өздерінің жолдастарының басын жинап, оларды чероки тайпасына ұсынады, бұл тайпаны француздарға қарсы шығуға итермелейді. Бенджаминды батыр деп есептесе де, ол өзін ешқашан кешірмейді. Бенджаминнің жасағы британдық қарауылдар мен керуендерге, соның ішінде Корнуоллистің жеке заттарына және оның екі Ұлы даниялық итіне шабуыл жасайды, сондай-ақ Корнуоллиске қажет көпірлер мен паромдарды өртеп жібереді. Корнуоллис ашуланып, Тавингтонды өзінің сәтсіздіктері үшін айыптайды, бірақ Бенджамин тұтқынға алынған кейбір адамдарды босату үшін арсыз және ұятты амал қолданғаннан кейін, Тавингтонға шабуылдарды тоқтату үшін барлық мүмкіндіктерін пайдалануға рұқсат береді. Уилкин, жергілікті лоялисттердің көмегімен, Тавингтон бірнеше милиция сарбаздарының үйлерін өртеп, олардың отбасыларын өлтіреді. Бенджаминнің отбасы Шарлоттаның плантациясынан қашып, бұрынғы құлдар тұратын Гулла елді мекеніне көшеді. Сол жерде Габриэль өзінің сүйіктісі Аннамен үйленеді. Тавингтонның бригадасы милицияға жасырын көмек көрсететін қалаға шабуыл жасайды. Ол барлық адамдарды, соның ішінде Энн мен оның ата-аналарын шіркеуде жинап, лагерінің орналасқан жерін білуді талап етеді. Олар оны көрсеткеннен кейін, ол есіктерді жауып, шіркеуді өртеп, барлығын өлтіреді. Олар трагедияны білгенде, Габриэль және басқа бірнеше сарбаз Тавингтонның лагеріне шабуыл жасайды. Тавингтон жараланады, бірақ Габриэльді өлтіріп, қашып кетеді. Бенджамин аза тұтып, дезертир болуді ойлайды, бірақ ол жөндеген американдық туды көреді, ол оған ұлының адалдығын еске салады. Мартиннің жасағы Континенттік армия полкіне қосылып, Коупенс шайқасында Корнуоллистің әскерлерімен кездеседі. Бенджамин мен Тавингтон жеке ұрысқа түседі. Тавингтон Бенджаминды қарусыздандырып, жаралайды және соңғы соққыны жасауға дайындалады. Соңғы сәтте Бенджамин шабуылдан қашып, Тавингтонды екі рет қадап өлтіреді. Шайқас Континенттік армияның жеңісімен аяқталады, ал Корнуоллис шегінеді. Корнуоллис ақыры Йорктаун қамалында қоршалады, онда ол Континенттік армия мен француз теңіз күштеріне бас иеді. Кейін Бенджамин отбасына оралып, оның бұрынғы милициясы үйін қайта салғанын көреді.
Актерлік құрам
Мел Гибсон капитан/полковник Бенджамин Мартин рөлінде. Француз және үнді соғысының қатысушысы, ойдан шығарылған Форт Уайлдернесс бекінісінің батыры және жеті баласының әкесі, ол Томас Самтер, Дэниел Морган, Натанаэль Грин, Эндрю Пикенс және Фрэнсис Марион сияқты тарихи тұлғалардың жиынтығынан жасалған. Ол "Америка революциясын бір адамның кек алуына дейін тоғыстырды" делінген. Гибсон 25 миллион долларлық рекордтық жалақы алды. Джошуа Джексон, Илайджа Вуд, Джейк Джилленхол және Брэд Ренфро Габриэль Мартин рөліне үміткер болды. Продюсерлер мен режиссер Габриэль рөліне Райан Филипп пен Хит Леджерді қарастырды, соңында Эммерихтің "шабытты жастық" сезіміне ие болғандықтан Хит Леджер таңдалды.
