Кіріспе

1955 жылы Энтони Маннның түсірген фильмі

"Стратегиялық әуе командалығы" – Джеймс Стюарт пен Джун Эллисонның басты рөлдерде ойнаған, Энтони Маннның режиссерлік еткен және Paramount Pictures компаниясының 1955 жылы шығарған американдық әскери авиациялық фильмі. Бұл "Салқын соғыс" дәуіріндегі Стратегиялық әуе қолбасшылығының рөлін бейнелеген төрт голливудтық фильмнің біріншісі болды. "Стратегиялық әуе командалығы" Paramount компаниясының жаңа кең экранды VistaVision форматында түсірілген екінші фильм, Technicolor түсімен және Perspecta псевдо стерео дыбысымен шығарылды. Бұл Стюарт пен Маннның сегізінші және соңғы бірлескен жұмысы, сондай-ақ Джимми Стюарт пен Джун Эллисонды жұптастырған үш фильмнің соңғысы – ал қалғандары "The Stratton Story" және "The Glenn Miller Story" фильмдері.

Сюжет

1951 жылы Роберт "Дач" Голланд – кәсіби бейсболшы, "Сент-Луис Кардиналс" командасының ойыншысы. Екінші дүниежүзілік соғыста B-29 бомбалаушы ұшқышы болған ол, АҚШ Әуе күштері резервіндегі подполковник шені сақтайды, бірақ қазіргі уақытта активті қызметтен шеттетілген. Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы Аль Ланг алаңындағы жаттығулар кезінде ол 21 айға қайтадан активті қызметке шақырылады. Форт-Уорт, Техас штатындағы Карсвелл әуе базасына барады, онда Convair B-36 ұшағында біліктілік алуға дайындалады. Ол азаматтық костюмде келеді, бұл үшін SAC қолбасшысы генерал Хоукс оны сөксе, Дач киімдерінің "түсі дұрыс емес" дейді (яғни ол Әуе күштерінің қоңыр түсті армиялық формасын ерекше көк түсті формаға алмастырғаннан бері активті қызметте болмаған). Генералдың мінезі сол кездегі SAC қолбасшысы генерал Кертис Лемейге ұқсас. Дач Карсвеллдегі бомбалаушылық қанатта жұмыс істейді, көп ұшады. Көп ұзамай ол өзінің B-36 экипажына ие болады, екінші дүниежүзілік соғыстағы әріптесін ұшу инженері етіп таңдайды, сонымен қатар ұшуға және соғыстың алдын алудағы SAC рөліне ғашық болады. Оның әйелі Салли оның қатарына қосылады, ол әуе күштерінің әйелі болуға дайын болмаған және оның жиі жоғалуы мен ұшудың қауіптілігімен күреседі. Кез келген түні Дачтың ұшағы құпия түрде, континенттік АҚШ-тан алыс, әуедегі дайындық күйінде болуы мүмкін, ол күндерден кейін қайтқанда ғана әйеліне айтады. Дегенмен, Салли Дачқа, ол өмірінде не істеуге шешім қабылдаса да, бірге бола алатын уақытқа дейін бақытты екенін айтады. B-36 ұшағы жаңадан енгізілген кезде күрделі болып табылады, бірақ оны жақсарту жұмыстары үздіксіз жүріп жатыр. Бір мәселе отын бактерілерінен ағып кету болды, бірақ оны біржола шешу үшін жаңа әдіс енгізілді. Келесі рейсте Дачтың экипажы B-36 ұшағын Карсвелл әуе базасынан Гренландиядағы Туле әуе базасына ұшырады. Жаңа әдіс жұмыс істемейді, бір қозғалтқыш өртеніп, бүкіл сол қанатты қамтиды. Экипаж ұшақты тастап, Тулеге жеткенге дейін Гренландияның мұз бен қар үстінен секіріп шығуға мәжбүр болады. Дач пен оның радар навигаторы мәжбүрлі қону үшін ұшақта қалады, нәтижесінде Дач оң иығын жарақаттайды. Дач генерал Хоукстің сүйіктісіне айналады және оған жаңа Boeing B-47 Stratojet ұшағын ұшуға мүмкіндік беріледі. Бұл МакДилл әуе базасында, Тампада, Флоридада, Санкт-Петербург шығанағының арғы жағында, оның ескі бейсбол командасы көктемгі жаттығуларын жалғастыруда. "Толық құс" полковнигі шеніне көтеріліп, МакДилл әуе базасындағы B-47 қанатының орынбасары болады, Дач Саллидің наразылығына қарамастан, активті қызметі аяқталғанда бейсболға оралудың орнына Әуе күшінде қалуға шешім қабылдайды. MacDill-ден Японияның Йокота әуе базасына тоқтамай ұшуды қамтитын B-47 қанатының толық масштабты жаттығуы кезінде олар қатты жел мен дауылға тап болады. Отын жетіспейтінін сезіне, олар Окинавадағы Кадена әуе базасына бағыт алады. Қонуға дайындалғанда, Дач B-36 апатынан алған иық жарақатының ойлағаннан да ауыр екенін түсінеді және қолы қозғалмайды. Ол қонудың соңғы кезеңінде қозғалтқыштың қуаттық тұтқаларын (дроссельдерін) басқара алмайды және оны қосалқы ұшқышқа жүктеуге мәжбүр болады, ал Дач сол қолымен және екі аяғымен ұшуды басқарады. Бұл жарақат оның одан әрі ұшуына кедергі келтіріп қана қоймай, Әуе күштері оны медициналық себептермен зейнеткерлікке шығарады, сонымен қатар оның бейсбол мансабына да қауіп төндіреді. Генерал Хоукс оның команданың жақсы менеджері болатынын ұсынады.

Қабылдау

Небраска штатының Омаха қаласындағы Сторц сарайы фильмді тойлауға арналған сәнді кештерге куә болды. Оның премьерасы Омахада, Оффут әуе базасы мен SAC штаб-пәтері орналасқан жерде өтті. Премьералық кеш сарайда өтті, онда Стюарт пен Эллисон, сондай-ақ Стратегиялық әуе қолбасшылығының қолбасшысы генерал Кертис ЛеМей де қатысты. Жаңа VistaVision технологиясымен түсірілген фильм 1955 жылғы ең табысты фильмдердің алтыншысы болды. Сыншылар Стюарттан басқа актерлердің ойынына жылы қабылдамады, оны "қабілетті", "шырайлы" және "керемет" деп сипаттады. Көпшіліктің назары фильмдегі әуе түсірілімдеріне ауды, сондықтан B-36 және B-47 ұшақтары фильмнің нағыз жұлдыздары болды. Фильмнің шығуы Әуе күштеріне тіркелуге 25 пайыздық өсім әкелді. "Стратегиялық әуе қолбасшылығынан" кейін SAC миссиясын қолдаған тағы екі әскери авиация фильмі жарық көрді: "Бомбардировщиктер B-52" (1957) және "Бүркіттер жиыны" (1963). Фильмде қолданылған B-47 ұшағының кабинасы қазір Калифорния штатының Риверсайд қаласындағы Март әуе резерв базасындағы (бұрынғы Март әуе базасы) Март далалық әуе музейінде қойылған.

Үй медиасы

2016 жылдың қазан айында Olive Films компаниясы «Strategic Air Command» фильмін Blu-ray форматында жарыққа шығарды.