Кіріспе
Homo sapiens түріндегі белокты кодтаушы ген – Вазопрессин V1b рецепторы (V1BR), сондай-ақ вазопрессин 3 рецепторы (VPR3) немесе антидиуретикалық гормон рецепторы 1B. Бұл белок адамдарда AVPR1B (аргинин вазопрессин рецепторы 1B) генімен кодталады. V1BR вазопрессинге рецептор ретінде әрекет етеді. AVPR1B G белгісімен байланысқан рецепторлардың кішітұқымына жатады. Оның әрекеті G ақуыздары арқылы жүзеге асады, олар фосфатидилинозитол кальцийдің екінші хабаршы жүйесін стимуляциялайды. Ол гомеостазға және қандағы су, глюкоза және тұздардың деңгейін реттеуге маңызды үлес қосады. Аргинин вазопрессинінің төрт рецепторы бар, олардың әрқайсысы әртүрлі тіндерде орналасқан және нақты функцияларды атқарады. AVPR1b – G белок байланысқан гипофиз рецепторы, ол сирек кездесетіндігіне байланысты жақында ғана сипатталды. AVPR1B рецепторының 420 аминқышқылынан тұратын тізбегі AVP1A, AVP2 және окситоцин рецепторларымен ең көп ұқсастыққа ие. AVPR1B хромосома аймағы 1q32-ге орналасқан және вазопрессин/окситоцин отбасы кішітұқымының мүшесі болып табылады.
Vasopressin V1b receptor (V1BR) also known as vasopressin 3 receptor (VPR3) or antidiuretic hormone receptor 1B is a protein that in humans is encoded by the AVPR1B (arginine vasopressin receptor 1B) gene. V1BR acts as a receptor for vasopressin. AVPR1B belongs to the subfamily of G protein coupled receptors. Its activity is mediated by G proteins which stimulate a phosphatidylinositol calcium second messenger system. It is a major contributor to homeostasis and the control of water, glucose, and salts in the blood. Arginine vasopressin has four receptors, each of which are located in different tissues and have specific functions. AVPR1b is a G protein coupled pituitary receptor that has only recently been characterized because of its rarity. It has been found that the 420 amino acid sequence of the AVPR1B receptor shared the most overall similarities with the AVP1A, AVP2 and oxytocin receptors. AVPR1B maps to chromosome region 1q32 and is a member of the vasopressin/oxytocin family subfamily.
Тіндердің таралуы
AVPR1B бастапқыда алдыңғы гипофизде орналасқан жаңа вазопрессин рецепторы ретінде сипатталды, онда ол ACTH бөлінуін күшейтеді. Келесі зерттеулер оның мида және кейбір перифериялық тіндерде де табылатынын көрсетті.
Әдептілік
Тышқандарда Avpr1b генінің инактивациясы (нокаут) агрессиясы күрт төмендеген және жақында зерттелген тышқандарды тану қабілеті төмендеген тышқандарды тудырады. Бұл нокаут тышқандардың қорғаныс және жыртқыш мінез-құлқы қалыпты болып көрінеді, бірақ әлеуметтік мотивация немесе сезіну қабілеті төмендегенін көрсететін деректер бар. AVPR1B антагонисті SSR149415 хомстерлерде агрессияға қарсы әсер ететіні, ал тышқандарда антидепрессанттық және қауіпсіздендіруші (анксиолитик) сияқты мінез-құлықтарды тудыратыны көрсетілген. Бір нуклеотидтік полиморфизм (СНП) адамдарда депрессияға осалдықпен байланысты.
Онкология
AVPR1B АКТГ секрециялайтын гипофиз аденомаларында және эктопиялық АКТГ синдромына жауапты бронхтық карциноидтарда жоғары деңгейде өрбуі байқалады.
Лигандтар
Неливаптан (SSR149415) және D [Leu4 Lys8] вазопрессині сәйкесінше вазопрессин 1b рецепторының спецификалық антагонисті және агонисті болып табылады.
Функция
AVPR1B денедегі әртүрлі аймақтарда табылғандықтан, оның көптеген әсерлері мен реттеушілік қызметтері бар. Аргинин вазопрессині көңіл-күй бұзылыстарымен байланысты бірнеше белгілерге, соның ішінде маңызды есте сақтау процестеріне, ауырсынуға сезімталдыққа, биологиялық ритмдердің үйлесімділігіне және REM ұйқысының уақытына және сапасына әсер етеді. AVPR1b мидағы су мөлшерін және ми ісігін реттеуге де қатысатыны анықталды. Бұл плазма осмолялдығының жоғарылауы салдарынан қабыршақтық торабындағы AVPR1B мРНК деңгейінің артуымен анықталды. Тұзды су ішуден кейін мидағы су мөлшерінің азаюы AVPR1B-нің орталық нерв жүйесіндегі қалыпты сұйықтық балансын сақтаудағы нейроэндокриндік кері байланыс циклындағы рөлін көрсетті.