Түсірілім
Фильмнің неміс режиссері Эммерих: «Бұл менің жақын сезінетін кейіпкерлер еді, олар маңызды нәтижеге әкелген қақтығыста болды – алғашқы заманауи демократиялық үкіметтің құрылуы» деді. Басқа сахналар Джорджтаундағы Мансфилд плантациясында, Чарльстон қаласындағы Миддлтон Плейс, Оңтүстік Каролинадағы Чарльстон колледжінің кампусындағы Цистерна алаңында, Браттонсвиллдегі Хайтауэр Холл және Хоумстед үйі, сондай-ақ Оңтүстік Каролинаның МакКоннеллс қаласындағы Браттонсвилл плантациясының аумағында түсірілді. Продюсер Марк Гордон, «өндіріс тобы мүмкіндігінше шынайы болуға тырысты», себебі «бұл оқиғаның фоны – маңызды тарих», сол кезеңнің киімдеріне ерекше назар аударды деді. Продюсер Дин Девлин және фильмнің костюм дизайнерлері түсіруге кіріспес бұрын Смитсонов институтындағы Нағыз Американ революциясының формаларын қарап шықты. Дэвид Арнольд, Эммерихтің «Жұлдыздар қақпасы», «Тәуелсіздік күні» және «Годзилла» фильмдеріне музыка жазған композитор, «Патриот» үшін демо жазды, бірақ ол қабылданбады. Осының салдарынан Арнольд енді Еммерихтің келесі фильмдеріне музыка жазуға қайта оралмады және оның орнына Харальд Клозер мен Томас Вандер жұмыс істеді.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сайтында фильмге 137 рецензия негізінде 62% мақұлдау көрсеткіші берілген, орташа бағасы 6.10/10. Сайттың сыншыларының пікірі: "Патриот" көруге қызықты болса да, ол формула мен мелодрамаға тым көп тәуелді". Metacritic-те 35 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкаладан 63 бал алған, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ – F шкаласы бойынша орташа "A" бағасын берген. The New York Times газетінің сыншысы Элвис Митчелл фильмге көбінесе жағымсыз пікір білдіргенімен, актерлік құрамын жоғары бағалап, Мел Гибсонды "экрандағы жайлылығы мен кеңдігі үшін таңғажайып актер" деп атады, әсіресе оның "экрандағы табиғилығы мен еркіндігі" үшін. Ол фильмді "қанды гибрид, сезімталдық пен қатыгездіктің қоспасы" деп сипаттады. Сонымен қатар The New York Times газетінде жазған Джейми Малановски "Патриот" көптеген адамдар үшін жазғы кешті керемет өткізуге мүмкіндік беретінін айтты. Онда масштабты шайқастар, жүректерді аударатын қолма-қол айқастар, батыл, бірақ ішкі қайшылықтармен күресіп жүрген батыр, зұлымдық пен өкініш сезімдері жоқ жаман жігіт, қызықты оқиғалар, нәзіктік, қайғы, ашу және аздаған сүйіспеншілік бар. Роджер Эберт фильм туралы рецензиясында: "Мен Гибсонның актерлік шеберлігін, шайқас сахналарының ауқымын және британдық карикатуралардың абсурдтылығын ұнатып қалдым. Бұл ешқайсысы да Революциялық соғыстың тарихи шындығымен байланысты емес, бірақ мұндай үлкен бюджетті қауіпке тікелей салғанда, басқаша қалай болуға болар еді?" деп жазды.
