Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төрт аяқпен жүретін отбасы – BBC Two телеарнасының деректі фильмі, ол Түркияның оңтүстік-шығысындағы Улас отбасының бес мүшесінің, бұрын хабарланбаған төрт аяқпен жүру әдісін қолдануының ғылымын және тарихын зерттейді. Түркиядағы отбасы туралы деректі фильмді Passionate Productions компаниясы жасап, 2006 жылдың 17 наурызында көрсетті. Баяндаушы – Джемайма Харрисон. 2006 жылдың 14 қарашасында NOVA арнасында көрсетілген деректі фильмнің жаңартылған нұсқасы отбасының табылу тарихынан алшақтап, қосымша ғалымдардың пікірлерін қамтиды.
The Family That Walks on All Fours is a BBC Two documentary that explored the science and the story of five individuals in the Ulas family, a Turkish family in Southeastern Turkey that walk with a previously unreported quadruped gait. The documentary about a family in Turkey was created by Passionate Productions and was broadcast on 17 March 2006. The narrator is Jemima Harrison. A revised version of the documentary that shifts the focus away from the story of the discovery of the family and includes the views of additional scientists was shown on NOVA on 14 November 2006.
Өмірбаян
Отбасының қалай жүретінінің мәні мен себебі туралы пікірталастар бар, соның ішінде Унер Тан синдромы сияқты даулы болжамдар, ол екі аяқты гоминидтердің бұрынғы қозғалысына генетикалық кері оралу болуы мүмкін. Дегенмен, түсірілім тобымен бірге келген Николас Хамфри, бұл сирек кездесетін генетикалық және даму жағдайларының жиынтығынан туындайды деген қорытындыға келді. Біріншіден, анасы 19 баласының барлығы бастапқыда қол-аяқпен (яғни, тізесінен емес, аяғынан) жүргенін еске алады. Екіншіден, мұрагерлік рецессивті генетикалық мутацияға байланысты, оларда прогрессирлемейтін туа біткен шаңырақтың атаксиясы бар, ол балалардың екі аяқпен жүруді үйрену үшін қажетті тепе-тәуелділігін бұзады. Екі аяқпен жүруге қажетті тепе-тәуелділікті сақтай алмағандықтан, олар бастапқы қол-аяқпен жүруді жетілдіріп, ересектерге тән төрт аяқты қозғалысқа жетті. Отбасының жүрісі адамның тік жүру эволюциясына қатысты гендермен байланысты емес.
Debate exists as to the nature and cause of the family's walking, including controversial speculation in the form of the Uner Tan syndrome that it may be a genetic throwback to pre bipedal hominid locomotion. However, Nicholas Humphrey, who accompanied the documentary makers, concluded that it was due to a rare set of genetic and developmental circumstances coming together. First, their mother recalls that initially all of her 19 children started off walking with a bear crawl (i. e. on their feet rather than their knees). Second, due to an inherited recessive genetic mutation, they have a non progressive congenital cerebellar ataxia that impairs the balance children normally use to learn to walk bipedally. Not being able to manage the balance needed for bipedal walking, they perfected in its place their initial bear crawl into an adult quadruped gait. The family's walking likely has nothing to do with genes involved in the human evolution of upright walk.
Қысқаша мазмұны
2005 жылдың маусым айында Николас Хамфриге Джон Скойлс телефон соғып, түрік профессоры Унер Танның отбасының қолдарының басымдығына арналған, жарияланбаған мақаласымен бөлісті. Фильмде екі британдық ғалым мен Тан отбасына және олардың әкесі Резитқа барады. Отбасында 19 бала бар, олардың 12-сі қалыпты, ал жетісі мүгедек, олардың біреуі қайтыс болды. Комментарийде алдымен Гюлин енгізіліп, ол "мастың күйінде теңселіп жүреді" делінеді, бірақ ол екі аяғымен жүреді. Содан кейін қолдарымен жүретін адамдардың әрқайсысы таныстырылады: төрт қарындас – Сафие, Хасер, Сенем және Эмине, сондай-ақ олардың інісі Хусейін. Бұл қайғылы көріністерге қарсы, біз отбасы бір сағаттық жердегі құмды жағажайда ләззат алатынын көреміз. Жақын болғанына қарамастан, олар бұрын ешқашан теңізге барған емес. Олар теңіз толқындарына қол тигізіп, жағалайды. Анасы Хатиша өмірінде алғаш рет теңізді көргенде, Алла Тағаланың мұндай сұлулықты жаратқанын білмегенін айтады. Баяндаушы отбасыға фильм оларды әлемнің назарына түсіретінін түсіндіреді. Резит оларды маймылдармен салыстыруды қаламайтынын айтады. Ол эволюцияға сенбейді, бірақ сонымен қатар философиялық тұрғыдан алғанда, сөздер оларға зиян келтірмейді және фильм көмек пен аздаған түсінікті әкелуі мүмкін деп санайды. Николас Хамфри осы құбылысты ешқашан қайталамау мүмкін екеніне алаңдайды. 2006 жылдың қаңтар айында фильм жасаушылар отбасына қайта оралады. Олар кетіп бара жатқанда, доктор Әлидің кеңесімен параллельдік таяқшалар сатып алынып, сыртқа қойылды, соның арқасында отбасы тік жүруді жаттықтыра алды және олар оны күнделікті жасады. Отбасы жүруді үйренудегі жетістіктеріне күлімсіреп отырғаны көрінеді. Фильм Хусейіннің екі аяғымен жолға шығуымен аяқталады.
In June 2005, Nicholas Humphrey receives a call from John Skoyles who has seen an unpublished paper by Turkish Professor Uner Tan that focuses upon hand dominance in the family. In the film, two British scientists and Tan visit the family and their father, Resit. There are 19 children in the family, 12 of them typical, and seven were handicapped, one of whom died. The commentary first introduces Gülin and notes that he "staggers as if he's drunk" but walks on two feet. Then each of the affected hand walking individuals is introduced: the four sisters Safiye, Hacer, Senem and Emine, and their brother, Hüseyin. Contrasting with these scenes of sadness, we then see the family enjoying themselves at a sandy beach only an hour's drive away. In spite of its nearness, they have never been to the sea before. They are shown paddling and touching the sea waves. Hatice, their mother, upon seeing the sea for the first time in her life, says that she did not know that Allah had made such beauty. The narrator explains that it has been explained to the family that the film will put the world's spotlight on them. Resit says he does not want them compared to monkeys. He does not believe in evolution but also he philosophically observes words cannot harm them and film might bring help and a little understanding. Nicholas Humphrey expresses his concern that this phenomenon may never be seen again. In January 2006, the film makers return to the family. Before they left, parallel bars had been bought on Dr. Ali's advice and put outside so the family could exercise upright walking and they have done this nearly every day. The family is seen smiling as they have made progress in learning to walk and the film closes with Hüseyin walking up a path on two legs.