Жалған пікірлер
Дэвид Мэннинг деген сыншы жазған деген өте жағымды пікір болды, ол Риджфилд Пресс газетінің авторы ретінде көрсетілген, бұл Коннектикут штатындағы шағын апталық жаңалықтар басылымы. Newsweek тілшісі Джон Хорн Мэннингтің сөздерін тексерген кезде газет бұл адамды білмейтінін анықтады. Бұл оқиға Sony компаниясының телеарналарда фильмді мақтау үшін кино көрермендер болып көрінген қызметкерлерін пайдаланғаны туралы хабарламамен бірге пайда болды. Осы жағдайлардың барлығы фильмді насихаттаудағы этикалық мәселелерге қатысты сұрақтар мен дауларды тудырды. 2001 жылдың 10 маусымындағы "Le Show" бағдарламасында жүргізуші Гарри Ширер Мэннингпен студияда сұхбат жүргізді, ол фильм туралы жағымды "пікір" білдірді. Мэннингтің дауысын компьютерлік дауыс синтезаторы жасады. 2005 жылдың 3 тамызында Sony соттан тыс келісімге келді және Мэннингтің пікірлері салдарынан американдық кинотеатрларда осы және тағы төрт фильмді көрген наразы клиенттерге әрқайсысына 5 доллардан қайтарым жасауға келісті.
Кассалық жинақ
"Патриот" 3,061 кинотеатрда көрсетілімге түсіп, алғашқы аптасында 22,413,710 долларлық кіріс тауып, күтілгеннен сәл кем болды (болжамдар фильмнің шамамен 25 миллион доллармен бірінші орынға шығатынын көрсеткен). Фильм Warner Bros. компаниясының "The Perfect Storm" фильмінен кейін көрсетілімге түсті, ол 41,325,042 доллармен бірінші орында дебют жасады. Фильм 2000 жылдың 16 қазанында көрсетілімнен алынып, ішкі нарықтағы жалпы кірісі 113,330,342 долларды құрады. Шетелдік нарықтарда да осындай сәттілікке қол жеткізіп, 101,964,000 доллар тапты, нәтижесінде жалпы кіріс 215,294,342 долларды, ал өндіріс бюджеті 110 миллион долларды құрады.
Марапаттар
"Патриот" үш "Оскар" сыйлығына ұсынылды: үздік операторлық жұмыс, үздік түпнұсқа музыка және үздік дыбыс (Кевин О'Коннелл, Грег П. Рассел және Ли Орлофф). Ол сонымен қатар бірнеше кәсіби одақ сыйлықтарын алды, оның ішінде Америка кинематографистері қоғамының Калеб Дешанельге операторлықтағы ерекше жетістіктері үшін берген сыйлығы және Голливудтық макияж суретшілері мен шаштараз гильдиясының үздік тарихи макияж және үздік тарихи шаштараз өнері сыйлықтары.
Тарихи шынайылығы
Даму кезінде Эммерих пен оның командасы Смитсонов институтының сарапшыларымен декорациялар, реквизиттер және костюмдер бойынша кеңес алды; кеңесші Рекс Эллис тіпті Мартиннің отбасының жасырынуы үшін Гулла ауылын ұсынды. Сонымен қатар, сценарийші Роберт Родат сценарий жазуға дайындық барысында отарлаушылардың көптеген күнделіктері мен хаттарын оқыды. Продюсер Марк Гордон фильмді түсіру кезінде: "Біз құбылып айтылған оқиғаны баяндап жатқанда, оның фонында маңызды тарих тұрды" деді. Сондай-ақ, фильмдегі соңғы шайқас сияқты, Коупенс шайқасы мен Гилфорд соты шайқасының элементтері біріктірілді, бірақ фильмдегі сюжеттік оқиғалардың көп бөлігі толығымен ойдан шығарылған.
Тавингтонның Тарлтонға негізделген сын
Шығарылғаннан кейін бірнеше британдық сыншылар фильмдегі жау әйгілі Тавингтонның бейнесі үшін фильмді сынап, Банастр Тарлтонның тарихи тұлғасын қорғады. Бен Фентон «Дейли телеграф» газетінде былай деп жазды:
«Бүлікшілердің жарияламаларында «Қанды Бэн» немесе «Жазалаушы» деп аталған Тарлтон соғыс ережелерін бұзғанына және әрине, ешқашан баланы салқынқандылықпен атқандығына ешқандай дәлел жоқ. Тарлтон Оңтүстік Каролинадағы Ваксау шайқасына қатысқандығы үшін американдықтар арасында қасапшы ретінде танымал болғанымен, Ливерпуль қаласында ол батыр болды. Ливерпуль қалалық кеңесі, мэрі Эдвин Клейн бастаған, фильмде Тарлтонның «бейнесін түсіру» деп санайтын нәрсе үшін қоғамдық кешірім сұрауға шақырды. Американдықтар Буфордтың қырғыны немесе Вакшоу қырғыны деп атаған Вакшоу шайқасында не болғанын талқылауда. Оқиғаны өз көзімен көрген американдық хирург Роберт Браунфилдтің айтуынша, Континентальдық армияның полковнигі Бьюфорд «цивилизациялық соғыспен бекітілген әдеттегідей қарауды күтіп», ақ ту көтерді. Бьюфорд соққы сұрағанда Тарлтонның атын мылтықпен ұрып құлатты. Бұл Лоялист кавалериясына Континентальдықтар өздерінің қолбасшысына аяушылық сұрағанда атқан деген ой келтірді. Ашуға буған әскерлер вирджиниялықтарға шабуыл жасады. Браунфилдтің сөзіне қарағанда, лоялистер шабуылдап, «ең жауыздықпен теңестірілмейтін салқынқанды қырғынды» жасады. Тарлтонның өзінің есебінде, ол алғашқы шабуыл кезінде астынан атылған атын айтты, ол бірнеше минутқа есінен танып, оның әскері оны өлді деп ойлап, «басып тастамайтын кекшіл ашумен» әрекет етті. Бен Рубин Тарлтонның Каролинадағы революциялық соғыстағы рөлін зерттейді, ол тарихи тұрғыдан, Ваксау шайқасының нақты оқиғалары қай тарап айтқанына байланысты әртүрлі бейнеленгенімен, Тарлтонның Ваксаудағы және басқа да оқиғалары туралы әңгіме, әсіресе Патша тауының шайқасында, біріктіруші ұранға айналды. Тарлтонның зұлымдықтары туралы әңгімелер АҚШ-тың соғыс тарихының стандартты бөлігі болды және Вашингтон Ирвинг пен Кристофер Уордтың 1952 жылғы «Революциялық соғыс» тарихында сипатталды, онда Тарлтон «салқынқанды, кекшіл және мүлдем аяусыз. Ол Оңтүстіктегі соғыстың тарихына қанмен жазылған есімін жазды». 2002 жылы Энтони Скоттидің «Брутальді ізгілік: Банастр Тарлтонның аңызы мен шындығы» кітабында Тарлтонның іс-әрекеті толыққанды қайта қарастырылды. Скотти зұлымдықтар туралы фактілерді күмәндандырып, «осындай әңгімелердің соғыс кезінде де, одан кейін де американдықтар үшін қандай пропагандалық құндылығы болғанын» атап өтті. Алайда, Скоттидің кітабы «Патриот» фильмінен екі жыл кейін жарық көрді. Тарлтонның кейіпкерін жасау үшін американдық еңбектерге жүгінген сценарийшілер оның варварлық сипаттамаларын және оның атын Революциялық соғыс кезінде жауынгерлерді тарту және ынталандыру үшін қолданғандығы туралы мәліметтерді жиі кездестірді. Тавингтон аристократ, бірақ кедей деп бейнеленген, ал Тарлтон Ливерпульдің бай саудагер отбасынан шыққан. Тарлтон шайқаста немесе Тавингтон сияқты тіктеп өлмеді. Тарлтон 1833 жылдың 16 қаңтарында Англияның Херефордшир графтығындағы Лейнтвардинде 78 жасында, соғыс аяқталғаннан кейін шамамен 50 жыл өткен соң қайтыс болды. Ол 1795 жылы қайтыс болған полковник Фрэнсис Марионнан 38 жылға артық өмір сүрді. Өлер алдында Тарлтон генерал әскери шеніне жетті, ол Америка революциясы кезіндегі британдық бас қолбасшылармен тең болды және баронет және британ парламентінің мүшесі атанды.
Революциялық соғыстағы зұлымдықтардың суреті
"Патриот" революциялық соғыс кезінде жасалған қатыгездіктерді, оның ішінде соғыс тұтқындары мен жараланған сарбаздарды өлтіруді, сондай-ақ Тавингтонның азаматтық тұрғындарға толы шіркеуді өртеп жіберуін дұрыс емес көрсеткені үшін сынға ұшырады. Тарихшылар соғыстың екі тарапы да қатыгездік жасағанын мойындағанмен, "көтерілісшілер британдықтарға қарағанда соғыс ережелерін жиі бұзған деген келісімге келген". Salon.com сайтының мәліметінше, фильмдегі шіркеуді өртеу көрінісі 1944 жылы неміс әскерлері жасаған Орадур-сюр-Глен трагедиясына негіделген, бірақ "[Америка революциясы кезінде осыған ұқсас оқиға болғанына ешқандай дәлел жоқ]". Тарихшы Билл Сегарс британдықтардың революциялық соғыс кезінде азаматтық тұрғындарға толы шіркеуді өртеп жібергені туралы ешқандай жазбаның жоқ екенін атап өтті, бірақ британдық және лоялистер әскерлері Брансуик қаласындағы Сент-Филипс шіркеуі және Индиантаун пресвитериан шіркеуі сияқты бірнеше бос шіркеулерді өртеген. The New York Post газетінің киносыншысы Джонатан Форман фильмдегі бұл бұрмалауға назар аударған бірнеше адамның бірі болды және Salon.com сайтындағы мақаласында былай деп жазды:
"Патриот" фильмінің ең алаңдатарлық жағы – неміс режиссері Роланд Эммерих ("Тәуелсіздік күні" фильмінің режиссері) және оның сценарийшісі Роберт Родаттың (Нормандияға түскен кезде британдық және басқа да одақтас әскерлердің рөлін "Райанды құтқару" фильмінің сценарийінен шығарғаны үшін сынға ұшыраған) британдық әскерлерді қатыгездік жасағандай көрсеткені ғана емес, сонымен қатар бұл қатыгездіктер екінші дүниежүзілік соғыста неміс әскерлері, әсіресе СС жасаған соғыс қылмыстарына тым ұқсас. Фильм жасаушылардың санасыз ниеттері болуы мүмкін деп ойламау қиын. Олар көрермендерді Орадурдың ерекше тарихи қорқынышына қарсы иммунитеттеу және британдықтарды тарихтың ең жаман жауларындай көрсету арқылы фильм түсірді. Сондықтан британдық баспасөздің бұл фильмін британ халқына қарсы қанға батқан жала деп қарауы таңқалыс емес. The Washington Post газетінің киносыншысы Стивен Хантер: "Егер Америка революциясының кез келген бейнесі сіздерді британдықтарды нацистер ретінде, ал бізді мейірімді халық ретінде көрсетсе, онда ол, әрине, қате. Бұл өте қанды соғыс, тотальді соғыс болды және менің ойымша, бұл тарихқа ұмытылып кетті. Лоялистердің (Британиядан тәуелсіздік алу үшін күреске қосылғысы келмеген отаршылдар) болуы тәуелсіздік соғысының күрделі адалдықтар қақтығысы болғанын білдірді". "Американ мұрасы" журналының редакторы, тарихшы Ричард Ф. Сноу шіркеуді өртеу көрінісі туралы былай деді: "Әрине, мұндай оқиға болған емес, егер болған болса, американдықтар оны ұмытқан болар еді деп ойлайсыз ба? Бұл бізді Бірінші дүниежүзілік соғыстан сақтап қалар еді".
Үй медиасы
"Патриот" фильмі 2000 жылдың 24 қазанында DVD және VHS форматтарында, ал 2007 жылдың 3 шілдесінде Blu-ray форматта жарық көрді. Кейіннен 2018 жылдың 22 мамырында "Патриот" 4K UHD Blu-ray форматта да шығарылды.